Jimillar kuɗaɗen da Nijeriya ta kashe wajen shigo da kayayyakin abinci daga ƙasashen waje ya haura zuwa dalar Amurka biliyan 1.19 a cikin watanni shida na farkon shekarar 2026. Wannan ƙaruwa na zuwa ne duk da jerin tsare-tsare da ƙoƙarin da gwamnatin tarayya ke yi na bunƙasa noman cikin gida domin wadata Nijeriya da abinci da kuma rage ɗawainiyar da shigo da kayan abinci ke ɗora wa asusun ƙasar.
Alƙaluman cinikayyar ƙasa da ƙasa da Hukumar Ƙididdiga ta Ƙasa (NBS) da Babban Bankin Nijeriya (CBN) suka fitar sun nuna cewa ɓangaren abinci ya ci gaba da lashe kaso mai tsoka na kuɗaɗen ƙasashen waje da ake kashewa a fannin shigo da kayayyaki (imports). Rahoton ya fayyace cewa manyan kayayyakin da suka fi cinye waɗannan maƙudan kuɗaɗe sun haɗa da alkama (wheat), da madara da sauran kayan da aka sarrafa daga nono, da sukari, da kifi, da kuma man girki.
Masana harkokin noma da tattalin arziƙi sun danganta wannan ƙaruwa da tarin ƙalubalen da manoman cikin gida ke ci gaba da fuskanta, musamman matsalar rashin tsaro a yankunan Arewacin Nijeriya da Tsakiyar ƙasar (Middle Belt) waɗanda suka shahara wajen samar da amfanin gona, lamarin da ya tilasta wa dubban manoma barin gonakinsu. Haka kuma, tsadar takin zamani da magungunan feshi, da ambaliyar ruwa, da kuma tashin gwauron zabi na kuɗin sufuri biyo bayan cire tallafin man fetur sun zama babbar tangarɗa ga wadatar amfanin gona a kasuwannin cikin gida.
Duk da cewa Gwamnatin Tarayya ƙarƙashin Shugaba Bola Ahmed Tinubu ta ayyana dokar ta-ɓaci kan harkokin samar da abinci tare da ƙaddamar da shirin noman rani na musamman domin noman alkama da shinkafa, alƙaluman na nuna cewa har yanzu akwai babban gibi tsakanin buƙatar al’umma da abin da manoman gida ke iya nomawa. Wannan na tilasta wa kamfanonin sarrafa abinci da ƴan kasuwa ci gaba da dogaro da shigo da ɗanyen kaya daga ƙetare domin ɗorewar harkokinsu.
Masana harkokin kuɗi sun yi gargaɗin cewa ci gaba da kashe kusan dalar biliyan 1.2 wajen sayo abinci a cikin rabin shekara na ci gaba da matsa wa darajar Naira lamba a kasuwar canji, tare da rage tasirin ƙaruwar da asusun ajiyar waje ya samu kwanan nan. Sun buƙaci gwamnati da ta mayar da hankali sosai wajen dawo da cikakken tsaro a yankunan karkara da gonaki, sauƙaƙa hanyoyin samun bashi da kayan aiki ga ƙananan manoma, da kuma daidaita farashin kayan aiki domin ganin an magance tsadar abinci daga tushe.














