Wani sabon rahoto na shekara-shekara da wata kungiya mai zaman kanta ta Amurka mai suna “National Endowment for Democracy” (NED) ta fitar, ya nuna wani salo da aka sani, kuma wanda ke kara tsananta, wato kungiyar na ci gaba da fadada samar da kudade ga cibiyoyinta domin ayyukan da suka shafi kasar Sin.
Cibiyoyin suna yin aikin tsoma baki cikin harkokin cikin gidan Sin da sunan “inganta dimokuradiyya”. Idan aka cire wannan “tufar dimokuradiyya”, za a iya ganin mugunyar fuskar NED a fili.
Na farko, asalin NED yana da fuska biyu: ta kira kanta kungiya mai zaman kanta, amma kudadenta kusan duka daga majalisar dokokin Amurka suke fitowa.
Kamar yadda daya daga cikin wadanda suka kafa kungiyar Allen Weinstein ya fayyace cewa, yawancin ayyukan da NED ke yi a yau, ayyuka ne da hukumar leken asiri ta CIA take yi a baya a boye.
Amma a yanzu ana gudanar da su a fili. Wannan kuma shi ne bambanci kadai, amma ainihin kudurin bai canza ba. Wannan shi ne dalilin da ya sa ake kiran NED a matsayin “Kura da fatar Akuya” ga Washington.Na biyu, NED tana ikirarin cewa tana “bai wa masu gudanar da gwagwarmaya da juyin mulki karfi”, to amma abun tambaya shi ne wadanne kungiyoyi ko mutane ne take karfafawa?A yankin Hong Kong na kasar Sin, an fallasa cewa NED tana tallafa wa kungiyoyin da suka tunzura yin zanga-zanga a lokacin tashin hankalin shekara ta 2019.
A jihar Xinjiang ta Sin, kungiyoyin da ta tallafawa sun dade suna jagorantar masu neman a sanyawa kasar Sin takunkumai. A Tibet, cibiyoyin yanar gizo da take tallafawa sun ci gaba da yada labaran karya. Wannan ba “inganta dimokuradiyya” ba ne, maimakon haka tallafawa wanzuwar dakaru masu adawa da Sin ne.Bari mu kuma dubi jerin tallafin da NED ta bayyana a fili – kungiyoyin adawa a Serbia, da na Georgia, da na Ukraine, da kasashen Gabas ta Tsakiya, wadanda daga karshe suka haifar da tarzoma da zubar da jini.
Daga gabashin Turai zuwa Gabas ta Tsakiya, irin wannan tsarin tallafi yana tare da rikice-rikicen siyasa na “juyin juya halin don hambarar da mulki”.
Yanzu, an aiwatar da irin wannan mataki a Sin, don horar da cibiyoyin kawo baraka a cikin gidan kasar Sin, tare da yaudarar tunanin sassan kasa da kasa kan abin da take aiwatarwa.
NED ba ’yar kallo ba ce. Tana shiga cikin aikin kawo wa Sin barazana da cin zarafinta. Kazalika, kudadenta na karuwa, hannunta na kara shiga dukkanin sassa, kuma manufarta ba za ta taba canzawa ba, wato tsoma baki bisa hujjar “dimokuradiyya”, shi ne ainihin fuskar NED. (Mai zane da rubutu: MINA)
