Shan taba sigari da dangoginta, waɗanda suka haɗa da irin su tabar wiwi, shisha, ɓape da sauran makamantansu, na da matuƙar illa ga lafiyar Ɗan’adam.
Duk da cewa, ba lallai ba ne su ƙunshi sinadarai iri ɗaya ba, amma amfani da waɗannan abubuwa na da matuƙar illa ga lafiyar masu shan su, ko sun sani ko ba su sani ba. Ga dai wasu daga cikin manyan illolin shaye-shayen kamar haka:
1- Lalata huhu: Shan tabar sigari ko wiwi da sauran dangoginsu, na lalata huhu ƙwarai da gaske, suna rage ƙarfin numfashi, sannan kuma suna ƙara haɗarin cututtukan numfashi da kuma haifar da kansar huhu.
2- Suna lalata zuciya da jijiyoyin jini: Wannan shaye-shaye, yana ƙara haɗarin ciwon zuciya da bugun jini da kuma matsalolin jijiyoyin jini, ba tare da mutum ya farga ba. shi ya say a zama wajibi a kiyaye ƙwarai da gaske
3- Lalata baki da haƙora: Shaye-shayen tabar wiwi da sauran dangoginta, na iya jawo warin baki da cututtukan dasashi da kuma lalacewar haƙora da kansar baki baki-ɗaya.
4- Kamuwa da cutar kansa: Wasu sinadarai da ke cikin hayaƙi, na iya lalata ƙwayoyin jiki, sannan kuma su ƙara haɗarin kansar sassan jiki daban-daban.
5- Matsalar ƙwaƙwalwa: Sinadaran da ke cikinsu, na iya sanya wa mutum ya saba da su sosai, har ya yi wahalar dainawa (addiction), ta inda ko da wani ya yi yunƙurin dainawa, sai rashin lafiya ta kama shi, ya ji babu abin da yake yi masa daɗi, har sai ya koma ya ci gaba da shaye-shayen.
6- Tsarin haihuwa: Amfani da su na iya shafar lafiyar tsarin haihuwa ko ga mace ko namiji. A lokacin ciki kuma, shan su na ƙara haɗarin kamuwa da wasu matsaloli ga uwa da kuma shi kansa jaririn da yake ciki.
7- Hayaƙn da wasu ke shaƙa: Wanda ba ya sha ma na iya cutuwa, musamman idan yana yawan shaƙar hayaƙin tabar da wani ke sha, musamman ma ga yara ƙanana.
A taƙaice dai, cutarwar taba da dangoginta, ba su tsaya a kan iya huhu kawai ba, suna iya shafar kusan dukkanin sassan jikin Ɗan’adam baki-ɗaya.
Daina amfani da su kuma kwata-kwata, yana rage haɗarin cututtuka da dama, sannan kuma yana taimaka wa jiki ya fara murmurewa cikin ɗan wani lokaci.
Saboda haka, ya kamata a kiyaye, a kuma yi hattara sosai da sosai, domin kuwa, lafiya iya ce uwar jiki, babu mai fushi ita.
