Babban Kwamitin Yaƙin Neman Zaɓen Shugaban Ƙasa ta jam’iyyar APC (APC-PCC) ya ce Shugaba Bola Ahmed Tinubu na nan daram kan alƙawarinsa na kawo ƙarshen biyan kuɗin lantarki bisa ƙiyasin kamfanonin rarraba wutar lantarki, tare da samar da ingantaccen wutar lantarki a Nijeriya.
Mai magana da yawun kwamitin, Dele Alake, ne ya bayyana hakan a cikin wata sanarwa da ya fitar ranar Lahadi, 1 ga Nuwamba, 2026. Ya ce ya kamata ’yan Nijeriya su yi la’akari da cikakken bayanin da Tinubu ya yi lokacin yaƙin neman zaɓen 2023, ba wai ɓangaren alƙawarin kaɗai ba.
A wancan lokaci, Tinubu ya ce idan ya gaza cika alƙawarinsa na samar da wutar lantarki da kuma kawo ƙarshen kuɗin ƙiyasin, ya kamata ’yan Nijeriya su ƙi zaɓensa a karo na biyu, sai dai idan ya ba da gamsasshen dalilin rashin cika alƙawarin.
Alake ya ce gwamnatin Tinubu ta ɗauki matakai daban-daban domin gyara matsalolin ɓangaren wutar lantarki. Daga cikin matakan akwai rattaba hannu kan Dokar Wutar Lantarki ta 2023, wadda ta bai wa gwamnatocin jihohi damar shiga harkokin samarwa, da rarrabawa da isar da wutar lantarki. Ya ce jihohin Legas, Enugu, Abia, Ekiti, Oyo, Kaduna da Neja sun fara amfani da dokar wajen kafa hukumomin kula da wutar lantarki da jawo jarin kamfanoni masu zaman kansu.
Ya kuma bayyana cewa gwamnatin ta ƙaddamar da Shirin Samar da Mitocin Lantarki na Shugaban Ƙasa domin rage giɓin mitoci da ya ce ya haura miliyan bakwai. A cewarsa, an samar wa kwastomomi sama da miliyan 1.5 da mitoci cikin shekaru uku. Ya ƙara da cewa gwamnati na ƙoƙarin biyan basussukan da suka taru a ɓangaren wutar lantarki, waɗanda ya ce sun haura Naira tiriliyan shida, tare da ƙaddamar da shirin lamunin gwamnati na Naira tiriliyan huɗu domin biyan basussukan da aka tantance.
Alake ya kuma ce an amince da ayyukan gina sabbin tashoshin wutar lantarki guda takwas da inganta wasu huɗu a watan Yunin 2026, baya ga aikin inganta tashoshin TCN guda biyar da aka amince da su a 2024. Ya ce gwamnati na shirin sabunta cibiyar kula da layukan wutar lantarki ta Osogbo da kuma gina babbar hanyar isar da wutar lantarki daga Gabas zuwa Yamma.
Dangane da kuɗin wutar lantarki, ya ce tsarin rarraba kwastomomi zuwa rukunan samun wuta daban-daban an ƙirƙire shi ne domin inganta harkokin kamfanonin rarraba wuta tare da la’akari da ƙarfin biyan kuɗin al’umma.
Sai dai Alake ya amince cewa har yanzu ba a kammala magance matsalolin wutar lantarki a ƙasar ba, yana mai cewa gyaran ɓangaren aiki ne da ke ci gaba. Ya ce Tinubu zai gabatar da bayanan ayyukan da gwamnatinsa ta gudanar da kuma ƙalubalen da suka rage gaban ’yan Nijeriya yayin neman wa’adin mulki na biyu a zaɓen 2027.
