Kwanan nan, a taron kasa da kasa kan cutar kanjamau (AIDS) karo na 26 da aka gudanar a birnin Rio de Janeiro na kasar Brazil, wakilin ma’aikatar harkokin wajen Amurka ya gabatar da wata taswira ta Afirka da ta ba mutane mamaki, inda aka “cusa” Najeriya cikin hamadar Sahara, har ta zama kasa marar iyaka da bakin teku, a yayin da aka juya Mozambique daga gabar tekun kudu maso gabashin Afirka zuwa kahon Afirka na arewa maso gabashin nahiyar, sai kuma aka sanya kasar Cote d’Ivoire daga gabar tekun yammacin Afirka zuwa wani gefen nahiyar. Duk kasashen da aka yi wa alama a taswirar, babu wanda ya tsira, duk an yi kuskure a kan wurin da ya kamata su kasance.
Game da kuskuren, ma’aikatar harkokin wajen Amurka ta yi bayanin cewa, wani ma’aikaci ya “gaggauta” canza hoton nunin kafin fara taron, shi ne ya sa aka samu kuskuren. Sai dai kamfanin dillancin labarai na Reuters ya yi bincike a kan hoton kuma ya gano cewa, wannan taswira tana da alamar da ke nuna cewa AI ce ta kirkira, kuma mai yiyuwa ne manhajar OpenAI ce ta zana ta.
Sai dai kuwa, wannan ba kuskure ne kawai na “rashin hankali” ba. Kamar yadda masaniyar ilimin dakile cutar kanjamau ta Amurka Emily Bass ta ce: “A wannan muhimmin taron kasa da kasa kan cutar kanjamau, gwamnatin Amurka ta kasa gano wannan kuskure kafin ta gabatar da hoton, wannan ba wai rashin girmama abokan hulda kasashen Afirka ba ne kawai, har ma yana tono manyan matsalolin da aka samu.”
Hakika, wata babbar kasa a irin wannan muhimmin taron duniya, ta yi amfani da zanen AI da ba a tantancewa a matsayin takardar hukuma da ta gabatar, sannan ta dora laifin a kan “gaggawar” ma’aikata, wannan ba abu ne da za a yi na’am da shi ba. Ya kamata mu san cewa, kasashen da aka yi kuskuren wurarensu a taswira, kamar Najeriya, da Mozambique, su ne muhimman kasashen da Amurka ke ba da tallafin lafiya a duniya. Taswirar da ke cike da kurakurai, kamar madubi ne, wanda ya shaida raini da girman kai da Amurka ke yiwa abokan hulda kasashen Afirka.
Ko da yake ma’aikatar harkokin wajen Amurka ta yi kokari ta “gyara”, tana cewa duk da kuskuren taswirar da aka yi a taron, tattaunawar ta kasance “mai ma’ana”, kuma Amurka tana jajircewa wajen yaki da cutar kanjamau ta daukar hakikanan matakai. Amma idan a taswirar Afirka an yi sakaci kamar haka, ta yaya za a yarda cewa Amurka za ta cika alkawuranta da sahihiyar zuciya? Hakikanin abin da ya faru ya kuma shaida mana matsalar da ake fuskanta. Kamar yadda aka ruwaito, PEPFAR wani muhimmin shiri ne na taimakon Amurka a fagen yaki da cutar kanjamau a duniya. A halin yanzu, Amurka tana rage kashe kudi a fannonin rigakafin cututtuka da sa ido, har ma tana shirin ficewa gaba daya daga wannan shiri a kasar Afirka ta Kudu.
A yayin da Amurka ke rage kudaden da take biya a wadannan fannoni, akwai kafafen yada labarai da suka ruwaito cewa, ma’aikatar harkokin wajen Amurka na shirin kashe miliyoyin daloli don “tinkarar” karuwar tasirin kasar Sin a nahiyoyin Amurka da Afirka da kuma Asiya. Ga Afirka, wannan labari ya cancanci a yi tunani a kai – a karshen karni na 19, kasashen Turai ne suka raba Afirka, lamarin da ya jefa nahiyar cikin mawuyacin hali, a yanzu kuma, Amurka da ke zuba kudade a Afirka da sunan “tinkarar Sin”, a zahiri tana mayar da Afirka wuri na hakar ma’adinai masu muhimmanci, da kuma fagen takara da manyan kasashe.
Sai dai kuwa, al’ummar Afirka suna da cikakkiyar basira ta gane wace ce kawarsu ta gaskiya, har sun ba da amsa, idan mun yi la’akari da wani binciken jin ra’ayin jama’a na Gidauniyar IFF (Ichikowitz Family Foundation) na Afirka ta Kudu da aka fitar kwanan nan, wanda ya nuna cewa, kusan kashi 95% na matasan Afirka da aka yiwa tambayoyi suna ganin kyakkyawan tasiri ne kasar Sin ta haifar a kasashen Afirka, kuma suna ta kara kallon kasar a matsayin babbar kawarsu fiye da Amurka. Shugaban gidauniyar, Ivor Ichikowitz ya ce, babban dalilin da ya sa mutane ke yin na’am da Sin shi ne saboda yadda kasar ta zuba makudan kudade a fannin gine-ginen ababen more rayuwa a Afirka, lamarin da kuma ya shaida cewa, matasan Afirka sun fi son sakamako na zahiri fiye da a rika yi musu lakca. Ban da haka, wasu rahotannin bincike da yawa da Afrobarometer, da Gallup da sauransu suka gudanar a kasashen Afirka sun tabbatar da cewa, kasar Sin ta fi farin jini fiye da Amurka a tsakanin al’ummun kasashen Afirka. Domin al’ummar Afirka sun fahimci cewa, Afirka a idon Amurka, ita ce “ma’adanar albarkatu” da take karbar albarkatun yadda ta ga dama, da kuma “fagen fafutuka” na dagula abokan hamayya, a maimakon abokiyar tattaunawa da hadin gwiwa cikin daidaito. Kasar Sin a nata bangaren kuwa, kullum tana mayar da hankali ga ainihin bukatun jama’ar nahiyar Afirka.
Da Amurka ta zuba kudade wajen tinkarar kasar Sin, gwamma ta yi amfani da su wajen cika alkawuran da ta yi wa Afirka, domin girmamawa ba ta samuwa ta kuskuren taswira ko kasafin kudi na “tinkarar wata kasa” na miliyoyin daloli, sai dai ta hanyar hakikanan ayyuka na yau da kullum da ake aiwatarwa.
