Ranar 5 ga watan Afrilu ita ce ranar bikin gargajiya ta Sinawa na tunawa da magabata, wato bikin Qingming. A ranar ta wannan shekara, an gudanar da wani biki na musamman don tunawa da ma’aikata Sinawa da suka rasa rayukansu, yayin ginin layin dogo na TAZARA, wanda ya hada kasashen Tanzania da Zambia. David Robert, yaro dan kasar Tanzaniya mai shekaru 11 ya tsaya a gaban kaburburan kwararrun kasar Sin da suka sadaukar da rayukansu, ya kalli sunayen Sinawa da aka sassaka a kan dutsen kaburburan, ya ce: “Na karanta layin dogo na TAZARA a makaranta, malamina ya ce, ya kasance alama ta abota tsakanin Sin da Tanzaniya.”
Bikin ya tuna min da abin da ya faru lokacin da na yi ziyara a kasar Zambia a watan Fabrairun wannan shekara. Lokacin da na je wurin tunawa da layin dogo na TAZARA don karrama ma’aikata Sinawa da suka sadaukar da rayukansu wajen gina wannan layi, wadanda aka binne a can, na sadu da wani dalibi mai ziyara, wanda ya ce mini: “Mun koya a makaranta cewa, Sinawa ne suka taimaka mana wajen gina wannan layin dogo, wannan ita ce ‘hanyar abota’.” Ban sami damar tambayar sunansa ba, sai ya yi murmushi ya tafi, amma na san cewa yawancin yaran Zambia irinsa suna rike da abokantaka tsakanin Zambia da Sin a zukatansu.
Wata hasumiyar tunawa na tsaye a tsakiyar wurin tunawa da layin dogo na Tazara, tana wakiltar abota tsakanin kasashe uku na Sin da Tanzaniya da Zambia.
A cikin shekarun 1970, bayan da kasashen yamma suka ki amincewa da bukatar Tanzaniya na gina mata layin dogo saboda “rashin fa’idar tattalin arziki”, dubban ma’aikata Sinawa sun tafi Afirka, inda suka yi aiki kafada da kafada da mutanen Tanzaniya da Zambia don gina layin dogo na TAZARA. Duk da yanayi mai zafi, cututtuka da karancin kayayyaki, sun kai ga shimfida wannan layin dogo da ya hada kasashen da ke nisa da teku da tashar ruwa.
Bayan kammala wannan layin dogo mai tsawon kilomita 1,860.5, ya samar da sabuwar hanyar fita zuwa teku ga Zambia da sauran kasashen Afirka da ke da nisa daga teku, ta yadda albarkatun kasashen sun zama karfin bunkasa tattalin arzikinsu, matakin da ya sa kasashen suka yi watsi da tarnakin da aka yi musu ta fannin tattalin arziki tare da samun ‘yanci na gaske. A lokacin gina shi, ma’aikata Sinawa 51 sun rasa rayukansu. Saboda hakan, ana kira layin dogon “hanyar ‘yanci” da “hanyar abota”.
A bana ake cika shekara ta 50 da fara aiki da wannan layin dogo. A ranar 20 ga watan Nuwamban bara, an gudanar da bikin kaddamar da aikin sabunta wannan layin dogo a Lusaka na Zambia. A halin yanzu, kamfanin CCECC na kasar Sin yana jagorantar ayyukan gine-gine masu alaka.
A sabon mafari na tarihi, ba za a manta da jaruman da suka sadaukar da rayukansu wajen gina layin dogon ba, kuma abota tsakanin Sin, Tanzaniya da Zambia ba za ta dushe ba. Kamar yadda ministan harkokin cikin gida na Tanzaniya George Katambi ya fada a bikin tunawa: “Wadannan jarumai ba wani bangare na tarihi kadai ba ne, har ma wani bangare ne na makomarmu.” (Marubuci:MINA)















Discussion about this post