ADVERTISEMENT
  • English
  • Business News
Saturday, October 24, 2026
Leadership Hausa
Read English News
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
Leadership Hausa
No Result
View All Result

An Damfari Masu Amfani Da Wayar Hannu Naira Biliyan 12.5 A Shekara 4

by Bello Hamza and Sulaiman
7 months ago
Damfar

Wani sabon bincike daga masana’antar PWC ya bayyana yadda aka damfari masu amfai da wayar hannu naira biliyan 12.5 a Nijeriya a cikin ‘yan shekarun da suka gabata tsakanin 2019 zuwa 2023), ta hanyar karuwar zamba ta intanet.

Wannan asarar kudi ta faru ne a tsakiyar gargadi daga hukumomin da ke kula da tsare-tsare da masana tsaro game da sabon barazanar laifukan intanet da fasahar sadarwa ta zamani (AI) ke haifarwa, wanda ke barazana ga yadda matakan kariya na yanzu ke aiki.

  • 2027: Ministocin Da Ake Tsammanin Za Su Yi Murabus Kafin Wa’adin Tinubu Na Ranar 31 ga Maris
  • ADC Ta Fara Sayar Da Fom Din Takara Kafin Babban Taron Jam’iyya

An fayyace wannan a cikin wani sabon bincike na sassa na PwC, wanda ke nuna zurfin matsala a tattalin arzikin zamani na kasar. Duk da cewa sadarwa ta zama ginshiki na ayyukan tattalin arzikin Nijeriya, kayan aikin sadarwar sun zama wurin farautar manyan kungiyoyin masu aikata laifukan zamba.

ADVERTISEMENT

Asarar da aka ruwaito ta hada da nau’ikan ayyukan laifi, ciki har da yaudaran musayar SIM, ziyarce-ziyarce na ‘phishing’, da zagon-kasa na yin koyi da wani wanda ke amfani da amincewar masu amfani da kudin hannu da ayyukan sadarwa.

A cikin rahoton PwC, kashi 59 cikin dari na masu amfani da bankuna ta intanet a Nijeriya sun fada cikin wannan damfara, wani yanayi da ke nuna cibiyoyin sadarwa na wayar hannu a matsayin muhimmiyar hanyar sadarwa don fadakarwar bankin hannu, sakonnin tabbatarwa, da hanyoyin biyan kudi na zamani a matsayin masu jan hankali ga masu aikata laifi.

LABARAI MASU NASABA

Magoya Bayan ‘Tinubu Must Come’ Da ‘Tinubu Must Go’ Sun Yi Arangama

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

Haka kuma, masu ruwa da tsaki suna nuna damuwa a tsarin ayyukan wadannan masu zamba. Don haka, hadewar fasahar sadarwa ta zamani na kawo cikas ga ‘yan damfara na intanet yayin da kuma ke karfafa girman hare-harensu.

Kera muryar da AI ke bayarwa, yin ‘phishing’ da fasahar ‘deepfake’ suna karuwa wajen amfani da kauce wa ka’idojin tsaro wadada aka saba amfani da su, wanda ke sanya wahala ga talakawa su bambanta tsakanin masu ba da sabis na gaskiya da masu aikata mummunan abu.

A halin yanzu, kwararru sun yi kira ga gwamnatin tarayya ta dauki mataki mai tsauri, suna ba da shawarar kafa hukuma ta musamman ta yakar laifukan intanet wacce za ta hada gwiwa da NCC da kamfanin sadarwar tauraron Dan’adam na Nijeriya (NIGCOMSAT), da ofishin mai bai wa shugaban kasa shawara kan harkokin tsaron kasa (ONSA).

Wani babban jami’in kamfanin sadarwa, ya yi magana bisa sharadin rashin bayyana sunansa, ya ce, “Ba ma la’akari da kananan masu sata ba, mun fi mayar da hankali kan kungiyoyin masu tsara ayyukan zambar kudi da suke amfani da fasahar zamani don damfarar ‘yan Nijeriya.”

Ko da yake yanayin fasahar sadarwar zamani tana ci gaba da canzawa, yaki da damfara a bangaren sadarwa ya koma daga kawai kare masu amfani zuwa al’amari na tsaro na tattalin arzikin kasa, tare da hukumomi wanda a yanzu suka fadi-tashi wajen karfafa tsaro a iyakokin kasa daga karuwar laifuka.

Damfar
Bello Hamza
+ posts Bio
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    Jihar Kano Za Ta Amfana Matuka Da Gidauniyar Aliko Dangote – Masu Ruwa Da Tsaki
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    An Nuna Damuwa Kan Sake Kamun Da DSS Ta Yi Wa Boɗejo Bayan Samun Belin EFCC
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    Dole Al’ummar Arewa Su Rungumi Hanyoyin Kasuwanci Na Zamani —Alfa Musa
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    Ba Mu Taba Biyan Kudin Fansa Ba Kuma Ba Za Mu Biya Ba – Kwamishinan Katsina
Damfar
Sulaiman
+ posts Bio
  • Sulaiman
    Babban Jami’in Diflomasiyya Na Kasar Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Jamhuriyyar Congo
  • Sulaiman
    Gwamna Dauda Lawal Ya Rantsar Da Manyan Sakatarori Biyar
  • Sulaiman
    Ministan Harkokin Wajen Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Djibouti
  • Sulaiman
    Ta Yaya Ake Ci Gaba Da Fitar Da Sabbin Kayayyaki A Yayin Baje Koli Na Canton Fair

MASU ALAKA

Magoya Bayan ‘Tinubu Must Come’ Da ‘Tinubu Must Go’ Sun Yi Arangama
Manyan Labarai

Magoya Bayan ‘Tinubu Must Come’ Da ‘Tinubu Must Go’ Sun Yi Arangama

October 24, 2026
Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani
Labarai

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

October 24, 2026
Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA
Manyan Labarai

Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

October 24, 2026
Next Post
Me Ya Sa Sin Ta Zama Kasar Da Kasa Da Kasa Suka Fi Maida Hankali Kanta?

Me Ya Sa Sin Ta Zama Kasar Da Kasa Da Kasa Suka Fi Maida Hankali Kanta?

LABARAI MASU NASABA

Magoya Bayan ‘Tinubu Must Come’ Da ‘Tinubu Must Go’ Sun Yi Arangama

Magoya Bayan ‘Tinubu Must Come’ Da ‘Tinubu Must Go’ Sun Yi Arangama

October 24, 2026
MDPCO Ta Soki Ƙaddamar Da Yaƙin Neman Zaɓen Tinubu A Kaduna

MDPCO Ta Soki Ƙaddamar Da Yaƙin Neman Zaɓen Tinubu A Kaduna

October 24, 2026
Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

Zaɓen 2027 Ba Kamar Na 2023 Ba Ne, Wannan Karon Ƙuri’un Kaduna Na Tinubu Ne — Gwamna Uba Sani

October 24, 2026
Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

Ambaliyar Ruwa Ta Yi Sanadin Mutuwar Mutane 245, Ta Raba 214,997 Da Muhallansu A 2026 – NEMA

October 24, 2026
Babban Jami’in Diflomasiyya Na Kasar Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Jamhuriyyar Congo

Babban Jami’in Diflomasiyya Na Kasar Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Jamhuriyyar Congo

October 23, 2026
Gwamnatin Kano Ta Rufe Asibitocin Kuɗi 35

2027: Tinubu Zai Samu Ƙuri’u Masu Yawa A Kano – Gwamna Yusuf

October 23, 2026
Mutane 7 Sun Rasu, 11 Sun Jikkata A Hatsarin Mota A Gombe

Mutane 7 Sun Rasu, 11 Sun Jikkata A Hatsarin Mota A Gombe

October 23, 2026
Xi Jinping Ya Umarci Yin Bakin Kokari Wajen Ceto Mutanen Da Girgizar Kasa Mai Karfin Maki 7.0 Ta Rutsa Da Su A Xizang

Xi Jinping Ya Umarci Yin Bakin Kokari Wajen Ceto Mutanen Da Girgizar Kasa Mai Karfin Maki 7.0 Ta Rutsa Da Su A Xizang

October 23, 2026
Binciken CGTN: Daga Samar Da Tsare-tsare Zuwa Aiwatarwa Tsarin Jagorancin Duniya Na Bukatar Karin Dabaru Na Hakika

Binciken CGTN: Daga Samar Da Tsare-tsare Zuwa Aiwatarwa Tsarin Jagorancin Duniya Na Bukatar Karin Dabaru Na Hakika

October 23, 2026
NUJ Ta Gargadi ‘Yan Jarida Kan Yaɗa Rahotannin Da Ba Su Da Inganci Kan Cire Limami Kan Tallata Tinubu A Bauchi

NUJ Ta Gargadi ‘Yan Jarida Kan Yaɗa Rahotannin Da Ba Su Da Inganci Kan Cire Limami Kan Tallata Tinubu A Bauchi

October 23, 2026

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.

No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Manyan Labarai
    • Kananan Labarai
    • Masarautu
    • Bakon Marubuci
    • Dausayin Musulunci
    • Daga Kasar Sin
    • Nishadi
    • Noma Da Kiwo
    • Sana’a Sa’a
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Taskira
    • Daga Birnin Sin
    • Ado Da Kwalliya
  • Siyasa
  • Wasanni
  • Al’adu
  • Al’ajabi
  • Labaran Kasuwanci
  • Karanta cikin Turanci

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.