Abubuwa 10 Da Babban Rahoton Bankin Duniya Ya Bayyana Game Da Nijeriya  

Bankin Duniya

Babban bankin duniya ya fitar da wani rahoto wanda a ciki aka bayyana Nijeriya a matsayin kasa mai yawan marasa aikin yi, matsalar tattalin arziki, da kuma yin kaura.

 

A cikin takardar binciken da kungiyar masana tattalin arziki suka hada, an gano cewa matsalar rashin aikin yi a Nijeriya a ‘yan kwanakin nan shi ne mafi muni a tarihin kasar.

 

Jaridar ta kuma yi karin haske kan muhimmiyar gudummawar da bakin haure ke bayarwa ga al’ummarmu tare da yin tsokaci kan abin da al’umma za ta iya yi don shiga cikin wannan hanyar samun kudin shiga tare da taka rawa a wajen tabbatar da aminci, na yau da kullum, da kuma daukar nauyin ci-rani da motsi kan layi tare da Majalisar Dinkin Duniya mai dorewa burin cigaba.

 

Rahoton Bankin Duniya wanda aka yiwa lakabi da ‘Na Hanyoyi Kadan Da Aka Balaguro: Kimanta yiwuwar ci gaban tattalin arziki don samar da ayyukan yi ga kasashen waje ga matasan Nijeriya,’ ya aunshi abubuwa da yawa da ya kamata gwamnati da mutanen Nijeriya su yi tunani a kansu, amma, a kasa akwai manyan abubuwa 10 daga littafin bincike mai lamba 99.

 

  1. Ba a mayar da hankali sosai ga kudurorin dorewar muradun ci gaban zamani (SDGs) kan kaura:

 

A cewar rahoton, duk da batun hijirar da ke samun karbuwa sosai a cikin ‘yan shekarun nan, ba a mai da hankali sosai kan manufofin da za su taimaka wa Nijeriya wajen cimma kudurin Majalisar Dinkin Duniya mai dorewa kan sauwaka lafiya, cikin tsari, da na yau da kullum.

 

Nijeriya ita ce kasar da ta fi kowace kasa yawa a Afirka da kuma karfin tattalin arziki. ‘Yan Nijeriya ba wai kawai suna kirkirar al’umma mai kuzari da kwazo ba ne a cikin Nijeriya, amma har ila yau suna barin sawun su a duk duniya a fannoni daban-daban tun daga magunguna zuwa fina-finai, da kuma daga adabi zuwa diflomasiyya. Nijeriya na cin riba daga nasarorin da kasashen ta ke samu. Wadannan fa’idojin ba kawai sun zo bane a cikin hanyar tura kudi wanda ya yi daidai da kashi 5 na GDP na Nijeriya a 2019 ba, amma kuma a bangaren saka hannun jari a Nijeriya da kuma mika fasahohi da fasaha daga bakin haure da suka dawo.

 

Amma duk da haka, idan ya zo ga batun hijirar kasashen duniya, labarin ya kan mai da hankali ne kan karuwar kaura ba kakkautawa daga Nijeriya a cikin shekarun nan. Yawan hotuna na bakin haure daga Sahara, gami da daga Nijeriya, ana sayar da su a matsayin bayi a kasuwannin Libya wanda ya girgiza duniya a shekarar 2018. A martanin da ysuka bayar, masu ruwa da tsaki na gwamnati da masu zaman kansu sun samar da ingantattun shirye-shirye da dabaru don karfafa iyakokin kan iyaka, wayar da kan mutane a kan kaura ba ka’ida, kuma a ba da fifiko ga shirye-shiryen kirkirar ayyukan cikin gida don magance tushen musabbabin kaura.

 

  1. Nijeriya na fuskantar matsalar rashin aikin yi:

 

A cewar sabon binciken da Bankin Duniya ya yi, Nijeriya na fuskantar daya daga cikin rikice-rikicen rashin aikin yi a cikin ‘yan kwanakin nan.

 

“Tsakanin shekarar 2014 zuwa 2020, yawan marasa aiki a Nijeriya ya karu daga miliyan 102 zuwa miliyan 122, ya karu a matsakaita na kusan kashi 3 cikin 100 a kowace shekara. Haka zalika, yawan ma’aikata masu aiki a Nijeriya, ma’ana, wadanda suke da niyyar kuma suke iya yin aiki a tsakanin yawan masu shekarun aiki, sun karu daga miliyan 73 a 2014 zuwa miliyan 90 a shekarar 2018, inda suka kara sabbin masu shigowa miliyan 17.5 zuwa kungiyar kwadago ta Nijeriya. Tun daga shekarar 2018, duk da haka, yawan ma’aikata masu aiki ya ragu matuka zuwa kusan miliyan 70 a kasa da yadda yake a shekarar 2014 yayin da yawan ‘yan Nijeriya da ke cikin shekarun tsufa amma ba sa aiki a kungiyar kwadago ya karu daga miliyan 29 zuwa miliyan 52 tsakanin 2014 da 2020.

 

  1. Rashin aikin yi da ke haifar da matsin lamba kan kaura:

 

Masu binciken sun gano cewa matsalar rashin aikin yi a Nijeriya na haifar da matsin lamba na kaura a cikin tattalin arziki hade da muhimman canje-canje na alkaluma da habaka burin matasa.

 

“Haduwa da hauhawar rashin aikin yi, karuwar alkalumma, da kuma burin da ba a cika ba na kara matsin lamba ga matasan Nijeriya don yin kaura don neman samun aikin yi a kasashen ketare. Rashin aikin yi ana daukar sa a matsayin babban jigon bakin haure.”

 

“Sakamakon haka, bincike da yawa ya nuna cewa yawan ‘yan Nijeriya da ke neman yin hijira a kasashen duniya suna da yawa kuma suna karuwa. Matsayin da yake son

barin dindindin ya karu daga kashi 36 a cikin 2014 zuwa kashi 52 a cikin 2018, a cewar Gallup. Bayanai daga Afro Barometer sun nuna cewa sha’awar kaura ya fi yawa tsakanin marasa aikin yi (kashi 38), matasa (kashi 39), masu kammala karatun sakandare (kashi 39), mazauna birane (kashi 41), da masu karatun gaba da sakandare (kashi 45) a Nijeriya.”

 

“Nijeriya na da kashi 20 cikin 100 na yawan Saharar Afirka kuma ana hasashen za ta kasance kasa ta uku mafi yawan mutane a duniya nan da shekarar 2040, tare da sama da mutane miliyan 400. Adadin yara ‘yan kasa da shekaru 15 ya dara na matasa masu shekaru 15 zuwa 34 a shekarar 2020, amma yayin da wadancan yara suka shigo

yawan shekarun aiki, an shirya adadin matasa masu shekaru 15-34 ya karu daga miliyan 68 a shekarar 2020 zuwa miliyan 141 a shekarar 2020, wanda hakan zai kara yawan masu yawan marasa aikin yi.”

 

  1. Yawan adadin bakin haure marasa bin doka:

 

Duk da yake kason da Nijeriya ke samu daga ‘yan ciranin kasashen duniya ya yi kadan idan aka kwatanta da sauran kasashen Afirka na Sahara ko kuma idan aka yi amfani da su a duniya, amma, abin da ke da damuwa shi ne karuwar yawan tilastawa da bakin haure marasa tsari daga Nijeriya.

 

“Yawan ‘yan ciranin kasashen duniya daga Nijeriya ya karu sau uku tun daga shekarar 1990, inda ya karu daga 446,806 a 1990 zuwa 1,438,331 a shekarar 2019. Duk da wannan,

Rabin da bakin haure daga kasashen duniya a matsayin kaso mai tsoka na yawan mutanen Nijeriya ya kasance akasari, ya karu kadan daga kashi 0.5 cikin dari a 1990 zuwa 0.7

kashi a cikin 2019.

 

  1. Mafi yawan ‘yan Nijeriya suna yin kaura zuwa wajen Afirka:

 

Kodayake ba su da yawa a cikin adadi kadan, amma baki ‘yan Nijeriyar sun nuna fifiko ga kaura a wajen nahiyar.

 

“Mafi yawan ‘yan ciranin kasashen duniya daga Nijeriya suna zama ne a cikin Saharar Afirka, amma rabon bakin haure daga kasashen duniya zuwa Turai da Arewacin Amurka ya karu sosai tun daga shekarar 1990. Yawan ‘yan ciranin na Nijeriya ya karu a dukkan manyan yankuna da ake son zuwa tun daga 1990. Amma, rabon na ‘yan ci-rani na duniya sun ragu a Saharar Afirka kuma sun karu a Turai da Arewacin Amurka.”

 

“A shekarar 1990, kashi 60 cikin 100 na bakin haure daga Nijeriya sun koma wasu kasashen a yankin Saharar Afirka, idan aka kwatanta da kashi 20 da 13 cikin 100 sun koma kasashen Turai da Arewacin Amurka, bi da bi. A cikin shekarar 2019, kason bakin haure ‘yan Nijeriyar da ke kaura zuwa wasu kasashe a yankin Saharar Afirka ya kasance babba (kashi 42)

amma ya ragu sosai idan aka kwatanta da 1990. A wani gefen kuma, a cikin shekarar 2019, rarar bakin haure daga Nijeriya zuwa Turai da Arewacin Amurka ya karu zuwa kashi 31 da kashi 22, bi da bi.

 

  1. Hijira a Nijeriya na faruwa ne galibi don nema aikin yi:

 

Rahoton na Bankin Duniya ya kara bayyana cewa yawan ci-rani da kasashen duniya ke fuskanta galibin ‘yan Nijeriya ne masu wadata daga jihohin kudu.

 

“Shige da fice daga kasashen duniya ya fi yaduwa a jihohin kudu masu inganci a Nijeriya. Manyan jihohin Nijeriya 5 da suke da mafi yawan iyalai wadanda suke da akalla dan uwa daya a matsayin dan ci-rani a duniya a cikin shekaru ukun da suka gabata duk suna cikin yankunan kudancin Nijeriya. Ba abin mamaki ba ne cewa jihohin kudu masu wadata suna bayar da rahoton yawan gidajen da ke dauke da bakin haure daga kasashen duniya idan aka kwatanta da jihohin arewa. Wannan saboda kaura daga kasashen duniya na da tsada kuma yana bukatar magidanta su ciyar da babban jarin da kananan iyalai ke cikin yankuna masu talauci na kasar zasu iya biya.

 

  1. Tura kudi daga kasashen waje ya yi yawa:

 

Kasancewa tare da ci-rani, takaddar binciken ta lura da cewa tura kudi daga kasashen waje suna da muhimmanci ga ci gaban Nijeriya, kara da cewa, duk da haka, farashin aikawa da kudi zuwa Nijeriya ya kasance mai tsayin daka.

 

“Kudaden da bakin haure daga Nijeriya suka turo sun kai sama da dala biliyan 25 a shekarar 2019, wanda hakan ya sanya Nijeriya ta kasance ta shida a jerin kasashen da suka fi karbar kudade daga kasashen duniya. Kudaden da bakin haure daga kasashen duniya ke aikowa ya karu a cikin shekaru 15 da suka gabata a Nijeriya. A shekarar 2017, an fitar da kudaden da aka tura zuwa Nijeriya kusan sau hudu idan aka kwatanta da yadda ake sanya hannun jari na kasashen waje kai tsaye (FDI) da kuma taimakon da ake samu na ci gaban hukuma (ODA) wanda hakan ya hada da kuma daidaita kudin hayar mai na Nijeriya wanda yake bayar da kusan kashi 6 na GDP na Nijeriya.

 

  1. Nijeriya na bukatar inganta ayyukan kaura da kyau:

 

Dangane da binciken da aka samu a cikin rahoton na Bankin Duniya, an samu karbuwa sosai a cikin Nijeriya kan bukatar kara kaimi ga ci-rani na yau da kullum don ci gaban tattalin arziki kamar yadda aka rubuta ta hanyar yawan shirye-shirye da masu ruwa da tsaki da ke aiki a kan wannan batun, amma ana iya yin hakan.

 

“Nijeriya ta samu ci gaba sosai a kwanan nan game da tsarin tafiyar da kaura da kuma ci gaba da samun goyon baya daga masu ruwa da tsaki don tsara manufofin da aiwatarwa.

 

  1. Shirye-shirye da tsare-tsare marasa aminci don aikin ketare:

 

Abubuwan da aka samo a cikin takardar Bankin Duniya sun ba da shawarar cewa yawancin shirye-shiryen yanzu, ba su amfani da tashoshi masu aminci, cikin tsari, da na yau da kullum wadanda ke ba da damar samin dama ga kasashen ketare.

 

Ta yin amfani da tsarin zagaye-zagaye na rayuwar kaura-mataki hudu, rahoton ya ba da kimantawa game da tsarin aikin tarayyar kasashen waje a Nijeriya.

 

“Mataki na farko shi ne kafin yanke hukunci lokacin da ma’aikata suka yanke shawara kan ko za su yi hijira ne bisa la’akari da irin tsadar da fa’idoji da hijirar. Mataki na biyu shi ne lokacin da ma’aikata wadanda ke bin shawarar kaura suka sami takardun doka, suka dauki matakan habaka aikinsu (kwarewa) da wayar da kai, da kuma kammala shirye-shiryen kayan aiki don kaura ciki har da samun kudin da ake buaata don amintar da kaura. Mataki na uku shine lokacin kaura yayin da aka ba da bakin haure a kasashen da aka nufa.

 

  1. Fadada hanyoyin da doka ta aminta da su wajen kaura masu amfani ga Nijeriya:

 

A wani bangare na shawarwari kan yadda Nijeriya za ta ci gajiyar kaura daga aasashen duniya, masanan sun bukaci al’ummar kasar da su fadada hanyoyin doka don yin kaura da aiwatar da matakan tallafawa don samun riba daga bakin haure na yanzu.

 

Exit mobile version