Mai Bai Wa Shugaban Kasa Shawara Kan Harkokin Tsaro Mallam Nuhu Ribadu da Babban Hafsan Hafsoshin Tsaro na CDS a jiya ya bayyana cewa yunwa da fatara ne ke haddasa rashin tsaro da tashin hankali da kuma wargaza al’umma a kasar nan.
Wannan ya zo ne a ranar da Shugaban Kasa Bola Tinubu a Abuja, ya bayyana cewa an fara farfado da aikin noma a Nijeriya, yayin da ya kaddamar da taraktoci 2,000 domin aikewa kasar baki daya, a karkashin shirin Renewed Hope Agricultural Mechanization Programme, domin bunkasa noman abinci a kasar.
- Amince Wa Al’umma Mallakar Makamai Zai Ƙara Tsananta Rashin Tsaro — IGP
- Nazarin CGTN: Neman Kashe Kaso 5 Na GDP Kan Tsaro Ya Nuna Rashin Dabara Na NATO
A cewar shugabannin biyu, kalubalen biyu a yanzu sun zama barazana ga tsaro a kasar.
A nasa bangaren, NSA, ya ce gwamnatin shugaba Bola Tinubu na tunkarar kalubalen ne ta hanyar ba da fifiko ga sauye-sauyen harkokin noma, shirye-shiryen sanya hannun jari na jama’a, da kuma matakan tsaro na dakile matsalar.
Da yake jawabi a taron kara wa juna sani na tsaro karo na 14 da kungiyar tsofaffin daliban kwalejin tsaron kasa da ke Abuja, Ribadu wanda ya samu wakilcin Darakta a harkokin tsaro Manjo Janar PP Mala ya ce: Taken taron na bana, “Yaki da Yunwa da Talauci domin dorewar zaman lafiya da ci gaba a Nijeriya.”
“Yunwa da talauci ba wai abubuwa ne da suka shafi al’umma ba ne kawai, su ne ke haifar da rashin tsaro, laifuka, tashin hankali, da kuma wargajewar al’umma, wadannan al’amura suna haifar da mugun yanayi, talauci yana haifar da rashin tsaro da rashin tsaro, sannan kuma ya kara zurfafa talauci.
“Wadannan yunkurin a bayyane suke ta hanyar kara tallafi ga shirye-shiryen samar da abinci, habaka karfin aiwatar da doka, da ababen more rayuwa don tallafawa samarwa da rarraba noma.
“A ofishin mai ba shugaban kasa shawara kan harkokin tsaro, ONSA, muna ci gaba da hada kai da ayyukan motsa jiki da marasa karfi a fadin rundunonin soja, jami’an leken asiri, hukumomin tsaro, da masu ruwa da tsaki na gwamnati da masu zaman kansu.
“Duk da ci gaban da aka samu, batutuwa kamar rashin aikin yi, yunwa, da rashin samun damar matasa sun ci gaba da dawwama kuma suna bukatar mafi zurfi, mafita na dogon lokaci. Saboda haka, wannan dandalin yana ba da kyakkyawan tsari don fahimtar juna da raba ra’ayoyin. Kalubalen da muke fuskanta a yau suna da karfi da kuma bangarori da yawa. Saboda haka, manufarmu a nan ita ce, dole ne a hade tare, domin ci gaba da habaka aikin. “
A nasa bangaren, Babban Hafsan Hafsoshin Tsaron Kasar, CDS, Janar Christopher Musa, ya bayyana cewa yunwa da fatara ba kalubale ne kawai na zamantakewa ba har ma sun zama barazana ga tsaron kasa.
CDS wanda babban jami’in horas da sojoji Rear Admiral Ibrahim Shetimma ya wakilta, ya yi kira da a samar da tsarin yaki da yunwa da fatara na kasa baki daya, tare da jaddada tasirinsu ga tsaron cikin gida na Nijeriya.
Ya ce: “Rashin tsaro a yau ba wai kawai makamai ne ke bayyana shi ba, har ma da tauye tattalin arziki, rashin abinci, da bacin rai.
“Yankin Arewa ta Tsakiya, musamman Jihar Binuwai, misali ne karara na yadda rikicin manoma da makiyaya suka lalata amfanin gona da raba a’umma da matsugunansu.”
Musa ya yi nuni da cewa, rugujewar al’ummar manoma da mamaye filayen noma ba bisa ka’ida ba, na haifar da hauhawar farashin kayayyakin abinci, da lalata matsugunan jama’a, da kuma yin kaura, wanda hakan ya kawo tabarbarewar tattalin arziki da hadin kan kasa.
Ya yi kira ga al’umma da su hana masu aikata laifuka da ‘yan ta’adda mafaka ta hanyar tallafa wa tattara bayanan sirri, bayar da rahoto kan lokaci da kuma lura da al’umma.
CDS ya yi kira da a gaggauta sanya hannun jari a fannin raya aikin noma daga tushe, sannan ta bukaci gwamnati da masu ruwa da tsaki da su mayar da aikin noma a matsayin sana’a mai daraja da lada ta hanyar inganta hanyoyin samun lamuni, kayayyakin more rayuwa da kuma alakar kasuwa.
Ya kara da cewa, “Tare da hijirar da matasan karkara ke yi zuwa birane, yawan amfanin goma yana raguwa. Dole ne mu sake mayar da noma abin sha’awa, ba a matsayin makoma ta karshe ba, amma a matsayin aikin kasa da kuma aiki mai daraja,” in ji shi.
