Dan takarar shugaban kasa a jam’iyyar Peoples Democratic Party (PDP), Dr. Gbenga Hashim, ya bayyana hare-haren kisan gillar da aka yi a garin Woro na Jihar Kwara a matsayin babban gargadi kan yadda al’ummomin karkara ke cikin hadari a Najeriya. Ya yi gargadin cewa kasar na iya fadawa wani zamani da hare-haren jama’a ke faruwa ba tare da daukar mataki cikin gaggawa ko kuma amsa mai tasiri daga gwamnati ba.
A cikin wata sanarwa da ya fitar a karshen mako, Hashim ya ce girman harin ya wuce a tsaya kan ta’aziyya kawai, yana mai kira da a dauki matakin tabbatar da gaskiya da rikon amana daga hukumomin tsaro.
- Shin Ko Lokacin Lashe Firimiyar Arsenal Ya Yi?
- IS Ta Fitar Da Bidiyon Harin Da Ta Kai Kan Sansanonin Soji A Yamai
“Wannan kisan ba shi da misali ta fuskar girma kuma babu kamarsa wajen rashin tausayi. Ina mika ta’aziyyata ga al’ummar Woro, amma ta’aziyya kadai ba ta isa ba a wannan karon,” in ji shi.
Hashim ya bukaci wakilin Majalisar Dinkin Duniya na musamman kan harkokin kare hakkin bil’adama da ya fara bincike na kasa da kasa kan lamarin, yana mai cewa jama’a na da hakkin sanin dalilin da ya sa aka yi zargin watsi da bayanan sirri game da harin.
A cewarsa, wannan bala’i ya nuna yadda mutanen karkara suka zama masu rauni.
“Kisan Woro ya nuna yadda ya zama abu mai sauki ga wasu gungun mahaukata su hallaka daruruwan rayuka ba tare da turjiya ba,” in ji shi.
Tsohon dan takarar shugaban kasar ya kuma nuna damuwa kan rashin daukar matakin tallafin jiragen sama yayin harin, yana mai cewa karfin sojojin saman Najeriya ya kamata ya sa hujjar ‘nisantar wuri’ ba ta zama karbabbiya ba.
Da yake magana kan kasancewar rundunar sojin sama ta Najeriya a yankin Wawa–New Bussa, wanda ya ce bai wuce mintuna 15 na tashi ba daga Woro, Hashim ya tambayi dalilin da ya sa ba a tura agajin gaggawa ta sama ba.
“Na ji bayanin da ba za a amince da shi ba cewa ana daukar sa’o’i kafin a isa kauyen mai nisa. To me ya faru da Sojojin Sama?” ya tambaya.
Hashim ya kuma yi nuni da abin da ya kira sabani a yadda sojoji ke mayar da martani, yana tunatar da ayyukan da suka taba yi a kasashen waje.
“Duniya na bukatar sanin dalilin da ya sa Sojojin Saman da suka iya tashi zuwa Jamhuriyar Benin domin ceton shugabanta daga bore ba su iya ceton mutanen Woro a yankin nan ba,” in ji shi.
Ya kuma soki manyan hafsoshin soja, yana mai cewa rundunar sojin Najeriya ta taba taka rawar gani a rikice-rikicen yankin kamar na Saliyo da Laberiya.
“Halin da manyan hafsoshin soja suka nuna bai kai matsayin da ake sa ran Najeriya ba. Sojojinmu sun dakatar da kashe-kashe a Saliyo da Laberiya a baya. Me ya sa ba za su iya dakatar da kashe ’yan Najeriya a cikin al’ummominsu ba?” ya tambaya.
Hashim ya ce rahotanni sun nuna cewa maharan sun aika da wasikar barazana ga al’ummar, kuma an sanar da hukumomi. Ya kuma tambayi batun cewa an tura sojoji amma daga bisani aka janye su.
’“Yan Najeriya na da hakkin sanin wanda ya bayar da umarnin janyewar da kuma dalilin yin hakan,” in ji shi.
Ya bayyana rahotannin da ke cewa an sanar da hukumomin tsaro yayin da harin ke gudana amma suka iso ne bayan maharan sun tsere a matsayin abin matukar tayar da hankali, yana tambayar yadda kusan mutane 200 za su iya rasa rayukansu ba tare da kama ko samun sahihan bayanai kan masu laifin ba har bayan kwanaki.
Hashim ya yi gargadin cewa jinkirin mayar da martani daga hukumomin tsaro na kara karfafa gwiwar maharan tare da fadada gibin amana tsakanin jama’a da gwamnati.
“Wannan ita ce masifar karkarar Najeriya a yau. Ana kai wa ’yan kasa hari, amma gwamnati na zuwa ne bayan an gama, ba lokacin da ake yi ba,” in ji shi.
Ya kuma yi gargadin cewa gazawar kare al’ummomin da ke nesa na iya tilasta mazauna su dauki matakan kare kai da kansu, ciki har da daukar fansa ta ’yan banga, nuna wariyar kabila, da kafa kungiyoyin makamai ba tare da tsari ba.
“Idan al’umma suka ji an watsar da su, za su fara neman tsira a wajen gwamnati. Hakan ne ke jefa al’umma cikin karin rashin kwanciyar hankali,” ya yi gargadi.
Hashim ya bukaci Gwamnatin Tarayya, Rundunar Sojin Sama ta Najeriya, da sauran hukumomin tsaro su gabatar da cikakken bayani kan yadda aka gudanar da ayyukan a lokacin harin, ciki har da jadawalin kiran gaggawa, matakan da aka dauka, da dalilan rashin tura jiragen sama.
Ya kuma ba da shawarar a yi garambawul domin karfafa tsaron karkara ta hanyar samar da tsarin mayar da martani cikin gaggawa, sa ido ta sama, tura jirage masu saukar ungulu, da kafa sansanonin aiki a yankunan iyaka masu hadari.
A cewarsa, bai kamata a dauki kisan Woro a matsayin wani lamari kadai ba, illa a gan shi a matsayin alamar karuwar rashin tsaro a yankin Arewa ta Tsakiya, musamman a al’ummomin da ke makwabtaka da Jihar Neja da yankin Tafkin Kainji.
Ya yi gargadin cewa idan ba a dauki mataki mai karfi ba, Jihar Kwara na iya zama sabon sahun gaba na ayyukan ’yan bindiga da ta’addancin karkara, lamarin da zai yi barazana ga noma, hanyoyin samun abinci, da zaman lafiyar al’umma.
“Bai kamata Najeriya ta saba da kashe-kashen jama’a ba. Idan ana iya kai hari ga wani kauye na tsawon sa’o’i ba tare da gwamnati ta mayar da martani ba, to muna fuskantar babbar matsalar gaggawa ta kasa,” in ji Hashim.
