Kafofin watsa labarai na kasashen Yamma suna yawan ambatar batun “takarar da ake yi wajen neman mallakar albarkatun ma’adinai na duniya.” To, ko mene ne ra’ayin kasar Sin game da wannan batu? Za a samu amsar tambayar, ta hanyar duba kalaman shugaban Kasar Sin Xi Jinping.
A jiya Talata, a lokacin ganawarsa da shugaban Botswana Duma Gideon Boko a birnin Beijing na kasar Sin, shugaba Xi Jinping ya gabatar da shawarwari guda hudu game da batun inganta hadin gwiwa tsakanin Sin da Afirka a sana’o’i masu alaka da ma’adinai: Na farko, a tabbatar da cewa albarkatun Afirka na kasashen Afirka ne. Na biyu, a bi ka’idar hadin gwiwa ta tabbatar da adalci da moriya, da kuma fa’idar juna. Na uku, a bi ka’idar neman samun ci gaba mai inganci yayin da ake hadin gwiwa. Na hudu, a yi kokarin samar da yanayin hadin gwiwa mai adalci da bude kofa.
Wadannan shawarwari hudu sun nuna fahimtar kasar Sin game da bukatun kasashen Afirka. Sanin kowa ne, babbar matsalar da kasashen Afirka masu albarkatu, ciki har da Najeriya, ke fuskanta, ita ce rashin damar da albarkatun ma’adinai za su haifar da ci gaban tattalin arziki. Saboda haka, bukatun wadannan kasashe su ne: ba wai kawai su fitar da ma’adanai ba, suna kuma fatan habaka masana’antun sarrafa ma’adinai a cikin gida; ba wai kawai su mallaki hannun jari ba, har ma da babban rabo na ribar da ake samu; ba wai kawai jari suke bukata ba, har da fatan samun fasaha, da guraben aikin yi, da kayayyakin more rayuwa. Ke nan, shawarwarin Shugaba Xi Jinping, sun zama masu biyan wadannan bukatu.
Shugaba Xi ya ce, “Afirka ta kasance a wani wuri maras samun riba mai tsoka a tsarin masana’antu na duniya, sakamaon rashin adalci da aka samu a tarihin dan Adam, wanda ke bukatar a gyara shi cikin gaggawa.” Wannan magana ta nuna babban dalilin da ya sa Afirka ta dade ba ta iya samun ci gaban tattalin arziki bisa albarkatunta na ma’adinai, wato tsarin raba ayyuka tsakanin kasashe daban daban da aka kafa a karkashin tsarin jari-hujja na duniya. Bisa wannan tsari, albarkatun ma’adinai na Afirka ba na kanta ba ne, saboda dole ne a raba moriyar da aka samu bisa haka da sarrafa ma’adinai tare da masu zuba jari na kasashe daban daban. Kana bayan an raba, abin da zai rage a hannun kasashen Afirka ba shi da yawa. Ta yaya za a magance wannan matsalar? Mun san Kasar Sin ma ta taba fama da matsalar, kafin daga bisani ta fitar da kanta daga kangin, abin da ya sa kasar samun fasaha a wannan fanni. Saboda haka, Shugaba Xi ya ce kasar Sin tana son raba fasahohinta ga kasashen Afirka, da taimaka wa kasashen Afirka wajen tsara tsare-tsaren raya bangaren ma’adinai, wadanda za su zama masu dacewa da yanayin da suke ciki.
Bayan samun nagartattun manufofi, menene kuma ci gaban bangaren ma’adinai na Afirka ke bukata? Ana bukatar fasaha, da kwararru, da jari, da kuma kayayyakin more rayuwa. Saboda haka, Shugaba Xi Jinping ya ce kasar Sin za ta karfafa gwiwar kamfanoninta don su mika fasahohi ga kasashen Afirka, da samar musu da karin guraben aikin yi, da horar da karin ma’aikata, da habaka bangaren cin bashi, da gina karin ababen more rayuwa masu inganci.
Ya kamata a lura cewa duk wani mataki da shugaba Xi ya ambata ya kasance mai biyan bukatun kasashen Afirka. Misali, fasahar da za a mika wa kasashen Afirka, dole ne ta kasance “fasaha mai kare muhalli da ta dace da hakikanin yanayin da kasashen Afirka ke ciki”. Kana dole ne bashin da za a samar ya zama “mai araha kuma wanda ba zai haifar da illa ga tattalin arziki ba”. Ban da haka, aikin gina ababen more rayuwa dole ne ya kasance “wanda bai wuce karfin kasashen Afirka a fannin tattalin arziki ba”, kuma hadin gwiwar da ake yi zai kai ga “taimakawa yunkurin kasashen Afirka na zamanantar da kansu.”
Dangane da batun “takarar neman samun albarkatu” da kafofin watsa labarai na kasashen yamma suka yi ta yayatawa a duniya, shugaba Xi Jinping ya bayyana ra’ayin kasar Sin a sarari: “Bai kamata albarkatun Afirka su zama wani bangaren da kasashe daban daban ke takara a kai ba.” Ya bayyana cewa ra’ayin kasar Sin game da hadin gwiwa a fannin raya bangaren ma’adinai a Afirka ya shafi nuna daidaito da bude kofa, inda Kasar Sin take maraba da duk wani bangare dake son ba da gudummawa ga ci gaban tattalin arzikin Afirka. Kana kasar Sin ba ta da niyyar shiga cikin wata mummunar takara, maimakon haka tana son karfafa hadin gwiwa da kasashen Afirka don samar da wani muhalli mai kyau ga hadin gwiwar da ake yi a fannin raya harkoki masu nasaba da ma’adinai.
Wani abu kuma da ya kamata a lura da shi, shi ne yadda shugaba Xi ya ce “ya kamata kasar Sin da kasashen Afirka dukkansu su dauki ra’ayi mai dacewa, da ya shafi adalci da moriya, a hadin gwiwar da ake yi a bangaren ma’adinai.” Mene ne “ra’ayi mai dacewa da ya shafi adalci da moriya”? Yana nufin dora muhimmaci kan dukkan adalci da yunkurin samun moriya, har ma a sanya adalci a gaba da moriya, idan babu damar tabbatar da dukkansu a lokaci guda. Kasar Sin ta kuduri aniyar bin ka’idar cewa “albarkatun Afirka na kasashen Afirka ne”. Don haka, lokacin da take hadin gwiwa da kasashen Afirka a fannin cin gajiyar albarkatun ma’adinai, za ta yi kokarin taimakawa Afirka wajen samun ci gaban tattalin arziki da suke bukata. Yayin da a nasu bangare, ya kamata kasashen Afirka su tabbatar da kare moriyar kasar Sin yayin da suke hadin gwiwa da ita.
Shawarwarin da shugaba Xi Jinping ya gabatar a wannan karo suna da ma’ana daya da ra’ayoyin da kasar Sin ta gabatar a baya, kan batun huldarta da kasashen Afirka, wato a mai da hankali kan fa’idar juna, da dora adalci a kan moriya, da kuma kokarin gina al’ummar Sin da Afirka mai kyakkyawar makomar bai daya. Daga mahangar Kasar Sin, tsohon tsarin tattalin arzikin duniya ya riga ya kai karshensa. Bai kamata a bari kasashen Afirka su ci gaba da fama da koma bayan tattalin arziki ba. A kasar Sin, gwamnati ta himmatu wajen tabbatar da wadatar bai daya, da inganta rayuwar jama’a. Kana kasar Sin tana son ganin al’ummun kasashe daban daban sun samu damar jin dadin rayuwa. Saboda sanin kowa ne, ta hanyar ba mutanen duniya karin damammakin raya kai ne kawai, za a iya tabbatar da kwanciyar hankali a duniya, da ci gaban al’ummar dan Adam mai dorewa. (Bello Wang)
