Shugaban Ƙasa Bola Ahmed Tinubu ya ce Nijeriya ta kammala wani muhimmin mataki na gyaran tattalin arziƙinta, inda gwamnati za ta mayar da hankali kan samar da abin da ya kira “wadata ga kowa”. Tinubu ya bayyana hakan ne a jawabinsa ga ƴan Nijeriya ranar Alhamis, 1 ga Oktoba 2026, yayin bikin cikar ƙasar shekaru 66 da samun ƴancin kai.
1. Nijeriya ta tsallake wani mawuyacin lokaci:
Shugaba Tinubu ya ce ƙasar ta riga ta wuce wani lokaci mai wahala na gyaran tattalin arziƙi, inda ya kwatanta matakin da ƙasar ta kai da “tsallakawa daga Bahar Maliya”. Ya ce yanzu lokaci ne na duban zuwa gaba maimakon komawa kan manufofin baya.
2. Sauyi daga gyara zuwa wadata:
Shugaban ya ce bayan shekaru uku da gwamnatinsaa ta mayar da hankali kan gyaran matsalolin tattalin arziƙi, abin da gwamnati ta sa a gaba yanzu shi ne fannin walwala mai faɗi da za ta amfani jama’a baki ɗaya. Ya ce hakan ya haɗa da samar da ayyukan yi, inganta kasuwanci da rage matsin tattalin arziƙi.
3. Ya kare manufofin gyaran tattalin arziƙi:
Shugaban Tinubu ya kare matakan da gwamnatinsa ta ɗauka, ciki har da cire tallafin man fetur, yana mai cewa an ɗauke su ne domin magance matsalolin da suka daɗe suna addabar tattalin arziƙin ƙasa. Ya kwatanta tsohuwar hanyar magance matsalolin da amfani da sinadarin rage zafin ciwo “morphine” wajen rage raɗaɗi ba tare da magance tushen matsalar ba.
4. An samu cigaba a wasu fannoni:
Shugaba Tinubu ya ce tattalin arziƙin Nijeriya ya samu ci gaban da ya wuce kashi huɗu a cikin 2026, yayin da ya ce hauhawar farashi ta ragu daga matakin da ta kai a baya, sannan an ƙara yawan kuɗin ajiyar waje, sannan kasuwar musayar kuɗaɗen waje ta samu daidaito. Ya kuma ce kuɗaɗen da aka samu daga fitar da kayayyakin da ba na man fetur ba sun haura dala biliyan shida a 2025.
5. Gwamnatinsa ta ƙuduri niyyar rage tsadar rayuwa
Tinubu ya ce gwamnati za ta mayar da hankali wajen rage kuɗin samarwa da jigilar kayayyaki domin rage tsadar rayuwa. Ya ambaci faɗaɗa noman rani da ban-ruwa, da samar da iri da takin zamani, da kuma ƙara zuba jari a hanyoyi, da layin dogo da tashoshin jiragen ruwa.
6. Samar da ayyukan yi ga matasa:
Shugaban ya ce gwamnatinsa za ta ƙara mayar da hankali kan samar da ayyukan yi, da bunƙasa masana’antu da kasuwanci. Ya kuma ambaci amfani da iskar gas wajen samar da makamashi ga masana’antu, da farfaɗo da masana’antun da suka daina aiki, da inganta fasahar zamani da koyar da matasa dabarun da kasuwar aiki ke buƙata.
7. Rage talauci zai ci gaba da zama muhimmiyar manufar gwamnatinsa.
Tinubu ya amince cewa miliyoyin ƴan Nijeriya na fuskantar ƙalubalen abinci, da kuɗin makaranta, da magani da sufuri. Ya ce gwamnati na ƙarfafa shirye-shiryen tallafa wa gidaje masu ƙaramin ƙarfi, tare da sabunta kundin bayanai na ƙasa (National Social Register) domin tallafin ya isa ga waɗanda suka fi buƙata.
8. Batun ilimi, lafiya da fansho:
Tinubu ya ce gwamnatinsa za ta ci gaba da aiki wajen inganta kiwon lafiya na matakin farko da ilimin bai ɗaya. Ya kuma ambaci bashin ɗalibai (Nigerian Education Loan Fund) (NELFUND) da CREDICORP a matsayin wasu daga cikin shirye-shiryen da gwamnati ke amfani da su wajen faɗaɗa damar samun ilimi da tallafin kuɗi ga ƴan ƙasa.
9. Tsaro da ƙara samar da dama ga matasa:
Shugaban ya ce an samu raguwar satar ɗanyen mai, yana mai yabawa Rundunar Soji da sauran hukumomin tsaro kan rawar da suke takawa wajen kare ƙasar da albarkatunta. Ya kuma jaddada buƙatar amfani da yawan matasan Nijeriya a matsayin wata dama ta tattalin arziƙi ta hanyar samar musu da aiki, da ƙwarewa da kuma jari.
10. Kira ga haɗin kai da duban gaba:
A ƙarshen jawabinsa, Shugaban Tinubu ya yi kira ga ƴan Nijeriya da su ci gaba da kasancewa masu haɗin kai da jajircewa, yana mai cewa sadaukarwar da aka yi yayin aiwatar da sauye-sauyen tattalin arziƙi, ai yi ne da nufin kafa tubalin ci gaba mai ɗorewa. Ya ce ƙasar ta gyara alkiblarta kuma ya kamata ƴan ƙasa su ci gaba da fuskantar abin da zai zo nan gaba.
