Sabuwar buƙatar Shugaba Bola Ahmed Tinubu ga Majalisar Dokoki ta Ƙasa domin neman amincewar aro dala biliyan 7.7 daga ƙasashen waje ta sake tayar da muhawara kan yawan bashin Nijeriya da kuma yadda kuɗin biyan sa zai shafi kasafin kuɗaɗen gwamnati a shekaru masu zuwa.
A wasiƙar da Shugaban Majalisar Dattawa, Godswill Akpabio, ya karanta a ranar 4 ga Nuwamba, 2026, Shugaban Ƙasar ya nemi amincewa da aro dala 7.707 biliyan, kwatankwacin Naira tiriliyan 10.79 bisa farashin Naira 1,400 kan dala ɗaya.
Daga nan ne Majalisar Dattawa ta miƙa buƙatar ga kwamitocinta masu kula da basussukan cikin gida da na ƙasashen waje domin nazari.
Dalilin neman bashin
Dokar Kasafin Kuɗin 2026 ta tanadi sabon aro na Naira tiriliyan 29.2 domin taimakawa wajen cike gibin kasafin kuɗi da aka kiyasta a Naira tiriliyan 31.4.
Daga cikin kuɗin, an ware Naira tiriliyan 18.4 a matsayin bashin cikin gida, yayin da Naira tiriliyan 10.79 aka tanada domin bashin waje.
Saboda haka, buƙatar dala biliyan 7.7 ita ce ɓangaren bashin waje na wannan tanadi, ba sabon ƙari ne a kan buƙatar dala biliyan 20.5 da Yuro biliyan 1.05 da Shugaban Ƙasa ya gabatar a baya ba.
Sabuwar buƙatar ta maye gurbin waccan.
Gwamnati ta kuma nuna aniyar ba da fifiko ga sayar da Eurobond a kasuwar duniya domin samun kuɗaɗen cikin ɗan lokaci.
Sai dai har yanzu ba a bayyana ainihin kuɗin ruwa da wa’adin biyan bashin ba, domin za su dogara da yanayin kasuwa da yarjejeniyar da za a cimma.
Yawan bashin da kuɗin biyan sa
Bayanan Ofishin Kula da Bashin Nijeriya (DMO) sun nuna cewa jimillar bashin ƙasar ya kai Naira tiriliyan 166.79 a ranar 30 ga Yuni, 2026, daga Naira tiriliyan 159.35 a ƙarshen Maris, wanda ke nuna ƙarin Naira tiriliyan 7.44 cikin watanni uku.
Haka kuma, Gwamnatin Tarayya ta kashe Naira tiriliyan 7.7 wajen biyan basussuka tsakanin Janairu da Yuni 2026, yayin da aka ware Naira tiriliyan 15.81 domin biyan bashi a kasafin kuɗin shekarar.
Wannan ya yi daidai da kusan kashi 45.2 cikin 100 na kuɗaɗen shiga da gwamnati ke sa ran samu.
Tasirin bashin ga kasafin kuɗaɗen gaba
Ƙarin bashin na iya ƙara nauyin kuɗin ruwa da babban jarin da gwamnati za ta biya, tare da rage kuɗaɗen da za ta iya warewa muhimman ayyuka kamar ilimi, kiwon lafiya, tsaro, noma da samar da ruwa.Wani ƙarin ƙalubale shi ne sauyin darajar Naira.
Tun da bashin dala ne, duk faɗuwar darajar Naira na iya ƙara yawan kuɗin Nairar da za a buƙata wajen biyan bashin, ko da kuwa adadin dalar da ake biya bai sauya ba.
Duk da haka, aro na iya taimakawa wajen gina hanyoyi, samar da wutar lantarki da sauran muhimman ayyukan more rayuwa.
Amfaninsa zai dogara ne da yadda aka kashe kuɗaɗen, ingancin ayyukan da kuma irin gudummawar da za su bayar ga tattalin arziki.
Saboda haka, kafin amincewa da sabon bashin, ya kamata Majalisar Dokoki ta binciki kuɗin ruwa, wa’adin biya, sauran kuɗaɗen rance da kuma ayyukan da za a aiwatar da kuɗaɗen.
Haka kuma, gwamnati ta riƙa bayyana yadda aka kashe kuɗin da sakamakon ayyukan domin tabbatar da gaskiya da riƙon amana.
A ƙarshe, Nijeriya na buƙatar kuɗaɗen gudanar da ayyukan raya ƙasa, amma karɓar bashi ba zai zama mafita mai ɗorewa ba idan ba a inganta tattara kuɗaɗen shiga da tsarin kashe kuɗi ba.
Muhimmin abin dubawa shi ne ko sabon bashin zai samar da ci gaba tare da tabbatar da cewa biyan sa ba zai hana jama’a samun muhimman ayyukan gwamnati ba.
