Sake barkewar hare-hare tsakanin Amurka da Iran a ’yan kwanakin nan ya ja hankalin al’ummun duniya baki daya, tare da hasashen sake dandana mummunan tasirin da yakin zai haifar ga daukacin duniya baki daya idan har ya tsawaita. Duniya na fatan Amurka da Iran za su koma teburin shawarwari ba tare da bata lokaci ba, kana za su kai ga aiwatar da matakan dakatar da zubar da jini cikin hanzari, tare da taka wa yakin birki baki daya.
Kasa da wata guda da cimma yarjejeniyar fahimtar juna tsakanin Amurka da Iran, a yanzu tashin hankalin na sake farfadowa. Mun dai ga yadda tun da sanyin safiyar ranar Talata, Amurka ta fara kaddamar da sabbin hare-hare kan sassan Iran cikin kwanaki uku a jere, yayin da ita ma Iran ke mayar da martani kan cibiyoyin aikin soji na Amurka dake kasashen yankinta.
Sakamakon wannan dauki ba dadi, tuni farashin mai ya fara hauhawa, kura ta turnuke a mashigin Hormuz, kuma tsarin sufurin hajojin kasuwanci da ya yi matukar rauni a sakamakon tashin hankalin da ya gabata, a yanzu ma ya sake shiga yanayi na ha’ula’i. Masana da dama na cewa, Amurka da Iran ba za su mori wata fa’ida ba daga sake barkewar tashin hankali, kuma dukkanin kasashen duniya za su dandana kudarsu sakamakon sake barkewar tashin hankalin da ake gani a yanzu.
Kafin cimma yarjejeniyar fahimtar juna tsakanin sassan biyu, mun ga yadda aka kai ruwa rana wajen tattaunawa, da tuntuba, da shiga tsakani na wasu sassa, har dai aka kai lokacin da Amurka da Iran suka sanar da kawo karshen yaki, da dakatar da daukacin ayyukan soji daga dukkanin fannoni, da kaucewa amfani da karfin soji ta kowane bangare. Sassan biyu sun kuma sha alwashin mutunta ikon mulkin kai da tsaron yankunan juna, tare da kaucewa tsoma hannu cikin harkokin gidan juna.
Yanzu haka dai tasirin sake barkewar hare-hare tsakanin Amurka da Iran ya jefa farashin mai cikin yanayi na rashin tabbas, tare da sake gurgunta hada-hadar sufurin hajoji ta mashigin Hormuz, kuma hasashen baya bayan nan na asusun IMF ma, dangane da karuwar ci gaban tattalin arzikin duniya na bana ya ragu da kaso 0.1 bisa dari, kasa da na watan Afirilun da ya shude, inda IMF din ya alakanta hakan kai tsaye da rikicin na gabas ta tsakiya.
Alal hakika, duniya ba za ta yi farin ciki da dawowar yaki ba. Kuma sassan kasa da kasa na fatan sassan da rikicin ya shafa za su gaggauta komawa teburin shawarwari, maimakon dauki ba dadi da zai haifar da illa ga dukkanin bangarori. (Saminu Alhassan)
