Rahotonni

Babbar ƙura ta tashi a fagen siyasar Nijeriya biyo bayan fitar da...

Hanyoyi 5 Da Za A Sayi Fetur Mai Rahusa A Gidajen Man...

Rikicin Radda Da Masari: Manyan Jami'an Gwamnatin Katsina Sun Fara Murabus Daga...

Ruwan Famfo Na Daf Da Dawowa A Kano: Madalla Gwamna Abba

Daga dogaro da kai zuwa hadin gwiwa, daga amfani da abin da aka samar zuwa samarwa da kanmu, sannan daga daidaita kanmu da abin da ake da shi zuwa mallakar abubuwan da muka samar. Afirka ba ta rasa dabaru, hazaka, kirkire-kirkire ko damar magance matsalolinta da kanta ba. Abin da galibi muka rasa shi ne yarda da jajircewa wajen samar da hanyoyin magance matsaloli wadanda aka tsara su yadda ya kamata bisa la’akari da halin da muke ciki, tare da ba su goyon bayan da suke bukata domin su bunkasa.  Wannan ba hujjar ka’ida ba ce kawai a gare ni. Ta samo asali ne daga kwarewata wajen samar da hanyoyin fasaha a Nijeriya da kuma yin aiki tare da cibiyoyi wadanda dole ne su gudanar da ayyukansu bisa la’akari da yanayin da muke ciki. Ta hanyar wannan aiki, na ga muhimmancin tsara fasaha bisa la’akari da mutane, ababen more rayuwa, hanyoyin gudanar da aiki da kuma yanayin tattalin arzikin da aka tsara fasahar domin ta yi wa hidima. Wannan kwarewa ta kara karfafa imanin da nake da shi cewa Afirka ba za ta tsayawa kawai wajen amfani da fasaha ba; dole ne mu kara zama masu kirkirarta da mallakarta.   “Babbar hanyar magance matsalolin Afirka ita ce hanyar da ’yan Afirka suka samar. Dole ne mu gina, mu mallaki kuma mu dore kan hanyoyin magance matsalolin da aka tsara su bisa yanayinmu; bai kamata kawai mu rika shigo da hanyoyin da aka tsara su domin yanayin wasu ba.”   Wannan ba yana nufin cewa bai kamata mu koyi darasi daga sauran sassan duniya ba ne. Akasin haka, Afirka ya kamata ta koyi darasi, ta yi hadin gwiwa, ta rungumi fasahohin da suke da amfani, sannan ta amfana da ilimin duniya. Amma koyo da wasu bai kamata ya zama abin dogaro na dindindin kan hanyoyin magance matsaloli da aka samar domin wuraren da suke da al’adu, tattalin arziki, ababen more rayuwa, cibiyoyi da kalubale daban da namu ba.   Hanyar magance matsala da ke aiki yadda ya kamata a wani wuri, na iya kasa aiki a Afirka ba tare da an yi mata gagarumin gyara da daidaitawa da yanayinmu ba.   kalubalen da muke fuskanta galibi na musamman ne. Daga fannin ilimi da kiwon lafiya zuwa noma, sufuri, ayyukan kudi, fasaha, tsaro da gudanar da harkokin gwamnati, yanayin Afirka na bukatar tunanin ’yan Afirka. Muna bukatar hanyoyin magance matsaloli da suka fahimci al’ummominmu, ababen more rayuwarmu, kasuwanninmu, harsunanmu, albarkatunmu da kuma yadda al’ummarmu ke rayuwa da gudanar da ayyukansu a zahiri.  Abu mafi muhimmanci shi ne, bai kamata mu tsaya kawai wajen amfani da hanyoyin magance matsaloli ba; dole ne mu zama masu kirkirarsu da mallakarsu.   Lokacin da masu habaka fasaha na Afirka suka samar da fasahar Afirka, ’yan kasuwar Afirka suka kirkiri harkokin kasuwancin Afirka, masu binciken Afirka suka nemo hanyoyin magance kalubalen Afirka, sannan cibiyoyin Afirka suka zuba jari a kirkire-kirkiren Afirka, muna samar da fiye da kayayyaki kawai. Muna samar da ilimi, ayyukan yi, hakkin mallakar fasaha, kwarewa da kuma, 'yancin dogaro da kanmu na dogon lokaci.   Manufar bai kamata ta kasance kin duk wani abu na kasashen waje ba. Manufar ita ce mu sauya daga dogaro zuwa hadin gwiwa, daga amfani da abin da aka samar zuwa kirkirawa da kanmu, sannan daga karbar hanyoyin da wasu suka samar zuwa mallakar su. Afirka tana da matasa masu yawa kuma adadinsu na karuwa, wadanda kuma suke kara dogaro da fasaha. Wannan babbar dama ce. Bai kamata karni na gaba ya taso da imanin cewa duk wata muhimmiyar hanyar magance matsala dole ne ta fito daga wajen nahiyar ba.   Ya kamata su ga kansu a matsayin injiniyoyi, masana kimiyya, ’yan kasuwa, masu bincike, masu zane-zane, masu kirkire-kirkire, masu tunani mai zurfi da masu iya magance matsaloli, wadanda za su iya kirkirar hanyoyin da za su amfani Afirka, daga baya kuma duniya baki daya.   Haka kuma, ya kamata a gina hanyoyin magance matsalolin Afirka ta yadda za su dore. Samar da wani samfur ko fasaha mataki ne na farko kawai. Dole ne mu gina kwarewar da za ta ba mu damar kula da hanyoyinmu, inganta su, samar da kudaden gudanar da su da kuma fadada amfani da su.  Mallaka na nufin daukar nauyi. Yana nufin zuba jari wajen baiwar ’yan kasa, habaka cibiyoyi, kare hakkin mallakar fasaha, da kuma samar da yanayin da kirkire-kirkire za su iya rayuwa kuma su ci gaba ko da wadanda suka fara su sun daina jagorantar su.   Kuma idan wata hanyar magance matsala da aka kirkira a Afirka ta yi nasara, bai kamata amfaninta ya tsaya a Afirka kawai ba. Hanyar da aka tsara bisa yanayin Afirka na iya zama hanyar magance matsalar duniya baki daya a karshe. Yawancin kalubalen da Afirka ke fuskanta karancin albarkatu, yawan matasa, karancin ababen more rayuwa, karancin shigar da mutane cikin harkokin kudi, matsalolin samun ilimi da kuma al’ummomin da ke warwatse ba kalubalen Afirka kadai ba ne. ...

dan takarar mataimakin shugaban kasa na jam'iyyar NDC, kuma tsohon Gwamnan Jihar Kano, Sanata Rabiu Musa Kwankwaso, ya bayyana aniyarsa ta sulhuntawa da Gwamna Abba Kabir Yusuf.  A cewar kamfanin dillancin labarai na Nijeriya (NAN), Kwankwaso ya bayyana hakan ne a wata hira da da ya yi da sashen Hausa na BBC da aka wallafa a ranar Lahadin da ta gabata, inda ya yi tsokaci a kan batutuwan da suka shafi rashin jituwa tsakaninsa da gwamnan na Kano.  Gwamna Yusuf, wanda ya lashe zaben 2023 a karkashin jam'iyyar NNPP, a da ya kasance mai matukar biyayya da goyon bayan tafiyar Kwankwasiyya, wato kungiyar magoya bayan Kwankwaso.  Sai dai, dangantakar tasu ta samu tangarda bayan da gwamnan ya sauya sheka zuwa jam'iyyar APC, inda ya shiga bisa jagorancin tsohon Gwamnan Kano, Dakta Abdullahi Ganduje, wanda ake kallon sa a matsayin babban abokin hamayyar siyasar Kwankwaso a jihar.  A yayin hirar da BBC ta yi da shi, Kwankwaso ya ce; har yanzu yana matukar kaunar Gwamna Yusuf, kuma yana iya sulhuntawa da shi, idan har shi ma yana da bukatar hakan.  "Ban yi watsi da shi ba, ban ce ya tafi ko kuma na kore shi ba; har yanzu ina son sa," in ji shi.  Kwankwaso ya kara da cewa, shi ba mutum ne mai daukar fansa ba, sannan kuma a kodayaushe, yana yafe wa wadanda suka yi masa laifi.  Har ila yau, ya ce; ya yafe wa Ganduje, duk da irin munanan abubuwan da ya yi masa a baya.  "Sau nawa muka samu sabani da Ganduje?  Ya kalubalance ni a lokuta daban-daban.  "A shekarar 2007, lokacin da muke Ma'aikatar Tsaro, shi ne mataimakina na musamman, amma sun yi tarurruka domin ganin bayana, saboda na kalubalance su.  "Duk da wadannan matsaloli, a haka na tsayar da Ganduje kuma na goyi bayansa, amma a karshe ya butulce min," in ji Kwankwaso.  Shugaba a jam’iyyar ta NDC ya ce, ba ya tilasta wa mutane ko fada musu abin da za su yi, inda ya kara da cewa; har yanzu yana cikin harkokin siyasa, sannan kuma ba irin 'yan siyasar da ke zama a gefe suna kallon abubuwa kawai ba ne. ...

A wata hira da ya yi da gidan talabijin na channels ministan...

Wane Ne Dan Shagamu: Su Wane Ne Suka Kashe Shi A Kano?

Karuwar Farin Jinin Gwamna Umaru Bago A Siyasar Jihar Neja

Kyakkyawan Tsarin Laken Asiri Zai Dakile Shirin Magudin Zabe A Nijeriya —Mohammed