Talauci, nisan makarantu, rashin tsaro, ƙarancin kayan aiki da nauyin ayyukan gida na daga cikin manyan dalilan da ke hana yara da dama zuwa makaranta a Arewacin Nijeriya. Wasu yara ba su taɓa fara karatu ba, yayin da wasu suka daina saboda matsalolin tattalin arziki ko rashin tsaro.
Iyalan da ba su da isassun kuɗi kan kasa biyan kuɗaɗen kayan rubutu, tufafi da sufuri. Wasu yara kuma suna taimaka wa iyayensu a gida, kasuwa ko gona, lamarin da ke hana su samun isasshen lokacin karatu.
A yankunan karkara, nisan makaranta da rashin sufuri na ƙara wahalar zuwa aji. Ga al’ummomin makiyaya, yawan sauya wurin zama na iya katse karatun yara idan babu tsarin ilimi da ya dace da rayuwarsu.
Rashin tsaro ma na tilasta wa iyaye janye yaransu daga makaranta, musamman a wuraren da ake samun hare-hare, sace mutane ko rufe makarantu. Haka kuma, ƙarancin azuzuwa, malamai, tebura, ruwan sha da bandakuna na rage ingancin karatu da halartar yara.
Magance matsalar na buƙatar tallafa wa iyalai, rage kuɗaɗen karatu, gina makarantu kusa da al’umma, samar da sufuri, inganta tsaro da gyara kayan aiki. Haka kuma, ya kamata a gudanar da bincike domin gano ainihin dalilin da ke hana yara zuwa makaranta a kowace al’umma.
A ƙarshe, ba a iya a mayar da yara makaranta kawai ba; dole ne a samar da yanayin da zai sa su ci gaba da zuwa har su kammala karatu.
