Lokaci ne da ƴan Nijeriya da dama ke yin tafiye-tafiye masu nisa domin haɗuwa da iyalansu yayin bikin Sallah Babba ko. Ga mutane da yawa, tafiya a wannan lokaci ba wai kawai saboda muhimmancin addini da sadaukarwa ba ne, har ma wata dama ce ta sake haɗuwa da iyalai da gudanar da bukukuwa. Sai dai ga waɗanda ke bin babbar hanyar Abuja zuwa Kaduna, tafiyar ta zama abin wahala saboda dogon cunkoson ababen hawa a kan hanyar mai tsawon kilomita 198.
Daily Trust ta gano cewa rashin isasshen shiri daga hukumomi, ruwan sama, rashin haƙuri daga direbobi da kuma aikin gyaran hanya sun jawo matsalar cunkoson da ke hana tafiya cikin sauƙi. A kowace shekara, irin wannan matsala na tilasta wa matafiya ɗaukar tsakanin sa’o’i shida zuwa tara a kan hanyar da bai kamata ta wuce awa uku ba.
Ga Amina Abubakar, ta yi tunanin za ta dawo Kaduna a rana ɗaya bayan ta fara tafiya zuwa Abuja da misalin ƙarfe 6:30 na safe ranar Lahadi, 24 ga Mayu, kwanaki uku kafin Sallah.
Kafin ta ankara, hanyar ta riga ta cika da motoci.
Ta ce: “Na je ne domin kai wa ‘yar uwata kaya tare da tattauna wasu muhimman batutuwa da ita kafin na dawo. Shi ya sa na tashi da wuri sosai. Amma wahalar da na sha a hanya ta sa dole na kwana a Abuja.”
“Mun shafe sama da awa uku a wuri guda, kuma rana na yi sosai wanda ya sa na ji wahala ƙwarai. Cunkoson ya kuma sa na kashe kuɗi fiye da yadda na tsara, domin kuɗin dawowa sun ninka sama da kashi 100 cikin 100 na abin da na biya tun farko,” in ji ta.
Imran Ahmed, wanda shi ma ya tashi daga Abuja a ranar, ya ce komai na tafiya lafiya har sai da suka isa yankin Jere a Jihar Kaduna.
“Idan kana yawan tafiya za ka san cewa hanyar Bwari tana da sauƙin tuƙi idan kana fitowa daga gari. Amma da muka isa mahaɗar Jere domin shiga babban titin, matsalar ta fara saboda ƴan kwangila na aiki ba nesa da wurin ba. An rufe ɗaya daga cikin layukan hanyar, wanda ya sa wucewa ta zama da wahala saboda yawan motocin da ke wurin,” in ji ta.
“Mun shafe sama da awa uku daga Jere zuwa Rijana saboda cunkoson ababen hawa,” in ji shi, inda ya ɗora laifin matsalar kan rashin hangen nesa daga hukumomi.
Ya ce: “Hukumomin da suka dace ya kamata su tura jami’ai da za su riƙa kula da hanyar tun kafin mutane su fara tafiye-tafiye, aƙalla kwanaki biyar kafin Sallah, domin a cire duk wani abin da zai haddasa cunkoso. Haka kuma, akwai layin dogo da ake da shi, amma samun tikiti ya yi wahala saboda cin hanci da rashawa da ke faruwa a wurin. Har ila yau, masu kula da harkar sun ƙi ƙara yawan tafiye-tafiyen jirgin ƙasa. Ka yi tunanin cewa jirgin ƙasa guda ɗaya ne kawai ke tafiya daga Abuja zuwa Kaduna, duk da cunkoso da kuma kuɗin shiga da gwamnati za ta iya samu a wannan lokaci,” in ji shi.
A nasa ɓangaren, Haruna Ibrahim ya bayyana irin wahalar da ya sha a hanyar a matsayin abin takaici. Ya ce tafiyar da bai kamata ta wuce awa uku ba ta ɗauki kusan awa shida.
Ya ce: “Na tashi daga Abuja da misalin ƙarfe 8 na safe, amma na isa Kaduna da ƴan mintuna bayan ƙarfe 2 na rana. Tafiyar tana tafiya lafiya har sai da muka isa Jere, inda muka shafe sama da awa uku. Cunkoso ya miƙe daga Jere zuwa yankin Azara har zuwa Rijana.”
“An ce tun jiya (Lahadi) matsalar ta fara. Dalilin farko an danganta shi da hatsari a hanya, amma a yau an ce rashin haƙurin direbobi ne ke haddasa shi, inda suke ƙoƙarin wuce juna,” in ji shi.
Ya ƙara da cewa akwai jami’an Hukumar Kiyaye Haɗura ta Hanya (FRSC) a wurin, amma hakan bai taimaka sosai wajen warware cunkoson ba.
“Ƴan Acaɓa na cin kasuwarsu a yanayi mai haɗarin gaske.”
A nasa ɓangaren, Amos Abel, wanda ke kan hanyar zuwa Kaduna daga Legas jiya, ya ce ya isa Jere da misalin ƙarfe 10 na safe amma hanyar ta cika da cunkoso.
Ya ce: “Babu motar da ke motsi, sai dai wurin ya koma kasuwanci ga masu babura. Sun caje mu Naira 5,000 domin kai mu Katari, daga nan muka samu motoci zuwa Kaduna. Wannan ƙwarewa ta yi matuƙar muni. Ka yi tunanin ka taho daga Legas, ka sha wahalar hanya da rashin tsaro har ka isa Jere sannan ka maƙale a hanya.”
Ya ƙara da cewa: “Mutane da yawa za su kwana a hanya, kuma ina ganin wasu ma za su yi bikin Sallah a nan. Ina ba masu amfani da wannan hanya shawarar su nemi wata hanya ta daban.”
A nata ɓangaren, Monsurat Kabir, wadda ta tafi Offa, ta ce sun bi hanyar Birnin Gwari mai haɗari domin gujewa babbar hanyar Abuja zuwa Kaduna.
Ta ce lokacin da wakilin jarida ya yi magana da ita, suna a Neja a yankin Gada.
Ta ce: “Alhamdulillah, mun bi ta Birnin Gwari ba tare da wata matsala ba. Hanyar tana da sauri amma rashin tsaro da rashin kyawun hanya ne matsala. Duk da haka mun ga sojoji masu ɗauke da makamai masu yawa.”
Maryam Ilyas, wadda ke tafiya daga Abuja, ta ce direbanta ya bi hanyar Kachia.
“Ba mu da wani zaɓi domin an rufe hanyar Jere. Mun ga motoci suna dawowa daga Jere saboda toshewar hanyar. Tafiyar ta kai kusan awa shida, domin mun tashi daga Abuja da misalin ƙarfe 8 na safe, muka isa Kaduna da ƙarfe 2 na rana. Akwai sojoji a hanya da kuma wuraren bincike da dama. Yanayin ya kasance an samu kwanciyar hankali, amma hakan shi ne haɗarin da muke ɗauka domin ganin ƴan uwa,” in ji ta.
Da yake magana da Daily Trust, wani injiniyan gine-gine, Injiniya Olabode Adeshina, ya ce yawan motoci, aikin gyaran hanya da kuma yanayin iska su ne manyan dalilan matsalar.
Ya ce: “Na farko shi ne yanayi. Idan ka kalli lokutan bukukuwa, Sallah Babba ne kaɗai ke zuwa lokacin damina, kuma mun san yadda tuƙi a yanayin ruwan sama yake da haɗari. Idan ka yi gudu da yawa, to za ka zo ka sa sarrafa motarka saboda ƙasa tana zamewa, idan kuma ka yi tuƙi a hankali, motocin da ke baya za su taru su haifar da cunkoso.
“Ruwan sama kuma yana ƙara haifar da lalacewar ramukan hanya, wanda a yanzu suna cike da ruwa kamar tafkuna, yayin da gefen hanya da aka fi amfani da yashi ke zama laka, wanda ke sa wahalar sarrafa mota ko wuce juna,” in ji shi.
“Na biyu, akwai aikin gyaran hanya da ake yi. Wannan ya shafe fiye da shekaru takwas ana ci gaba da shi, wanda ke nufin akwai karkatar hanya (diɓersions) da dama a kan hanya. Wannan yana haifar da matsala ga direbobi saboda ana tuƙi a layi guda. Direbobin Nijeriya kuma ba sa haƙuri sosai, suna yawan ƙoƙarin wucewa daga ɓangaren da ya saɓa da shigo da motoci daga gaba, wanda hakan kan iya jawo hatsari.
Mun kuma san cewa manyan motoci (trucks) suna da yawa a wannan hanya, don haka ka yi tunanin tuƙi kusa da manyan tireloli a layi guda da dare a babbar hanya,” in ji shi.
Ya ƙara da cewa duk da cewa jinkirin kammala aikin na iya samo asali daga dalilai daban-daban, mai aikin gini ba zai iya yin aikinsa ba tare da bin ƙa’idojin tsari da tabbatar da tsaro da ingancin aiki ba, don haka akwai matakai da dama da ke shafar lamarin.
“Na uku kuma shi ne yawan motocin da ke kan hanyar a wannan lokaci. Mutane daga Abuja na son tafiya Arewa mai nisa, yayin da waɗanda ke Arewa kuma ke son zuwa Kudu domin bukukuwa. Wannan yana haifar da cunkoso mai yawa ga masu kula da hanya.
Discussion about this post