Yadda Kiwon Kaji Ya Zama Babbar Sana’a A Nijeriya

Jihar Ogun

Kaza ta kasance ita ce nama mafi yawa da ake ci a Nijeriya. ‘yan Nijeriya suna cin kaji fiye da kowa a duniya. Haka zalika, ‘yan Nijeriya suna cin kwai miliyan 95 a kowace shekara.

Kimanin kashi 18 na naman kaji ake fitarwa waje, wanda yasa Nijeriya ta zama kasa ta biyu mafi kiwon kaji a duniya.

A cewar kungiyar kaji da kwai ta Nijeriya, jimillar darajar samarwa daga ‘broilers’, kwai, talo-talo, da darajar tallace-tallace daga kaji a shekarar 2018 ya kai dala biliyan 46.3.

Majalisar kiwon kaji ta kasa, ta ce, kashi 95 na kaji na dillalai ana kiwon su ne daga kimanin manoma 25,000 na iyali, wadanda ke da kwangila tare da kusan kamfanoni 30.

Ana kiwon kaji a duk jihohin 36 da babban Birnin taryya, Abuja, wajen samar da broilers (kajin da ake kiwo don nama), inda wasu jihohin kuma suka fi mayar da hankali wajen samar da kwai.

Kasuwanci yana daga cikin manyan kasuwanci na cikin gida. Wasu mutane ma sukan watsa kajin a cikin gida, wanda suke kira da kiwon gida.

Dangane da binciken 2010 na tasirin muhalli na masana’antar kwai ta Nijeriya, kwai dozin daya ya ragu da zuwa kashi 71 cikin shekaru 50 da suka gabata. Masu bincike sun ba da kimar yawan amfanin gona, ingantaccen kayan aiki da tsarin samarwa, habaka kwayoyin halitta, da ci gaban abinci mai gina jiki.

Gidajen kaji masu kiwon broilers suna yin aiki don habaka kasuwancinsu ta hanyar kara nuna jajircewa.

A arewancin Nijeriya, mutane sun fara gina gonakin kaji inda za su iya kallon kajinsu ta gilashi, da kuma gina dakin kajin da ba a shiga ciki. kungiyar manoman masara ta Nijeriya, ya bayyana cewa, kusan kashi 70 na masarar da ake noma wa yana tafiya ne a wajen sarrafa abincin kaji.

Kiwon kaji a gida:
A cikin ‘yan shakarun nan, ana samun yawan masu kiwon kaji a cikin gidaje, wadanda kuma da yawansu masu kiwon mata ne. A jihohin arewa, mata sun mayar da sana’ar kaji babbar sana’a, domin yana taimakonsu kwara ga gaske.
Da yawan mata sukan fara kiwon kajin ne a cikin gidajensu da kananan keji. Tsarin kiwon ya hada har da kejin da ake sanya kananna kaji.
Ga wadanda ke kiwon kaji a cikin gidaje, akwai zabubuka marasa iyaka, domin kwai yadda kowa ke gina kejin kajinsa. Wasu suna sanya lantarki a ciki, tagogi, har ma da koren rufi wanda ake sanyawa don sanyaya dakunan kaji a lokacin zafi.
Ciyar da kaji:
Kaji na kasuwanci ana ciyar da su gaba daya ne a lokacin guda, inda ake sanya masu duk abubuwan gina jiki a cikin abinci, kamar, furotin, kuzari, bitamin, da sauran abubuwan gina jiki da suka wajaba don habakar da ta dace, samar da kwai, da lafiyar kajin.

Ana ciyar da kajin wani abinci mai sa saurin girma daga jim kadan bayan kyankyasa har zuwa makonni 6 zuwa 8 na haihuwa. Ana canja su zuwa mai karewa ko cin abinci mai habaka tare da karfi fiye da furotin.
Duk nau’ikan wake suna samar da furotin mai kyau a cikin abincin kaji, amma dole ne a sarrafa su. Wake da ba a sarrafa ba yana kunshe da abubuwa masu habaka jiki ‘enzyme’ wanda ke taimakawa wajen narkewar abinci.
Waken suya yana da wadataccen kayan abinci kuma ana sarrafa shi koyaushe kafin a sayar da shi matsayin kayan abinci.
Ana iya kara magungunan rigakafi da sauran magunguna a abincin kaji. Abincin da aka tanada yana samar da tsayayyen kashi.
Cutar ‘Coccidiosis’ cuta ce ta kaji wacce ke da wuyar sha’ani, kuma manyan kaji na iya habaka juriya idan aka fallasa su ga larurar. Abinda aka so shine ciyar da abincin riga-kafin coccidiostat har zuwa kimanin makonni 16 da haihuwa. Ko da kuwa ana bukatar maganin barkewar cuta a cikin tsofaffin kaji, ba za a iya ciyar da abincin da aka kula a mako kafin komai.
Kasancewar kaji dabbobi na musamman:
Kaji suna ba da nama da kwai, kuma sun kasance kyawawan dabbobin gida.
Kaji sun kasance daya daga cikin dabbobi mafi abota. Wannan nau’in ya samo asali ne daga kudu maso gabashin Asiya kafin shekarar 1200 kuma ana iya gane shi sau da yawa ta gashin gashin jikinsu. Ba su da tsada don wajen ajiyewa, kumasuna da saukin kulawa, kuma suna bunkasa a cikin yanayin dumi da sanyi.
Yana da muhimmanci a sayi kaji na daga wani mashahurin gona mai kiwo wanda yake ingantacce ne na tsarin inganta kajin kasa.

Exit mobile version