ADVERTISEMENT
  • English
  • Business News
Saturday, October 24, 2026
Leadership Hausa
Read English News
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
Leadership Hausa
No Result
View All Result

Mutum 53,000 Ke Mutuwa Duk Shekara Sakamakon Amfani Da Gurbataccen Abinci —Gwamnati

by Rabi'u Ali Indabawa
4 months ago
Abinci

Ma’aikatar Lafiya ta Tarayya ta bayyana a ranar Litinin cewa Nijeriya na samun kusan mutum miliyan 50 da ke kamuwa da cututtukan da ke da alaka da gurbataccen abinci, yayin da sama da mutum 53,000 ke mutuwa sakamakon irin wadannan cututtuka a duk shekara.

Karamin Ministan Lafiya da Jin Dadin Jama’a, Iziak Salako, ne ya bayyana hakan a Abuja yayin wani taron manema labarai domin tunawa da Ranar Kula da Tsaron Abinci ta Duniya ta shekarar 2026.

Ya bukaci masana’antun sarrafa abinci da su sake duba kayayyakinsu ta hanyar rage gishiri, sukari da kitse marasa lafiya, tare da inganta tsafta, bin diddigin kayayyaki da bayyana sahihan bayanai a jikin kayan abinci domin rage yawaitar cututtukan da ke da alaka da abinci a kasar.

ADVERTISEMENT

Salako ya ce yara masu shekaru kasa da biyar ne ke daukar sama da kashi 80 cikin 100 na nauyin cututtukan da ke fitowa daga gurbataccen abinci a Nijeriya, yana mai gargadin cewa rashin ingancin abinci na lalata lafiya, ci gaba da kuma makomar miliyoyin yara a kasar.

A cewarsa, sama da mutum miliyan 40 na kamuwa da gudawa a Nijeriya na da alaka da kwayoyin cuta da ke cikin abinci kamar Salmonella infection, Escherichia coli infection, Campylobacter, Shigella da rotabirus. Ya kuma ce gurbatattun sinadarai, ciki har da gubar lead, na zama babbar barazana ga lafiyar jama’a.

LABARAI MASU NASABA

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

Ministan ya jaddada cewa bai kamata a ci gaba da kallon tsaron abinci a matsayin batun fasaha kawai ba, sai dai a matsayin wani muhimmin batu na tsaron lafiya da ci gaban kasa.

Ya kara da cewa baya ga hana yaduwar cututtuka, dole ne tsaron abinci ya kuma magance yawaitar cututtukan da ba sa yaduwa daga mutum zuwa mutum kamar Hypertension, Stroke, Diabetes, Obesity da cututtukan zuciya, wadanda ke da alaka da yawan amfani da gishiri, sukari da kitse masu illa ga lafiya.

Salako ya bayyana cewa National Agency for Food and Drug Administration and Control ta kammala shirya dokokin rage sinadarin sodium a cikin abincin da ake sarrafawa, yayin da Nijeriya ke aiwatar da dokokin kawar da kitse na masana’antu (trans fats) bisa shawarwarin Hukumar Lafiya ta Duniya.

Ya kuma kara da cewa gwamnati na karfafa harajin abubuwan sha masu yawan sukari tare da samar da tsarin bayyana bayanan sinadaran abinci a gaban marufi, domin bai wa masu amfani da kayayyakin abinci damar yin zabi mafi inganci ga lafiyarsu.

Ministan ya kuma yi kira ga masu sayar da abinci da masu gudanar da harkokin kasuwanci da su bi ka’idojin kasa na tsaron abinci, tare da rokon abokan huldar ci gaba, masu bincike da kafafen yada labarai da su mara wa kokarin inganta sa ido, wayar da kan jama’a da kuma kyawawan hanyoyin tabbatar da amincin abinci baya.

A cikin wata sanarwa da ta fitar ranar Litinin domin tunawa da Ranar Tsaron Abinci ta Duniya ta 2026, CAPPA ta yi gargadin cewa miliyoyin ’yan Nijeriya na kara fuskantar hadarin lafiya sakamakon yawan amfani da sukari, gishiri, kitse marasa lafiya da kuma abincin da aka sarrafa fiye da kima.

Babban Daraktan CAPPA, Akinbode Oluwafemi, ya ce: “Tsaron abinci ba wai kawai hana gubar abinci ba ne. Haka kuma yana nufin tabbatar da cewa abinci da abubuwan sha da ake samarwa ’yan Nijeriya ba sa lalata lafiyarsu da jin dadinsu a hankali.”

Ya yi gargadin cewa raunin matakan kariya na doka da kuma tallata kayayyakin da ba su da amfani ga lafiya cikin karfi na taimakawa wajen karuwar masu fama da Hypertension, Diabetes, Obesity, Stroke, cututtukan koda da kuma wasu nau’o’in cutar daji.

Abinci
Rabi'u Ali Indabawa
+ postsBio
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    Kamfanin Simintin Dangote Ya Ware Miliyoyi Don Tallafawa Karatun Al’ummar Gboko
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    Samar Da Kayayyakin Cikin Gida Na Da Muhimmanci Wajen Ƙarfafa Tattalin Arziki – Dangote
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    Dole Afirka Ta Samar Da Hanyoyin Magance Matsalolinta
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    Ƙungiya Ta Gudanar Da Zaɓen Sabbin Shugabanninta A Abuja

MASU ALAKA

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani
Labarai

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

October 24, 2026
Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA
Manyan Labarai

Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

October 24, 2026
Gwamnatin Kano Ta Rufe Asibitocin Kuɗi 35
Manyan Labarai

2027: Tinubu Zai Samu Ƙuri’u Masu Yawa A Kano – Gwamna Yusuf

October 23, 2026
Next Post
Yadda Rufe Kan Iyakoki Ke Ci Gaba Da Zama Barazana Ga Tattalin Arzikin Nijeriya

Yadda Rufe Kan Iyakoki Ke Ci Gaba Da Zama Barazana Ga Tattalin Arzikin Nijeriya

LABARAI MASU NASABA

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

October 24, 2026
Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

October 24, 2026
Babban Jami’in Diflomasiyya Na Kasar Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Jamhuriyyar Congo

Babban Jami’in Diflomasiyya Na Kasar Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Jamhuriyyar Congo

October 23, 2026
Gwamnatin Kano Ta Rufe Asibitocin Kuɗi 35

2027: Tinubu Zai Samu Ƙuri’u Masu Yawa A Kano – Gwamna Yusuf

October 23, 2026
Mutane 7 Sun Rasu, 11 Sun Jikkata A Hatsarin Mota A Gombe

Mutane 7 Sun Rasu, 11 Sun Jikkata A Hatsarin Mota A Gombe

October 23, 2026
Xi Jinping Ya Umarci Yin Bakin Kokari Wajen Ceto Mutanen Da Girgizar Kasa Mai Karfin Maki 7.0 Ta Rutsa Da Su A Xizang

Xi Jinping Ya Umarci Yin Bakin Kokari Wajen Ceto Mutanen Da Girgizar Kasa Mai Karfin Maki 7.0 Ta Rutsa Da Su A Xizang

October 23, 2026
Binciken CGTN: Daga Samar Da Tsare-tsare Zuwa Aiwatarwa Tsarin Jagorancin Duniya Na Bukatar Karin Dabaru Na Hakika

Binciken CGTN: Daga Samar Da Tsare-tsare Zuwa Aiwatarwa Tsarin Jagorancin Duniya Na Bukatar Karin Dabaru Na Hakika

October 23, 2026
NUJ Ta Gargadi ‘Yan Jarida Kan Yaɗa Rahotannin Da Ba Su Da Inganci Kan Cire Limami Kan Tallata Tinubu A Bauchi

NUJ Ta Gargadi ‘Yan Jarida Kan Yaɗa Rahotannin Da Ba Su Da Inganci Kan Cire Limami Kan Tallata Tinubu A Bauchi

October 23, 2026
Ma’aikatan Lafiya Sun Fara Shirin Tsunduma Yajin Aiki Kan Bashin Alawus Na Wata 19

Ma’aikatan Lafiya Sun Fara Shirin Tsunduma Yajin Aiki Kan Bashin Alawus Na Wata 19

October 23, 2026
Cikakke Kuma Tsattsauran Jagoranci A Kanta Dabarar JKS Ce Ta Gina Kanta

Cikakke Kuma Tsattsauran Jagoranci A Kanta Dabarar JKS Ce Ta Gina Kanta

October 23, 2026

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.

No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Manyan Labarai
    • Kananan Labarai
    • Masarautu
    • Bakon Marubuci
    • Dausayin Musulunci
    • Daga Kasar Sin
    • Nishadi
    • Noma Da Kiwo
    • Sana’a Sa’a
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Taskira
    • Daga Birnin Sin
    • Ado Da Kwalliya
  • Siyasa
  • Wasanni
  • Al’adu
  • Al’ajabi
  • Labaran Kasuwanci
  • Karanta cikin Turanci

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.