ADVERTISEMENT
  • English
  • Business News
Sunday, October 25, 2026
Leadership Hausa
Read English News
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
Leadership Hausa
No Result
View All Result

An Damfari Masu Amfani Da Wayar Hannu Naira Biliyan 12.5 A Shekara 4

by Bello Hamza and Sulaiman
7 months ago
Damfar

Wani sabon bincike daga masana’antar PWC ya bayyana yadda aka damfari masu amfai da wayar hannu naira biliyan 12.5 a Nijeriya a cikin ‘yan shekarun da suka gabata tsakanin 2019 zuwa 2023), ta hanyar karuwar zamba ta intanet.

Wannan asarar kudi ta faru ne a tsakiyar gargadi daga hukumomin da ke kula da tsare-tsare da masana tsaro game da sabon barazanar laifukan intanet da fasahar sadarwa ta zamani (AI) ke haifarwa, wanda ke barazana ga yadda matakan kariya na yanzu ke aiki.

  • 2027: Ministocin Da Ake Tsammanin Za Su Yi Murabus Kafin Wa’adin Tinubu Na Ranar 31 ga Maris
  • ADC Ta Fara Sayar Da Fom Din Takara Kafin Babban Taron Jam’iyya

An fayyace wannan a cikin wani sabon bincike na sassa na PwC, wanda ke nuna zurfin matsala a tattalin arzikin zamani na kasar. Duk da cewa sadarwa ta zama ginshiki na ayyukan tattalin arzikin Nijeriya, kayan aikin sadarwar sun zama wurin farautar manyan kungiyoyin masu aikata laifukan zamba.

ADVERTISEMENT

Asarar da aka ruwaito ta hada da nau’ikan ayyukan laifi, ciki har da yaudaran musayar SIM, ziyarce-ziyarce na ‘phishing’, da zagon-kasa na yin koyi da wani wanda ke amfani da amincewar masu amfani da kudin hannu da ayyukan sadarwa.

A cikin rahoton PwC, kashi 59 cikin dari na masu amfani da bankuna ta intanet a Nijeriya sun fada cikin wannan damfara, wani yanayi da ke nuna cibiyoyin sadarwa na wayar hannu a matsayin muhimmiyar hanyar sadarwa don fadakarwar bankin hannu, sakonnin tabbatarwa, da hanyoyin biyan kudi na zamani a matsayin masu jan hankali ga masu aikata laifi.

LABARAI MASU NASABA

Farashin Tumatir Ya Tsiri, Na Barkono Ya Sauka A Legas

Hatsarin Manyan Motoci Biyu Ya Hallaka Uwa Da Ɗanta A Legas

Haka kuma, masu ruwa da tsaki suna nuna damuwa a tsarin ayyukan wadannan masu zamba. Don haka, hadewar fasahar sadarwa ta zamani na kawo cikas ga ‘yan damfara na intanet yayin da kuma ke karfafa girman hare-harensu.

Kera muryar da AI ke bayarwa, yin ‘phishing’ da fasahar ‘deepfake’ suna karuwa wajen amfani da kauce wa ka’idojin tsaro wadada aka saba amfani da su, wanda ke sanya wahala ga talakawa su bambanta tsakanin masu ba da sabis na gaskiya da masu aikata mummunan abu.

A halin yanzu, kwararru sun yi kira ga gwamnatin tarayya ta dauki mataki mai tsauri, suna ba da shawarar kafa hukuma ta musamman ta yakar laifukan intanet wacce za ta hada gwiwa da NCC da kamfanin sadarwar tauraron Dan’adam na Nijeriya (NIGCOMSAT), da ofishin mai bai wa shugaban kasa shawara kan harkokin tsaron kasa (ONSA).

Wani babban jami’in kamfanin sadarwa, ya yi magana bisa sharadin rashin bayyana sunansa, ya ce, “Ba ma la’akari da kananan masu sata ba, mun fi mayar da hankali kan kungiyoyin masu tsara ayyukan zambar kudi da suke amfani da fasahar zamani don damfarar ‘yan Nijeriya.”

Ko da yake yanayin fasahar sadarwar zamani tana ci gaba da canzawa, yaki da damfara a bangaren sadarwa ya koma daga kawai kare masu amfani zuwa al’amari na tsaro na tattalin arzikin kasa, tare da hukumomi wanda a yanzu suka fadi-tashi wajen karfafa tsaro a iyakokin kasa daga karuwar laifuka.

Damfar
Bello Hamza
+ posts Bio
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    Jihar Kano Za Ta Amfana Matuka Da Gidauniyar Aliko Dangote – Masu Ruwa Da Tsaki
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    An Nuna Damuwa Kan Sake Kamun Da DSS Ta Yi Wa Boɗejo Bayan Samun Belin EFCC
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    Dole Al’ummar Arewa Su Rungumi Hanyoyin Kasuwanci Na Zamani —Alfa Musa
  • Bello Hamza
    https://hausa.leadership.ng/author/bello-hamza/
    Ba Mu Taba Biyan Kudin Fansa Ba Kuma Ba Za Mu Biya Ba – Kwamishinan Katsina
Damfar
Sulaiman
+ posts Bio
  • Sulaiman
    Fahimtar Cikakken Zaman Kwamitin Tsakiyar JKS
  • Sulaiman
    Tsarin Kwalliya Da Adon Manzon Allah (SAW)
  • Sulaiman
    Babban Jami’in Diflomasiyya Na Kasar Sin Ya Gana Da Takwaransa Na Jamhuriyyar Congo
  • Sulaiman
    Gwamna Dauda Lawal Ya Rantsar Da Manyan Sakatarori Biyar

MASU ALAKA

Farashin Tumatir Ya Tsiri, Na Barkono Ya Sauka A Legas
Labarai

Farashin Tumatir Ya Tsiri, Na Barkono Ya Sauka A Legas

October 25, 2026
Hatsarin Manyan Motoci Biyu Ya Hallaka Uwa Da Ɗanta  A Legas
Labarai

Hatsarin Manyan Motoci Biyu Ya Hallaka Uwa Da Ɗanta A Legas

October 25, 2026
EFCC Ta Buɗe Shafin Ɗaukar Ma’aikata Na 2026, Duba Sharuɗɗan Neman Aikin
Manyan Labarai

EFCC Ta Buɗe Shafin Ɗaukar Ma’aikata Na 2026, Duba Sharuɗɗan Neman Aikin

October 25, 2026
Next Post
Me Ya Sa Sin Ta Zama Kasar Da Kasa Da Kasa Suka Fi Maida Hankali Kanta?

Me Ya Sa Sin Ta Zama Kasar Da Kasa Da Kasa Suka Fi Maida Hankali Kanta?

LABARAI MASU NASABA

Farashin Tumatir Ya Tsiri, Na Barkono Ya Sauka A Legas

Farashin Tumatir Ya Tsiri, Na Barkono Ya Sauka A Legas

October 25, 2026
Jami’in WHO: Kasar Sin Na Taka Muhimmiyar Rawa Wajen Habaka Ci Gaban Magungunan Gargajiya A Duniya

Jami’in WHO: Kasar Sin Na Taka Muhimmiyar Rawa Wajen Habaka Ci Gaban Magungunan Gargajiya A Duniya

October 25, 2026
Hatsarin Manyan Motoci Biyu Ya Hallaka Uwa Da Ɗanta  A Legas

Hatsarin Manyan Motoci Biyu Ya Hallaka Uwa Da Ɗanta A Legas

October 25, 2026
An Yi Bikin Nune-nunen Hotuna A Nijeriya Bisa Cika Shekaru 81 Da Maido Da Taiwan Kasar Sin

An Yi Bikin Nune-nunen Hotuna A Nijeriya Bisa Cika Shekaru 81 Da Maido Da Taiwan Kasar Sin

October 25, 2026
EFCC Ta Buɗe Shafin Ɗaukar Ma’aikata Na 2026, Duba Sharuɗɗan Neman Aikin

EFCC Ta Buɗe Shafin Ɗaukar Ma’aikata Na 2026, Duba Sharuɗɗan Neman Aikin

October 25, 2026
SERAP Ta Kai Gwamnatin Nijeriya Kotu Kan Zargin Badakalar Naira Biliyan 78.8

SERAP Ta Kai Gwamnatin Nijeriya Kotu Kan Zargin Badakalar Naira Biliyan 78.8

October 25, 2026
Malaman Makarantun Gwamnati A Abuja Za Su Tsunduma Yajin Aiki Daga Ranar Litinin

Peter Obi, Marowaci Ne Ba Zai Iya Shugabancin Nijeriya Ba – Wike

October 25, 2026
Wa’adin INEC Ya Ƙare: Ina Makomar Takarar Aminu Gwarzo A Kano Da Pantami A Gombe?

Wa’adin INEC Ya Ƙare: Ina Makomar Takarar Aminu Gwarzo A Kano Da Pantami A Gombe?

October 25, 2026
Sojoji Sun Kuɓutar Da Mutane Uku Da Aka Sace A Kebbi

Sojoji Sun Kuɓutar Da Mutane Uku Da Aka Sace A Kebbi

October 25, 2026
Ana Buƙatar Ɗaukar Matakai Masu Tsauri Domin Ci Gaban Nijeriya – Wike

Ana Buƙatar Ɗaukar Matakai Masu Tsauri Domin Ci Gaban Nijeriya – Wike

October 25, 2026

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.

No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Manyan Labarai
    • Kananan Labarai
    • Masarautu
    • Bakon Marubuci
    • Dausayin Musulunci
    • Daga Kasar Sin
    • Nishadi
    • Noma Da Kiwo
    • Sana’a Sa’a
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Taskira
    • Daga Birnin Sin
    • Ado Da Kwalliya
  • Siyasa
  • Wasanni
  • Al’adu
  • Al’ajabi
  • Labaran Kasuwanci
  • Karanta cikin Turanci

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.