ADVERTISEMENT

Dausayin Musulunci

Kyawawan Ɗabi’un Annabi Muhammadu (SAW)

Masu karatu assalamu alaikum wa rahmtullahi ta’ala wa barkatuh. A darussanmu na baya, mun yi bayani kan abubuwan da aka hadu kan son yawaita su da wadanda ake kin yawaita su har muka dangana da zuhudu da tsarin adon Manzon Allah (SAW).    Yanzun kuma, za mu karkata zuwa kan kyawawan dabi’un Annabi Muhammadu (SAW).   Akwai dabi’u Wahabiyya: su ne wadanda Allah ya halicci mutum da su, ana cewa tun yana yaro haka halinsa yake. Akwai wadanda kuma mutum koya ya yi.   dabi’u wadanda ake tsururunsu, Malamai da masu hankali duk sun tafi cewa, dabi’u ne abin yabo ga mai ita ko da daya ce tak. Misali, wane mai hakuri ne ko mai kyauta ne da dai sauran su ballantana a ce ya tara daga cikin dabi’un da yawa ko da biyu ko uku ko fiye da haka. dabi’u kyawawa 300 ne, Annabi (SAW) yana cewa, Allah Tabaraka wa ta’ala yana da dabi’u kyawawa guda 300 duk wanda ya siffantu da daya daga ciki zai shiga Aljannah.   Wadannan dabi’u, Shari’a ta yi yabo kuma ta yi alkawarin Aljannah ga ma’abocin daya daga cikinsu ballantana ka hada da yawa, su ne wadanda ake kira da kyawawan dabi’u “Husnul khuluki” dabi’u kyawawa suna daga cikin sashin Annabta, su ne daidaito cikin karfin zuciya da siffofinta, idan sadaukantaka Allah ya ba ka a zuciya sai a hada ta da hakuri – sadaukantaka babu hakuri zalunci kenan, in dukiya Allah ya wadata ka da ita, sai ya hada ta da kyauta, in shugabanci Allah ya ba ka sai ya hada ka da tausayi, in Malumta Allah ya ba ka, sai ya hadaka da soyayyar shiriyar mutane. Duk irin dabi’ar da Allah ya ba ka, sai ya hada ta da tsaka-tsaki.    Shari’a ba ta son ka zama keke-da-keke, ma’ana kar ka yi sama kololuwa ba ka tsoron kowa kuma kar ka yi kasa can ka zama raggo, Shari’a tana son daidaito.   To mu sani cewa, duk wannan kyawawan dabi’un su ne dabi’un Annabinmu (SAW). Duk abubuwan da Allah ya bai wa Annabi (SAW) don mu san dabi’u su ne gaba, sai Allah ya yi kirari yana yabon Annabi (SAW) da cewa, Ya Rasulallahi, wallahi kana kan dabi’u masu girma da fadinsa cewa “Wa’innaka la’ala khulukin azim”. Sayyada A’isha tana cewa, dabi’un Annabi (SAW) su ne ‘Alkur’ani’ yana yarda da abin da alkur’ani ya yarda da shi, yana fushi da fushin Alkur’ani. “… kana khulukuhul kur’anu, yarda bi ridahu, wa yaskhadu bi sakhadihi”, Annabi (SAW) ya ce, Allah ya aiko ni don in cika kyawawan dabi’u “Bu’istu li’utimmima makarimal akhlaki” tun daga kan Annabi Adam (AS), akwai dabi’u kyawawa akwai na banza har aka zo kan kuraishawa, don haka Annabi (SAW) ya ce, yanzun an aiko shi don cika kyawawan dabi’un kuma ya cika su, don haka yanzun, kowa sai ya yi koyi da na Annabi (SAW).   Anas Allah ya yarda dashi ya ce, Annabi (SAW) ya kasance mafificin mutane a kan kyawawan dabi’a, “kana Rasulallahi (SAW) ahsanan nasa khulukan” ba laifi ba ne a fi ka karatu da arziki amma kar ka bari a fi ka dabi’a.   An karbo daga Sayyadina Aliyu bin Abi dalib, akan irin Hadisin da ya gabata daga Anas. Wani ya tambayi Sayyadina Ali a kan ya lissafa masa dabi’un Annabi (SAW), sai Sayyadina Ali ya ce masa kafin na fada maka, zan so ka fara lissafa min kayayyakin jin dadi da Allah ya ambata, sai ya ce suna da yawa ba za su lissafu ba, sai Sayyadina Ali ya ce, amma kuma Allah ya ce musu ‘yan kadan “Mata’ud duniya kalil…” ta yaya zan lissafa maka abin da Allah ya ce masa mai girma “Wa’innaka la’ala khulukin azim”.   Yana daga abin da Malamai muhakkikai (karshen yabon da za a yi wa Malami, a ce masa muhakkiki, wasu mutane ne daban suka bata wannan suna amma asalinta yana nan) suka tabbatar cewa, wadannan kyawawan dabi’u a kansu aka halicci Annabi (SAW). Mala’ikah Ridwan mai tsaron Aljannah, Allah ya dunkule ni’imarsa ce ya halicce shi da ita, Mala’ikah Maliku mai tsaron wuta, fushin Allah, Allah ya tattare ya haliice shi da ita. Don haka babu abin da zai zo ta wurin Ridwan sai ni’ima kamar yadda Malik babu komai sai fushi.   Annabi (SAW) babu abin da zai zo ta wurin shi sai Ni’imah, wani zai iya cewa ai ya yi yaki, yaki kuma azaba ce, sai mu ce masa wannan magani ne Annabi (SAW) ya ba da kamar irin yadda Uba yake bai wa dansa magani madaci don yaron ya warke daga cuta ba don azabtarwa ba, kamar yadda Malamin makaranta ke dukan dalibansa ba don azabtarwa ba sai don ladabtarwa.  ...

Read moreDetails

Tsarin Kwalliya Da Adon Manzon Allah (SAW)

Manzon Allah (SAW), ya takaita cikin abincinshi da tufafinsa da wurin kwanansa a kan abin da ya zama darurar rayuwarsa (abin da dole ne da su za a rayu).  Kudi in za ka iya ajiye su a inda ya dace, ya zama alkairi amma akasin haka sai tara kudin ya zama sharri.  Manzon Allah (SAW) ya kasance mai tsantsaeni, bai dauwara wa rayursa cewa sai tufafi iri kaza zai sanya a jikinsa ba, duk irin wanda ya samu, shi yake amfani da shi.  A zamanin rayuwar Annabi (SAW), ya kasance yana sanya abaya (duk rigar da take da tsagi a gaba, tun daga wuya har kasa) da zani, sabida ba al’adar larabawa ba ce sanya wando, wata rana Annabi (SAW) ya je kasuwar bani kainuka’a ya ga wando, sai ya ce wannan zai yi wa mata kyau, sabida ya fi suturce su a kan zani, ba laifi ne mace ta sanya wando ba sannan ta sa zani daga baya, sabida yanzun wando ya zama na maza duk da cewa, yanzun akwai nau’in wando irin na mata. Amma al’adar Larabawa, zani suke sawa, har yanzun mutanen Yamen, zani suke sawa. Manzon Allah (SAW) yana sa tufafi mai kauri mara santsi.  Amma duk da haka, Annabi (SAW) yakan raba wa Sahabbai da bakinsa alkyabba ta afarma mai hula a baya, wata rana kuma ya raba alkyabba ta dibaje mai alhariri shi kuma ya dauki wacce ko kwalliya ba ta da shi. Yana rarraba kayayyakin da aka kawo masa na ganima ga wadanda suke kusa da shi da wadanda suke nesa da shi.   Manzon Allah (SAW) ya hana maza sanya kayan alhariri, wata rana wani sarki ya aiko masa da alkyabba ta alhariri duk an mata kwalliya da zinari, sai Annabi (SAW) ya ce, wannan irin kayan wanda bai da rabo a lahira ne. sai Annabi (SAW) ya ce akai wa Sayyadina Umar, dan aike na zuwa ya mika wa Sayyadina Umar, sai ya amsa ya yo wurin Annabi (SAW) yana kuka, ya ce ya Rasulallahi ka ce irin wannan riga, ta wanda bai da rabo a lahira ne, Annabi ya yi murmushi ya ce, Ya Umar! Ba kai nace ka sa ba, dan’uwanka da ke Kafirci nake so ka ba wa. Malamai, sabida wannan suka yi fatawa cewa, in kana da aboki wanda ba Musulmi ba, za ka iya ba shi kyautar abin da Musulunci ya haramta, yanzun ba kai ka yi amfani da shi ba ake nufi.  Alfahari da kayan sawa, ba su cikin dabi’un girma da daukaka, wannan sunnar mata ce, ado da kayan sawa sabida maigida ya gani ya ce ya yi kyau ba namiji ba.  Ma’anar wannan shi ne, kar Mutum ya ga cewa, da kayan sawa yake samun daraja, kar ka yi wa wanda bai da shi alfahari, kar ka ki neman Ilimi sabida alfahari da tufafi, wannan ake nufi. Amma lallai, kaya suna daga cikin abubuwan da suke tsare mutunci.  Shehu Sukairija ya ce wa Shehu Ibrahim Inyas “kar ka kara sanya kaya marasa kyau, na hore ka da sanya kaya masu kyau, duk wanda zai kalle ka, kayan jikinka kawai yake fara kallo”, Shehu Sukairija ya rasu tun wuraren 1953 amma tun a wannan zamani dabi’ar mutane ta canza. Amma alhamdu lillah… duk wanda ya ga hotunan Shehu na farko zai ga hakan amma daga baya hotunan Shehu sun sauya da kayan alfarma. Abin nufi a nan, kar mutum ya ga cewan, kayan ne ya ba shi daraja sai dai kawai al’ada.  An ruwaito cikin wani Hadisi, Annabi (SAW), ya sanya wasu kaya, idan za a kiyasta kudinsu, za su yi kayan rakumi Tara (9). Lallai wannan kaya ne masu tsada da alfarma.  Don haka, kowa ya sanya tufafi masu kyau amma kar ya ga darajarsa kadai a cikin tufafin.   Abul Hasanil Shazali, shi ya fara wa Sufaye fada kan su fara sanya tufafi masu kyau, sabida al’adar Sufaye, sanya tufafi marasa kyau. Ya sha wuya sosai kan kokarin sauya tunanin sufaye kan fara amfani da tufafi masu kyau. ...

Read moreDetails

Darasi Daga Zuhudun Manzon Allah (SAW)

...Ci gaba daga makon jiya, akan batun "Abin Da Ake Alfahari Da Su".  Duk wanda Allah ya bai wa wadatar arziki bai taimaki kowa ba, arzikin zai jefa shi hali makaskanci, babu mai kallonsa a duniya da lahira sabida bai taimaki mabukata ba.  Sabida haka, wanda ya ce, Talauci ya fi Arziki, ya yi amfani ne da halin kaskanci da dukiyar da ba a taimako da ita ke jefa mai ita. Mutum yana da dukiya, bai ci a cikinsa ba, bai taimaka wa kowa ba, dukiyar sai ta jawo wa ma’abocinta kaskanci a wurin mutanen duniya da bayin Allah. Don haka, a irin wannan hali ne, wanda ya ce Talauci ya fi arziki ya samu hujja. Wanda ya ce kudi ya fi talauci kuma, ya fada ne don kudin su zamar masa tsani wurin biyan bukatunsa na yau da kullum kuma su bashi aminci da nutsuwa wurin bauta wa Allah. Amma ba wai ya zama dan dakon kudin kawai ba, sai don su zamar masa tsani.   Duk wanda ya tara kudi bai fuskantar da su ta inda suka dace ba, zai zama kamar bai tara komai ba, sabida shi kanshi bai ci ba, bai yi aikin alheri da su ba, don haka Allah sai ya tambaye shi a duk lissafin kudin.  Mai ciyarwa, shi mai kudi ne da yawa, mawadaci ne, sabida tabbatarwarsa da amfanin kudin, ya taimaki mutanen duniya da bayin Allah da kudin, to wannan ko kudin sun kare, yana nan mawadaci kuma abun yabo a duk wurin halitta.  Daga Allah, zai kawo wani ya taimaka masa, sabida taimakon da ya yi lokacin yana cikin wadata. Allah ne da kansa zai nuna masa irin ikon sa, sabida taimakon da ya yi lokacin yana cikin wadata yanzun kuma babu, to sai Allah ya yi ta kawo masa masu taimakonsa. Sayyada Khadijah ita ta fara gwada irin wannan, ita ta fara ciyar da dukiyarta a Musulunci har sai da ta kare.  An tambayi Shehu Ibrahi Inyass kan almubazzaranci, mai tambaya yana cewa, Wai Shehu mene ne almubazzaranci? Shehu ya ce kashe Kobo a inda bai dace ba, shi ne Almubazzaranci amma ka ba da dukiyarka gabaki daya a inda ya dace, ba ka yi almubazzaranci ba. Sayyadina Abubakrus Siddik, ya ciyar da dukiyarshi gaba daya kuma Annabi (SAW) bai ce masa ya yi almubazzaranci ba. Hakan ta faru ne a yayin tattara kudade zuwa yakin Tabuka, Sayyadina Abubakar, gaba daya dukiyarsa ya kawo wa Annabi (SAW), ya ce ya bar wa iyalinshi Allah da Annabinsa (SAW).  Ga yabon da Allah ya yi masa a Alkur’ani har lahira, “Allazi yu’uti malahu yatazakka, wama li’ahadin indahu min ni’imatin tujza, illabtiga’a wajhi rabbihil a’ala, walasaufa yarda” wannan da ya kawo dukiyarsa don zatin Allah, ba ya bukatar kowa ya biya shi, ya yi ne kawai don neman yardar Ubangijinsa madaukaki, don haka, Ubangiji ya yi rantsuwa shi kuma zai saka masa da mafificin abinda ya ciyar har sai ya yarda (Sayyadina Abubakar).  Akwai Sayyada Khadijah, ita ta fara ciyar da dukiyarta gaba daya don taimakon addinin Allah, a karshen rayuwa, sai a Allah ya aiko yana gaishe ta kuma ya gina mata gida na Lu’u’lu’u a gidan Aljannah, don haka a ranar Alkiyamah, gidanta kawai za a yi ta fada, sabida kyawunsa.  Don haka, dukiya tana karewa amma Allah baya karewa.  Sabida haka, muka fahimci cewa, darajar kudi ba ta cikin yawan tara ta, tana cikin abin da aka yi da dukiyar ne. Wanda kudin suka zo masa, ya yi aiki da su, kudin sun zaman masa alkairi wanda kuma ya ki amfani da su, sun zaman masa kaskanci.  Mu tambayi kanmu, ya Annabi (SAW) ya yi da kudi, an bashi taskokin kasa gabaki daya, an bude masa garuruwa baki daya: Makkah da Madina da Siriya da Sham da Jaziral Larabawa baki daya da Hijaz. Sarakunan duniya suka tsorata da Annabi (SAW) suka dinga turo kyaututtuka kala-kala da yawa, aka halasta masa ganimar yaki, sabanin sauran Manzonnin kafin shi. ...

Read moreDetails

Rayuwar Annabi Muhammadu (SAW) Da Abin Da Ya Ta’allaka Da Aurensa (2)

Amma Aure ga wanda Allah ya bashi iko, kuma auren bai tauye masa lokacin Ibada ba, ya tsaya da hakkin auren, to wannan daraja ce, irin wannan darajar ita ce a hakkin Annabinmu ((SAW)).  Wacce yawan matan ba su shagalantar da shi daga hakkin Ubangijinsa ba, kuma su ma matan ya ba su hakkinsu, kai bari ma, yin auren kara masa yawan ibada ya yi kan ibada. Ya ba da hakkin Allah kuma ya ba da hakkin wadanda Allah ya sa a karkashinsa (Iyalansa) ya tsaya wa hakkokinsu na aure da hakkokinsu na ciyarwa da tufatarwa. Ana cewa, yawan aure yana nuna mutum yana da alheri, in mutum bai da alheri dayar ma ba zai iya tsaya wa hakkokinta na ciyarwa da tufatarwa ba.  An ruwaito hadisi, Annabi ((SAW)) ya ce “yin aure ba ya daga cikin bukatun duniya ta” ko da cewa aure bukatuwar duniyar wasu ce. Annabi ((SAW)) ya ce: ”Hubbiba ilaiya min dunyakum: An soyar min a cikin duniyarku.” Annabi (SAW) ya yi nuni da cewa, Allah ne ya soyar mai da wasu abu daga duniyar mu, sabida shi komai na shi na Allah ne, ya yi nuni da Abu gida biyu: Turare da Mata.   Manzon Allah (SAW) yana son su don Allah, sabida shi ya soyar masa da su, wannan sabaninmu cewa, muna soyayyar wadannan abubuwan ne don sha’awar duniyarmu, sabida yana sa mu katange idanuwanmu daga matan wasu, ya sa mu kame daga sha’awarmu. Turare, Annabi (SAW) ya kasance yana son turare sabida haduwa da Mala’iku, babu abin da Annabi ya ki sama da wari, kullun Annabi (SAW) yana haduwa da Mala’iku, a wani Hadisi da Annabi (SAW) ya fada, ya ce, ko nawa mutum ya siya turare bai yi almubazzaranci ba. Bayan fa’idar turare na cewa, sabida Annabi yana haduwa da Mala’iku shi ya sa yake yawan amfani da turare, yana daga cikin amfanin turare, bayan tsarki da saduwa da Ubangiji, yana kara karfin sha’awar aure.  Amma son Manzon Allah (SAW) na hakika, wanda Allah ya kebanci zatinshi da shi, shi ne ganin ikon Ubangijinsa (Hadarar Allah) su Mata da Turare, soyar masa aka yi, da, ko kallo ba su ishe sa ba. Ya fi Annabi Yahya Ma’arifar da ta hana shi aure amma shi Annabi Muhammad (SAW) Hadarar Allah yake kallo da ganawa da shi.  Sabida haka, Manzon Allah (SAW), ya bambance tsakanin wadannan soyayya da halaye guda biyu, da fadinsa “An sanya hasken idanuna a cikin Sallah” za ka ji a hadisi yana cewa Bilalu, kira mana Sallah mu huta, yayin da wasu suke ganin Sallah wahala amma shi Annabi (SAW) a wurinsa Hutu ce, a cikinta yake samun sanyin idanunsa.  Annabi (SAW) ya yi daidai da Annabi Isah da Yahya wajen karewa daga fitinar sha’awar matan, amma Annabi (SAW) ya dara wa Annabi Isah da Yahya wajen cewa shi (Annabi Muhammad) ya yi auren kuma ya tsaya da hakkin Ubangijinsa da hakkin matansa.  Manzon Allah (SAW), shi ne shugaban duk wani namiji, duk wani abu da yake nuna Mazantaka ko namiji ke alfahari da shi, Annabi ya haura kowa: in sadaukanta ce, ya fi kowa, in Kyauta ce, ya fi kowa, in hakuri ne, ya fi kowa, kai ya isa dai a son waye Annabi (SAW), a fadin Ubangiji tabaraka wa ta’ala “Lakad kana lakum rasulullahi uswatun hasanatun liman kana yarjullaha wal yaumal akhir: Lallai ma’aikin Allah ya kasance a cikinku abin koyi…”, Ma’ana duk duniya kowa ya yi koyi da shi.  Yau in aka ce duk mazauna wannan zawiya su yi koyi da mutum daya, lallai kowa ya san an hada wannan mutumin da aiki, ballantana a ce Unguwa, Jiha ko duk kasar nan kowa ya yi koyi da shi. Amma Annabi Muhammadu (SAW), Allah cewa duk duniya kowa ya yi koyi da shi.  Larabawa, Turawa, Sinawa da mu bakar fata kowa ya yi koyi da shi. Tun da yawan mata, karfin saduwar aure, abu ne da maza ke alfahari da shi, don haka Annabi (SAW) ya fi kowa don ba za a yi wani namiji ya fi Annabi ba.  Yana daga cikin wasan kakacin da aka ruwaito daga Shehu Ibrahim Inyass cewa, akwai wata daga cikin sahabiyarshi, babba ce ta yi aure da yawa tana neman haihuwa ba ta samu ba sai daga baya, in tana lissafin mazajen da ta aura sai ta zagayo carbi, in ta shiga gaida Shehu sai yace mata, yawwa wacce, zo ki lissafa min mazajen da kika aura, nima in lissafa miki matayen da na aura, mu ga ni da ke waye kudubin.  Akwai ruwayar ba ni Isra’ila, Annabi Sulaiman Matayensa kusan Dubu ne, Annabi Dauda daruruwa. ...

Read moreDetails

Rayuwar Annabi Muhammadu (SAW) Da Abin Da Ya Ta’allaka Da Aurensa (1)

Rayuwar Annabi Muhammadu (SAW) Da Abin Da Ya Ta’allaka Da Aurensa (1)  Jama’a assalamu alaikum, barkanmu da sake haduwa a wannan makon. Kafin mu shiga darasinmu na yau, kamar yadda muka yi bayani a game da yanayin cin abinci da baccin Annabi (SAW) a makon da ya wuce, yana da kyau a san cewa, duk hadisai ingatattu da aka ruwaito sun tabbatar da karanta baccin Annabi (SAW). Kuma duk da cewa baccin kadan ne amma sai ga Hadisi yana cewa: “inna ainaiya tanamani, wala yanamu kalbi, idanuna ce kadai take bacci amma zuciyata ba ta bacci.  Amma mu kuma, mu yi bacci ba mu jin komai, shi ne mun yi bacci. Da yawa za ka ji mai bacci yana cewa masu sururtu kusa da kaina duk sun hana ni yin bacci, kuma duk da cewa ya kulle idanuwansa amma (SAW) ya ce shi hakan shi ne baccin shi.  Maganganun da suka gabata, sun yi tsokaci sosai a kan abin da ake son karanta shi kuma ake yabon mai karanta shi “karanta cin abinci da bacci”. Bari mu yi duba da abunda kuma yabo yake cikin mai yawaita shi.  Wannan bangaren zai yi duba cikin rayuwar Annabi Muhammad (SAW) da abin da ya ta’allaka da aurensa.  Aure al’ada ne kuma addinin mutane ne, mai mata Hudu alfahari yake wurin mai mata uku, mai uku yana kirari wurin mai biyu, mai biyu yana kirari wurin mai daya.  Matsayi ko mukami shi ma abin alfahari ne cikin mutane, ana son yawan mukamai.  Aure, a al’ada da Shari’a duk sun tafi a kan cewa, alama ce ta cikar kamalar mutum da kuma ingancin mazakutarsa. Alfahari da yawaita aure, ta kasance a cikin al’adu a bar alfahari kuma a bar yabo. Aure al’ada ce da ta yadu cikin al’ummatai da Annabawa da Sarakuna. Amma a sunnah, aure sunnar Annabi ce wacce aka ruwaito daga gare shi (SAW).  Abdullahi bin Abbas (Allah ya kara yarda a gare su) ya ce: “Afdalu hazihil ummatu, aksaruha nikahan – mafificin wannan al’umma, shi ne wanda ya fi auratayya. Matan Annabi (SAW) 11, ya rasu ya bar 9, sannan kuma akwai kuyangi.  Annabi (SAW) ya ce “Ku yi aure, ku hayayyafa, ni zan yi alfahari da ku cikin al’ummatai”. Amma fa ga wanda yake da ikon rike su, ba ka da ikon rike daya, ka kwaso biyu, sabida kana so a yi alfahari da kai (wannan ya zama bala’i ba alfahari ba). Amma idan mutum Allah ya hore masa abin ciyarwa da tsaya wa tarbiyyar iyalansa, ba laifi ka auri har mata hudu iyakan karfinka. Yaro ko yarinya daya da za ka iya tsayawa da tarbiyyarta, ta fi masu yawa marasa tarbiyya, don Annabi (SAW) ba za iyi alfahari da maragurbi ba.  Annabi (SAW) ya hana mutum ya yanke cewa, ba zai yi aure ba sabida wani karatu ko zuhudu, amma ba laifi mutum ya ce ina wani aiki yanzun da na kai wani gaba zan yi aure, wannan ba laifi ba ne. Aure yana tumbuke sha’awa, yana sa mutum ya kulle idanunsa daga kalle-kallen matan da ba su halatta a gare shi ba. Sha’awa halitta ce a jikin dan Adam.  Annabi (SAW) ya ce “Duk wanda yake da halin yin aure, to ya yi, domin aure yana sa mutum ya kulle idanuwansa daga matan jama’a, kuma ya katange ka daga zina”. A wani Hadisin yana cewa “Zinar hannu, shafa; Zinar Ido, gani, Zinar kafa, zuwa wurin zina; idan aka sadu sun yi gaskiya, idan ba a sadu ba, duk sun yi karya.” ...

Read moreDetails
Page 1 of 26 1 2 … 26