Shugaba Buhari Ya Bayyana Iskar Gas A Matsayin Hanyar Cigaban Tattalin Arziki

Karamin Albashi

Daga Mahdi M. Muhammad

Shugaban Nijeriya, Muhammadu Buhari, da karamin ministan albarkatun man fetur, Cif Timipre Sylba, da kuma Shugaban kungiyar kasashe masu fitar da man fetur (OPEC), Dakta Sanusi Barkindo, a jiya sun nuna bukatar da take akwai ta fitar da ci gaban tattalin arzikin kasar ta hanyar lalubo dimbin albarkatun iskar gas.
Shugaban, ya kaddamar da cikar shekaru goma na iskar Gas a Nijeriya, a taron man fetur na kasa da kasa ta Nijeriya (NIPS), wanda aka gudanar a Abuja, ya ce, idan aka yi la’akari da karfin da kasar nan ke da shi na kusan ‘cubic’ na kafa dubu dari shida na gas, kayan na da karfin fadada tattalin arzikin Nijeriya idan an yi amfani da shi yadda ya dace.
Ya yi alkawarin cewa, Gwamnatinsa za ta yi amfani da dumbin albarkatun gas a kasar nan don bunkasa tattalin arziki da kuma bunkasa masana’antu a cikin shekaru 10.
A cewarsa, karuwar bukatar da ake da ita ta samar da wutar lantarki mai inganci a duniya da ya ba Nijeriya damar yin amfani da albarkatun iskar gas don amfanin kasar, kuma Gwamnati na da niyyar amfani da damar.
Ya ci gaba da cewa, gwamnatinsa ta ba da fifiko ga bunkasa iskar gas tare da samun ci gaba na kwarai, kuma Nijeriya kasa ce ta gas da ke da dan karamin man fetur, amma kasar ta mayar da hankali kan mai a tsawon shekarun.
Ya ce, “kafin ayyana Shekarar 2020 a matsayin shekarar Gas, wannan gwamnatin ta nuna kwazo ga ci gaban dimbin albarkatun iskar gas da karfafa sarkar iskar gas ta hanyar yin nazari da fitar da manufofi da ka’idoji don bunkasa ayyuka a bangaren sanya shi a cikin manufofin Gas na kasa na shekarar 2017. Babban manufar mu ga bangaren iskar gas shi ne sauya Nijeriya zuwa kasashe masu ci gaban masana’antu tare da iskar gas da ke taka muhimmiyar rawa, kuma mun nuna hakan ta hanyar inganta juyin juya halin gas.”
Buhari ya kara da cewa, Nijeriya na mai da hankali ne kan danyen mai don samun albarkatun iskar gas din ta.
A cewar shugaban, dole ne Nijeriya ta yi amfani da dimbin albarkatun ta na gas, sannan kuma ta karfafa sarkar darajar gas din ta hanyar yin nazari da sanya ido kan manufofi da ka’idoji don bunkasa ayyuka a bangaren, kamar yadda yake kunshe a cikin manufofin iskar gas na shekarar 2017.
Buhari ya lissafa yadda ake sayar da iskar gas, ci gaban kasuwannin masana’antu da na iskar gas da kara gas zuwa gaba kamar yadda wasu hanyoyin kasar ke cin gajiyar kayan.
Ya lissafa ayyuka kamar na shirin fadada iskar Gas na kasa, manufofin samar da kayan masarufi da kuma gina bututun iskar gas na Ajaokuta zuwa Kaduna zuwa Kano mai tsawon kilomita 614 a matsayin wasu hanyoyin da Nijeriya ke amfani da su wajen samar da iskar gas mai yawa.
“Bayan cikakken nazari kan wadannan nasarorin da za a iya yabawa, da nasarorin da aka samu a bangaren iskar gas, mun yarda cewa har yanzu Nijeriya na da sauran aiki a gaban ta na iskar gas. Wannan ya sa gwamnatin tarayya ta fara yunkurowa don bunkasa gas. Wannan shirin zai tabbatar da ci gaba da amfani da kuma wadataccen albarkatun iskar gas,” in ji shugaban.
Ya kara da cewa, Nijeriya, wacce ke bayar da kusan kashi daya cikin 100 zuwa GDP, ta samar da dala biliyan 114 na kudaden shiga a tsawon shekaru, dala biliyan 9 na haraji, dala biliyan 18 na kudin rarar da aka ba gwamnatin tarayya da dala biliyan 15 na sayen iskar gas.
Wadannan nasarorin, in ji shi, an same su ne da kashi dari bisa dari na gudanarwa na Nijeriya da kuma kashi 95 na ma’aikatan Nijeriya.
A cikin jawabin nasa, Sylba ya bayyana cewa albarkatun gas na Nijeriya sun fi yawa a Afirka kuma a cikin 10 na farko a duniya.
Ya kuma koka kan yadda ake amfani da iskar gas a cikin tattalin arzikin kasar nan, domin an sami karanci sosai.
Ya ci gaba da cewa, duk da tasirin cutar korona, hadin gwiwa tsakanin gwamnatin tarayya da manyan man fetur na kasa da kasa sun rufe wata yarjejeniya a kan dala biliyan 6 na aikin fadada iskar gas da ake sa ran zai fitar da LNG na kasar da sama da kashi 30 cikin 100.
Ministan ya bayyana cewa, bututun Ajaokuta-Kaduna-Kano (AKK), aikin gas na tsawon kilomita 614 wanda aka kiyasta zai ci dala biliyan 2.8, shima an fara shi ne a matsayin martani ga gibin da aka samu a bangaren samar da gas.
Sylba ta kara da cewa, a shekarar 2020, shirin kasuwanci na iskar gas na Nijeriya, abu ne da ya kamata a mayar da hankali a kan gas din da aka zaba kamfanoni 200 don neman samar da ci gaban wuraren iskar gas 45.
Haka zalika, kundin tsarin sadarwar ta Nijeriya, wanda ke nufin inganta wadatar gas na cikin gida an kaddamar da shi don kirkirar jagororin yarjejeniyoyi tsakanin masu sayar da iskar gas, masu jigilar kayayyaki da masu saye.
Barkindo ya bayyana farin cikin cewa kudirin dokar Masana’antar man fetur (PIB) da ke neman gyara harkar mai da iskar gas a Nijeriya majalisar tarayya na la’akari da ita don neman zama doka.
Ya sake nanata cewa, har yanzu ana sa ran mai da gas zai kai sama da kashi 50 cikin 100 na lokacin hada-hadar wutar lantarki a duniya a shekarar 2045 bisa hasashen OPEC.
“A zahiri, an saita bukatar wutar lantarki ta farko a duniya da zai karu da kashi 25 cikin 100 a cikin shekarar zuwa 2045. Duniya na bukatar karin wutar lantarki kuma Nijeriya a matsayinta na abin dogaro da dogaro da mai, samar da lantarkin ‘hydrocarbons’ zuwa kasuwannin duniya, tana da muhimmiyar rawa a wannan la’akarin,” inji shi.
A cewarsa, a lokaci guda, akwai canjin lantarki da ke gudana da kuma bukatar cimma shi ta hanya mai dorewa, da daidaita bukatun mutane dangane da walwala da zamantakewar su, tattalin arziki, da muhalli.
Ya kara da cewa, “A bangaren man fetur kadai, kudaden da ake kashewa daga manyan kudaden mai na iya faduwa da sama da kashi 30 cikin 100 a shekarar 2020, wanda hakan ya wuce fadakarwar shekara-shekara, wanda ya zarce faduwar shekara-shekara a cikin tsananin masana’antar a shekarar 2015 da 2016.”
Shugaban rukunin Kamfanin mai na kasa (NNPC), Mele Kyari, a cikin jawabin maraba da shi, ya ce, taron na gabanin taron na zuwa ne a lokaci mafi muhimmanci, yayin da duniya ke tafiya zuwa ga samun lantarki mai tsafta, kuma Nijeriya na shirin yin wasa matsayi mai muhimmanci a cikin sabon tsarin wutar lantarki na duniya.
Kyari ya bayyana cewa, kere-kere da kirkire-kirkire na samar da sabon tsari na samar da lantarki a duniya da nufin lalata duniya da kuma kiyaye yanayi.
Ya kara da cewa, hanyoyin samar da lantarki masu sabuntawa kamar su hasken rana da iska, wadanda zasu kasance muhimman abubuwan da ke hade sabon lantarki, yanayi ne ke shafar su sosai kuma ba sa safarar su zuwa cibiyoyin da ake bukata a inda suke karancinsu.
A cewarsa, Nijeriya a matsayinta na kasar da ke da iskar gas sama da tiriliyan 203 na tsayayyen takin mai (tscf) na wadataccen iskar gas, tana biyan kudaden albarkatun iskar gas din da yawa daga manufofi da tsoma bakin masana’antu tun daga shekarar 2016.
Wannan, in ji shi, ya kare a cikin ayyana shekarar 2020 a matsayin shekarar gas da kuma ci gaba zuwa shekaru goma na gas daga 2021.
Kyari ya bayyana cewa, kamfanin na NNPC da abokan aikin sa sun dukufa kan wasu manyan dabaru domin zurfafa isar da gas zuwa kasuwar cikin gida da kuma bunkasa gina manyan hanyoyin fitar da kaya zuwa kasashen waje.

Exit mobile version