Ranar 29 Ga Watan Oktoba ta wannan shekara ta 2026, Shekaru Ashirin cif da Nijeriya ta yi rashin wani nagartaccen da, mai son al'ummarsa da ci gaba tare da zaman lafiya watau Sarkin Musulmi Muhammadu Maccido wanda shi ne Sarkin Musulmi na 19 a jerin wadanda suka yi sarautar tun daga Muhammadu Bello zuwa yanzu.  An haife shi a shekarar 1926 a Garin Dange da ke wajen Babban Birnin Jihar Sakkwato ga Sarkin Musulmi Abubakar Na Uku (wanda ya yi sarautar na tsawon shekaru hamsin) da Uwargidansa mai suna Hauwa'u.  Tun yana karami ya taso da halaye masu kyau da kuma mamaki saboda shi baya bayyana cewa shi daga wani muhimmin gida ya fito wannan ya sanya lokacin da zai shiga Kwalejin Nagarta da ke cikin Birnin Sakkwato da aka tambaye shi sunansa ya fada wa Bature sunana Muhammadu Maccido. A haka ya kasance a kwalejin ba wanda yasan wani abu dangane dashi sai ranar da Sarkin Musulmi Abubakar Na Uku Ya ziyarci kwalejin a lokacin da yake ziyartar makarantu domin ya ganarwa idanunsa irin wainar da ake toyawa, to, a wannan ranar ne dalibbai da malamai suka san cewa shi dan Sarkin Musulmi ne. Ya kuma yi karatu a mashahuriyyar kwalejin nan da ke birnin ilimi watau Kwalejin Barewa da ke Zariya daga nan kuma ya wuce  Kwalejin South Debon da ke Birnin Landan a tsakanin shekarun (1952-1953).  Ya bayar da gudumuwa ga kasarsa Nijeriya ta hanyar ayyukan da ya yi wadanda suka kara daga martabar kasar a fannoni daban-daban, saboda saukin kansa da girmama kowa ba tare da kulawa da matsayinsa ba, ya sanya a shekarar 1951 aka zabe shi domin ya wakilci Lardin Sakkwato a Majalisar Dokoki da ke Kaduna, duk kuwa da karancin shekaru tare da kyakyawar tarbiya da kuma baiwa da Allah ya yi masa wadannan suka sanya shi samun girma da kuma daukaka a wajen shugabanni da ke jagorancin kasar wadanda ya yi aiki da su a majalisar.  Saboda irin muhimmiyar rawar da gogewarsa ya sanya shi rike mukamai Kansila a wurare uku kamar haka: Ya zama Kansilan Ayyuka a shekarar 1956, Kansilan Bunkasa Karkara a shekarar 1959, ya kuma zama Kansilan Ayyukan Gona a shekarar 1960. Haka kuma nagartattun halayensa da jarumtakarsa ya sanya aka tura shi a yankin Zamfara domin ya kwantar da kowacce irin barazana tare da samar da yanayi mai dauke da zaman lafiya domin a samu nasarar gabatar da zaben da aka yi cikin shekarar 1959 cikin lumana.  A lokacin da aka yi wani mummunan rikici bayan juyin mulkin da sojojin Nijeriya suka yi wanda ya yi sanadiyar kashe manyan shugabannin Arewa cikin kuwa har da Firimiya Ahmadu Bello Sardaunan Sakkwato, wasu fusatattun matasa a lokacin sun yi barazanar kona ginin Babban Chocin Katolika da ke Sakkwato, shi da Alhaji Umaru Shinkafi, Marafan Sakkwato wanda kuma Surukin Sardauna Ahmadu Bello ne, suka shiga tsakani ta hanyar tausaya da zancen kwantar da hankali, a karshen matasan suka kama gaban su ba tare da kona ginin chocin ba, su biyu suka yi kokarin ganin ba a zubar da jini ba.  Ya taba rike mukamin Kwamishinan Gona da kuma Kiwon Lafiya a Majalisar Zartasawa ta Arewa Maso Yamma. A Jamhuriyya Ta Biyu kuwa a tsakanin shekarun (1979-1983) ya rike mukamin Babban Jami'in Hulda tsakanin Masarautar Sakkwato da kuma Shugaban kasa Alhaji Shehu Usman Aliyu Shagari. Ya kuma taba zama Shugaban Jam'iyyar NPN a lokacin kuma yana rike da sarautar "Sarkin Kudu" inda ya yi amfani da farin jininsa da iya zancensa wajen ganin Jam'iyyar NPN ta samu galaba a Babban Zaben da ya kawo Shugaban kasa Alhaji Shehu Usman Aliyu Shagari da Alhaji Shehu Kangiwa ga jagorancin Nijeriya da kuma Jihar Sakkwato. A shekarar 1986 ya bar siyasa domin mayar da hankalinsa kacokam ga kula da mahaifinsa da bashi da lafiya. A lokacin da Sarkin Musulmi Abubakar Na Uku ya rasu a ranar daya Ga Watan Nuwamba na shekarar 1988. Yana cikin wadanda ke tafiyar ayyukan da suka shafi mulki a Masarautar Sakkwato.  A shekarar 1996 lokacin da Shugaban kasa Janar Sani Abacha ya tumbuke Sarkin Musulmi Ibrahim Dasuki, sai aka ambaci sunansa a matsayin sabon Sarkin Musulmi. An kuma nada shi a Masallacin Sarkin Musulmi Bello da ke kusa da Fadar Sarkin Musulmi a ranar 21 Ga Watan Afirilu na shekarar 1996.  Wannan matsayin da Allah ya bashi ya sanya shi kasancewa Sarkin Musulmi kuma Shugaban Majalisar koli ta Harkokin Addinin Musulunci ta Nijeriya kuma Shugaban Majalisar Masarautar Sarkin Musulmi a Sakkwato. Yayin da Shehu Barno yake matsayin mataimakinsa haka wadannan mukaman su ke har a yau. Dubun dubatan mutane daga kowanne sashe na duniya suka yi wa Birnin Sakkwato tsinke domin halatar bukin nadinsa.  Allah ya bashi ikon jagorancin wannan mashahuriyyar fada har na tsawon shekaru goma, ga kuma wasu daga cikin nasarorin da ya samar a lokacinsa:  Sunan da aka fi saninsa dashi a kasar Nijeriya da Duniya shi ne Jigon Zaman Lafiya: Wannan ya tabbata a fili ganin irin muhimmiyar rawar da ya taka a cikin kasar musamman ta amfani da iliminsa da kuma kwarewar da ya samu a zumuncinsa da na gabansa a wuraren da ya yi aiki can baya da taimakon Allah ya dinke hular rikicin Tibi da Jukunawa a Jihar Taraba. Hasalima kokarinsa wajen ganin an samar da bakin rikicin kabilanci da na addini a yankin Arewancin Nijeriya ta hanyar hada hannu da Rabaran Fr. Mbah ya haifar da kirkiro da Hukumar Shiga Tsakani tare samar da zaman lafiya ta Addini a Nijeriya.  Bunkasa Kiwon Lafiya: A shekarar 2000 lokacin da mutanen Arewancin Nijeriya suka kauracewa Allurar Rigakafin da ake yi wa kanannan yara da mata masu juna biyu, Sarkin Musulmi Muhammadu Maccido bai zauna ba, ya yi amfani da matsayinsa wajen shirya taro da sarakunan yankin inda ya wayewar da kawunan su dangane illar hakan ya kuma nemi su da su wayar da kawunan mutanen su domin ganin sun dawo rakiyar tunanin su, suka rungumi shirin da muhimmanci domin kaucewa illolin da hakan zai janyo daga baya. Wannan kyakkyawan mataki da ya dauka ya ceto rayuwar miliyoyin yara da iyayen su mata.  Bunkasa Ilimi: Ya taka muhimmiyar rawa wajen ganin ilimin Muhammadiyya da na Zamani sun bunkasa, ya kuma ba da gudumuwa kwarai wajen Ilimin Mata Musulmi a Nijeriya, ya samar da mashahuriyyar Makarantar (wadda aka sanyawa sunansa) domin koyar da Karatun Kur'ani da wasu Kwasakwasai a Birnin Sakkwato ta hanyar samun tallafin kudi daga kasar Saudiyya da wasu kasashen duniya domin ganin Sakkwato ta ci gaba da kasancewa cibiyar bunkasa ilimin Muhammadiyya a duniya. Ya kuma bayar da gudumuwa domin domin ganin masana tarihi sun taka muhimmiyar rawa wajen kyakkyawan bincike a kan Tarihin Daular Usmaniyya.  Bunkasa Ayyukan Gona da Tattalin Arziki: kwarewarsa a fannin ayyukan gona a matsayinsa na Kwamishinan Gona ya bashi damar gano muhimmancin daukaka martabar hukumomin bunkasa ayyukan noma da ke cikin Arewancin Nijeriya saboda su taimaka wajen ciyar da yankin da abinci ta amfani da fitowa da manyan filayen domin noma domin bunkasa tattalin arzkin yankin da kuma samar da wadatuwar abinci ga dimbin mutanen da ke yankin, domin kaucewa yunwa tare da matsalolin da za su haifar da rashin tsaro a tsakanin al'ummarsa.  A shekarar 2004 ya dagawa kansa da Daular Usmaniyya tuta ta hanyar wani kasaitaccen buki wanda shi ne irinsa na farko a Sakkwato wanda ya shirya ta amfani da shawarar masana tarihi domin nuna gamsuwa da Jihadin Shehu Usmanu Dan Fodiyo da ya cika shekaru 200 a lokacin. Ya gayyaci dukkanin mutanen dake da alaka da Daular Usmaniyya daga kowanne sashe na Afirka da kuma gidajen sarautar da ke rike da tutocin da da daular ta rarrabawa almajiran Dan Fodiyo da su ke cikin yankin Afrika ta Yamma domin halatar wannan muhimmin taro domin tattauna muhimman tsare tsaren daular domin a gwama su da zamani. Mabiya wasu addinai da ba na Musulunci ba, sun halarci taron domin sanin irin tanadin da daular ta yi dangane da su, domin ganin sun gudanar da addinin su cikin lumana da kwanciyar hankali.  Sarkin Musulmi Muhammadu Maccido mai saukin kai ne, bashi da girman kai, yana girmama kowa yaro da babba. Yana da kyauta kwarai, hasalima abinsa na mutane ne. Yana da farin jini tamkar watan Sallah. Dukkanin yada lamura suka kasance bashi tunani ko neman taimakon kowa illa Allah, yana da wuya kasan bacin ransa da sauri. Har ya rasu yana Kiyamul Layli da Sallar Waluha tare da yawan Sallatul Ibrahimiya da uwa ba Karatun Kur'ani da Dala'illul Hairati.  Bayan kammala shagulalan Sallah Karama a shekarar 2006, Sarkin Musulmi Muhammadu Maccido ya tafi Babban Birnin Tarayya watau Abuja domin halatar wani taro a kan Ilimi wadda ya gudana a karkashin Jagorancin Shugaban kasa Olusegun Obasanjo wanda daga bisani ya gana da Shugaba Obasanjo. A ranar 29 Ga Watan Oktoba na shekarar 2006 ya shiga Jirgin ADC domin dawowa Sakkwato, yana tare da dansa Sanata Badamasi Maccido da jikansa da wasu masana da suka halarci taron karawa juna sani a kan Ilimi. Jirgin ya yi hatsari mintocin kadan da tashinsa a Babban Filin Sauka da Tashin Jiragen Sama dake Abuja. Dukkanin fasinjojin da ke cikin jirgin suka rasa rayyukan su har da Sarkin Musulmi Muhammadu Maccido. Sai dai gangar jikinsa ba ta kone ba, kamar na wasu fasinjojin da dama, an samu gawarsa yana rike da Kur'ani da Dala'illul Hairati Allahu Akbar. Dubun dubatan mutane ne suka cika garin Sakkwato domin yi masa Sallar Jana'iza daga bisani a wannan ranar aka rufe shi a Hubbaren Shehu Usmanu kusa da Mahaifinsa Sarkin Musulmi Abubakar Na Uku.  Shekaru ashirin da rasuwarsa, gudumuwarsa da kyakkyawan ayyukansa har yanzu sun kasance hasken ci gaban Daular Usmaniyya da kuma kasar Nijeriya baki daya. Allah ya ambace shi cikin mazauna Jannah Firdausi tare da sauran Musulmin da suka rasu Ameen.  Alkammawa ya rubuto ne daga Kaduna Nijeriya 

Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta bayyana cewa ba ta da wata matsala da takarar ɗan takarar...

Yayin da ya rage kwanaki 77 kacal a gudanar da babban zaɓen 2027, an fara nuna damuwa kan shirye-shiryen Hukumar...

Dakarun Sojojin Nijeriya sun hallaka wasu mutane biyu da ake zargin ’yan bindiga ne, bayan sun yi musu kwanton ɓauna...

Yayin taron bita da nazari karo na 10 kan tallafawa harkokin ciniki da Kungiyar Ciniki ta Duniya ke gudanarwa, kasar...

Kwamitin tsakiya na 20 na Jam'iyyar Kwaminis ta kasar Sin (JKS) ya gudanar da cikakken zamansa na biyar, daga ranar...

An gudanar da babban taro kan kirkire-kirkire da ci gaba ba tare da gurbata muhalli ba na Ziri Daya da...

Hukumar kididdiga ta kasar Sin ko NBS, ta fitar da wasu alkaluma dake nuna yadda bunkasar samar da kayayyakin laturoni,...

Daga ranar Litinin 26 zuwa Alhamis 29 ga watan nan, kwamitin tsakiya na 20 na jam’iyyar kwaminis ta kasar Sin, zai gudanar da cikakken zama na biyar a birnin Beijing. Zaman na wannan karo zai karkata ga tattauna manyan batutuwa dake shafar wanzar da cikakken ci gaba, da aiki tukuru a fannin jagorancin kashin kai na jam’iyyar kwaminis.  A matsayinta na jam’iyya mai mulkin kasa, JKS na gudanar da taron kasa a duk shekaru biyar domin zaben sabbin membobin kwamitin koli, wadanda ke daukar nauyin jagorancin aikin dukkanin jam’iyyar tsakanin tarukanta. Kazalika, taron na yin nazari da gabatar da manyan batutuwan jam’iyya da kasa ta hanyar kiran cikakken zama na kwamitin tsakiya.   Bisa tanadin kundin mulkin jam’iyyar, kwamitin tsakiya yana gudanar da cikakken zama a kalla sau daya a duk shekara. Cikakken zama na biyar na kwamitin tsakiya na 20 na jam’iyyar kwaminis ta kasar Sin, shi ne cikakken zama karo na biyar da membobin kwamitin kolin JKS da aka zaba a yayin cikakken zaman jam’iyyar na shekarar 2022 suka kira.  A shekarar nan ta 2026 ne ake bikin cika shekaru 105 da kafuwar JKS, kana a banan aka fara aiwatar da shirin raya kasa na shekaru biyar biyar karo na 15, a gabar da ake dada ingiza cikakkun ayyukan sauye-sauye da samar da ci gaba a dukkanin sassa. Kiran cikakken zama na biyar a wannan muhimmin lokaci, mai jigon "cikakken ci gaba da aiki tukuru a fannin jagorancin kashin kai na jam’iyyar kwaminis" a matsayin babbar ajandarsa, na nuni ga yadda jam’iyyar kwaminis ta kasar Sin ke wanzar da muhimmin tsari na dogon lokaci da nufin karfafa gina kai.  Bayan tafiya mai tsayi ta shekaru dari, JKS ta wanzar da ingiza ci gaba, da aiki tukuru a fannin jagorancin kashin kai, tana iza kanta, da samarwa kai karfi na hakika, mai ruhin yiwa kai kwaskwarima. Wannan ba wai tabbaci ne kadai na asali a fannin nasarar siyasa ga JKS wajen sarrafa akalar aikin zamanantarwa mai halayyar musamman na Sin, da kare babban kudurin sake farfado da kasa ba ne, har ma wani muhimman sirri ne ga duniya, ta yadda za ta iya fahimtar fifikon tsarin jagorancin kasar Sin, da cikakken salon ci gaban kasar na dogon lokaci da daidaito dake gudana bisa tsari. (Saminu Alhassan) 

Manzon Allah (SAW), ya takaita cikin abincinshi da tufafinsa da wurin kwanansa a kan abin da ya zama darurar rayuwarsa (abin da dole ne da su za a rayu).  Kudi in za ka iya ajiye su a inda ya dace, ya zama alkairi amma akasin haka sai tara kudin ya zama sharri.  Manzon Allah (SAW) ya kasance mai tsantsaeni, bai dauwara wa rayursa cewa sai tufafi iri kaza zai sanya a jikinsa ba, duk irin wanda ya samu, shi yake amfani da shi.  A zamanin rayuwar Annabi (SAW), ya kasance yana sanya abaya (duk rigar da take da tsagi a gaba, tun daga wuya har kasa) da zani, sabida ba al’adar larabawa ba ce sanya wando, wata rana Annabi (SAW) ya je kasuwar bani kainuka’a ya ga wando, sai ya ce wannan zai yi wa mata kyau, sabida ya fi suturce su a kan zani, ba laifi ne mace ta sanya wando ba sannan ta sa zani daga baya, sabida yanzun wando ya zama na maza duk da cewa, yanzun akwai nau’in wando irin na mata. Amma al’adar Larabawa, zani suke sawa, har yanzun mutanen Yamen, zani suke sawa. Manzon Allah (SAW) yana sa tufafi mai kauri mara santsi.  Amma duk da haka, Annabi (SAW) yakan raba wa Sahabbai da bakinsa alkyabba ta afarma mai hula a baya, wata rana kuma ya raba alkyabba ta dibaje mai alhariri shi kuma ya dauki wacce ko kwalliya ba ta da shi. Yana rarraba kayayyakin da aka kawo masa na ganima ga wadanda suke kusa da shi da wadanda suke nesa da shi.   Manzon Allah (SAW) ya hana maza sanya kayan alhariri, wata rana wani sarki ya aiko masa da alkyabba ta alhariri duk an mata kwalliya da zinari, sai Annabi (SAW) ya ce, wannan irin kayan wanda bai da rabo a lahira ne. sai Annabi (SAW) ya ce akai wa Sayyadina Umar, dan aike na zuwa ya mika wa Sayyadina Umar, sai ya amsa ya yo wurin Annabi (SAW) yana kuka, ya ce ya Rasulallahi ka ce irin wannan riga, ta wanda bai da rabo a lahira ne, Annabi ya yi murmushi ya ce, Ya Umar! Ba kai nace ka sa ba, dan’uwanka da ke Kafirci nake so ka ba wa. Malamai, sabida wannan suka yi fatawa cewa, in kana da aboki wanda ba Musulmi ba, za ka iya ba shi kyautar abin da Musulunci ya haramta, yanzun ba kai ka yi amfani da shi ba ake nufi.  Alfahari da kayan sawa, ba su cikin dabi’un girma da daukaka, wannan sunnar mata ce, ado da kayan sawa sabida maigida ya gani ya ce ya yi kyau ba namiji ba.  Ma’anar wannan shi ne, kar Mutum ya ga cewa, da kayan sawa yake samun daraja, kar ka yi wa wanda bai da shi alfahari, kar ka ki neman Ilimi sabida alfahari da tufafi, wannan ake nufi. Amma lallai, kaya suna daga cikin abubuwan da suke tsare mutunci.  Shehu Sukairija ya ce wa Shehu Ibrahim Inyas “kar ka kara sanya kaya marasa kyau, na hore ka da sanya kaya masu kyau, duk wanda zai kalle ka, kayan jikinka kawai yake fara kallo”, Shehu Sukairija ya rasu tun wuraren 1953 amma tun a wannan zamani dabi’ar mutane ta canza. Amma alhamdu lillah… duk wanda ya ga hotunan Shehu na farko zai ga hakan amma daga baya hotunan Shehu sun sauya da kayan alfarma. Abin nufi a nan, kar mutum ya ga cewan, kayan ne ya ba shi daraja sai dai kawai al’ada.  An ruwaito cikin wani Hadisi, Annabi (SAW), ya sanya wasu kaya, idan za a kiyasta kudinsu, za su yi kayan rakumi Tara (9). Lallai wannan kaya ne masu tsada da alfarma.  Don haka, kowa ya sanya tufafi masu kyau amma kar ya ga darajarsa kadai a cikin tufafin.   Abul Hasanil Shazali, shi ya fara wa Sufaye fada kan su fara sanya tufafi masu kyau, sabida al’adar Sufaye, sanya tufafi marasa kyau. Ya sha wuya sosai kan kokarin sauya tunanin sufaye kan fara amfani da tufafi masu kyau.  Shehu Tijjani Abul Abas, ya kasance yana horar almajiransa da su dinga yi wa kayansu Bula (Ma’ana su dinga sabunta tufafinsu).  Amru bin Hisham ya ruwaito hadisi daga Mahaifinsa, ya ce, Annabi (SAW) ya ce, “Innallaha yuhibbu an yara asra ni’imatihi ala abdihi” cewa, lallai Allah yana so ya ga gurbin ni’imarsa a jikin bawansa. In Allah ya yi maka ni’ima, yana so ya gan ta a tare da ita, wannan ita ce godiyar ni’ima, amma Allah ya yi maka ni’imah ka boye, kamar ka nuna wa Ubangiji cewa ba ka son Ni’imar ne, kana ce masa bai yi maka komai ba ko kuma nau’i ne na rowa.  Ba laifi ba ne face alamun girma ne mutum ya yi sana’a ko aiki ya samu kudi ya sa tufafi mai kyau. Wata rana Annabi (SAW) ya yi wa’azi mai zafi ya zargi girman kai, sai wani sahabi ya tashi ya ce, ya Rasulallahi, Allah ya yi ni Mutum ne mai son ganin rawanina ya fi na kowa kyau da alkyabbata ta fi ta kowa kyau da takalmina ya fi na kowa kyau, sai Annabi (SAW) ya ce masa wannan ba shine girman kai ba, girman kai shi ne kin gaskiya da danne hakkin mutane. Amma halal dinka, duk tufafin da kasa mai kyau ba laifi.  Abin da ake yabo a tufafi shi ne tsaftarsu, kazanta ba ta da mahalli a addini.  Sai dai, ana son mutum ya dinga sanya tufafi tsaka-tsaki, in kai ba sarki ba ne, kar ka yi shiga irin ta sarakai, an so ka yi tsaka-tsaki, kai ba babban Alhaji ba, kar ka yi ta Asusu don ka sayi kaya irin na Babban Alhaji. Duk abin da ya zama a al’ada mutum mai wani girma ko wata daraja bai dace ya aikata ba ko ya sanya a jikinshi, to kar ka aikata hakan misali (A al’adar kabilar Hausa, Malami ba za a ganshi da gajeren wando ba). Shari’a ta zargi kaiwa kololuwa ko zama na karshe a kan sanya tufafi.   Wanda Allah ya ba shi rufin asiri ya gode wa Allah ta hanyar amfani da abin da Allah Ya rufa masa asiri da shi, wannan zamani, ma’aunin bin Allah a wurin ‘yan duniya shi ne su ga duniya a tare da kai, don haka duk wanda Allah ya bai wa ni’imah ya gode masa ya yi amfani da ita ta hanyar yadda ya dace ba don neman girma a cikin ni’imar ba. Ya Allah ka ba mu ni’imarka a hannunmu ba a zuciyarmu ba! Aminn.  An karbo Hadisi daga Sa’adu bin Abi Wakkas ya ce, Annabi (SAW) ya fada cewa “Arba’un minas sa’adati: Almar’atus salihatu wal marhalul wasi’u wal jarussalihu wal markabul hamiru” Abu guda Hudu (4) suna daga cikin arziki: Mace mai halin kirki ba na tsiya ba, da gida mayalwaci, da makwabci nagari mai halin kirki, da abin hawa mai sanya hutu ba mai rikici ba.  “Arba’un minash shaka’i: “Almar’atus su’i wal jarussu’i wal markabus su’i wal maskanud dayyiku” Abu guda hudu (4) suna daga cikin tsiya: Mace mai halin banza, da makwabci mai halin banza kuma mai wuyar hali, da abin hawa mai wahalarwa, da gida kuntatacce. Ibn hibban ya ruwaito a cikin sahihansa. ...