Ana ci gaba da tabka zazzafar muhara, matakin ƙasa, kan shirin Gwamnatin Tarayya, na yunƙurin daƙile barin yin amfani da Robobin da ke haifar da gurɓatar muhalli, a ɗaukacin faɗin ƙasar.
Masu yin muhawarar na ganin ta yaya za a iya fayyace, batun kare mhulali da kuma batun ƙara bunƙasar, tattalin arzikin ƙasar.
Batun da yafi jan hankali ga muharar shi ne, yunƙurin Gwamnatin, na shirin wanzar da cikakun dokokin kare muhalli na ƙasa wato dai daƙile yadda ake zubar da Robobin na 2026, tare da kuma shin, ina batun nauyin da aka ɗorawa Hukumar Kula da Muhalli ta Ƙasa wato NESREA.
Misali, an dai ɗorawa NESREA nauyin haramta sarrafa Robobin da kaurinsu ƙasa da kaso 80, a cikin ɗari, wanda take wannan umarnin, zai iya sanya wa, a ƙaƙabawa duk masana’antar da aikata haka, haraji.
A ɗaukacin faɗin duniya dai, Gwamnatocin su, tuni suka ɗauki matakan da suka dace, na daƙile yaɗuwar irin waɗannan Robobin da ke janyo gurɓatar yanayi, musamman duba da yadda Robobin, ke shafar kiwon lafiyar alumma da haifar da ɗumamar yanayi.
Kazalika, Robobin na kuma toshe magudanan Ruwa, wanda hakan, ke janyo aukuwar ambaliyar Ruwa da gurɓata Ruwan da haifar da illa ga gonakai da kuma shafar rayukan dabbobin, da ke rayuwa a cikin Tekuna.
Tsarin na haramtawa da dakatar da yin amfani da irin wannan Robobin, na ci gaba da karɓuwa, musamman, domin ɗaukar matakan kula da yadda za a rage yaɗuwar Robobin a cikin alumma.
Sai dai, za a iya cewa, wannan batun a ƙasar nan, za a iya cewa, yana da matuƙar wuya, a iya wanzar da hakan, musamman, duba da cewa, Nijeriya a matsayin ƙasa mai tasowa, na ci gaba da fuskantar matsin tattalin arziki, rashin aikin a tsakanin wasu ƴan ƙasar, ƙalubalen da wasu masana’antun ƙasar, ke ci gaba da fuskanta, tare da rashin, ingantatun kayan aiki, inda saboda irin waɗannan matsalolin da muka zayyano, yunƙurin na harmta sarrfa Robobin, tamkar abu da za a iya cewa, zai yi wuya.
Misali, tuni dai ƙungiyar kula da masana’antu ta ƙasa MAN, ta fara mayar da martini, kan wannan tsarin na Gwamnatin, tare da yin gargaɗin cewa, dakatar da masana’atun da ke sarrafa Robobin a ƙasar, zai haifarwa da masana’antun, illa da kuma haifar da wawan giɓi, ga fannin tattalin arziki.
Ƙungiyar ta yi nuni da cewa, kamata yayi a daƙile yadda Robobin ke haifar da gurɓatar yanayi, musamman ta hanyar inganta yadda ake tattara Robobin da ake watsarwa a ƙasar, ko sake mai-maita da kuma samar da kyakawan tsarin na tara su, amma ba wai kawai, a harmata sarrafa su ba, duba da cewa, yin hakan, zai shafi sana’ar da kuma sauran ma’aikatan da aki, a irin waɗannan, masana’atun, masu sarrafa Robobin.
Darakta Janar na MAN Segun Ajayi-Kadir, ya yi nuni da cewa, tuni Gwamnatin ta samar da tsarin haɗaka na ƙasa a tsakaninta da Ma’akatar Kare Muhalli ta Tarayya, wato NPAP tun a 2024 na daƙile yaɗuwar Robobin.
Sai dai, ya ce, amma Gwamnatin, ta gaza wanzar da manyan shawarwarin, da ke a cikin tsarin na NPAP.
A saboda wannan gazawar da kuma yunƙurin na Gwamnatin, na bijiro da batun wani sabon tsarin, tamkar ƙara mai-maita, ƴar gidan jiya ne.
Bugu da ƙari, ƙungiyar ta buga misali da tsarin na haramta sarrafa Robobin da ƙasashe kamar irinsu, Kenya, Ɓangladesh, Afirka ta Kudu da kuma Indiya, inda mahukuntan ƙasar, suka fuskanci, kakkausar suka, kan matakin.
Duk da ƙara ƙarfafa wayar da kai, da waɗannan ƙasashen suka yi, na ɗaukar matakin haramtawar da samar da ƙarin wasu tsare-tsare kan batun, bayan wanzar da makin, hakan ya haifar garƙame, masana’antun da ke a ƙasashen da sarrafa Robobin wanda hakan, ya janyo rasa aikin yi, inda kuma duk da hakan, wasu masana’antun, suka ci gaba da sarrafa Robobin, ta ɓarauniyar hanya.
Ƙasashe kamar irinsu Jamus, Koriya ta Kudu da kuma Netherlands, mai makon su haramtawa masana’atun da ke sarrafa irin waɗannan Robobin, sun cimma nasara, kan samar da tsarin daƙile yaɗuwar Robobin tare da zuba jari na shirye-shiryen kula da yadda ake kula da yaɗuwar Robobin.
A saboda haka, ta MAN buƙaci Gwamnatin, da ta dakatar da wannan yunƙurin na ta, na haramtawa kamfanonin sarrafa irin waɗannan Robobin, har zai idan, ta samar da wasu cikakkun, ƙa’idoji.
A gefe ɗaya, Hukumar ta NESREA, ta jadda cewa, tsarin da Gwamnatin ke shirin yi, an masa mumunar fahimta, inda ta ce, manufar tsarin, ba wai bias nufin janyo koma baya ga masana’antun da ke sarrafa irin waɗannan Robobin ba ne, amma nufin shi ne, domin Gwamnati ta saita yadda masana’antun ke sarrafa Robobin, inda za su kai mataki irin na duniya, musamman domin kula da daƙile yaɗuwarsu, barkatar bayan an yi amfani da su.
A ɓangaren da Gwamnati da kuma masana’antun duk suna da haƙƙi, wanda hakan ya nuna cewa, tabbas, ya zama wajbi, a Nijeriya a ɗauki matakan daƙile yaɗuwar Robobin barkatai, musamman duba da yadda suke haifar da gurɓatar muhalli.
Sai dai, ya kamata a yi tunani mai zurfi, wajen ɗaukar tsauraran matakai irin na matakin duniya, na haramta sarrafa Robobin, duba da yanayin matsin tattalin azrki a ƙasar.
Haka zalika, bai wai kawai batun rage dogaro da yin amfani da Robobin ne batun ba, amma ƙalubalen shi ne, a yaya ne, za a iya ciimma nasarar daƙile yaɗuwar Robobin, ba tare da an shiga haƙƙin masana’antun da ke sarrafa su ba.
A namu ra;ayin ya zama wajbi, a yi duba da kyakywar basirar da ta dace, kafin Gwamnatin ta zanzar da tsarin na haramtawar.
Muna bayar da shawara, da a rungumi yin amfani da tsari na zamani, musamman wajen zuba jari, kan yadda ake juya irin waɗannan Robobin, da aka gama yin amfani da su, mai makon kawai, a rinƙa watsar da su, barkatai, a cikin allumma wanda hakan, ke haifar da guraɓar muhalli da shafar lafiyar jama’a.
Akwai kuma buƙatar Gwamnatin ta bazama wajen yin gamgamin wayar da kai, kan illolin da ke tattare da watsar da irin waɗannan Robobin.
Babban abinda ake son cimma buri shi ne, samar ingantacciyar tsafta a ƙasar, amma ba tare da durƙusar da tattalin arzikin ƙasar da kuma shafar yuwar ƴan Nijeriya ba.













