Babbar Kotun jihar Sokoto ta yankewa mambobin rundunar sa- kai ta Civilian Joint Task Force (CJTF) guda uku hukuncin kisa...

Majalisar Sarkin Musulmi ta bayyana cewar ta yi nisa a shirin kafa karamin bankin musulunci domin yaki da talauci, samar...

Watanni uku gabanin zaɓen 2027, jagororin jam’iyyun adawa a Nijeriya na ci gaba da fuskantar matsin lamba a farautar da...

Ɗan Majalisar da ke wakiltar mazaɓar Gada/Goronyo a Majalisar Wakilai, Hon. Bashir Usman Gorau ya ce zai riƙa biyan ma'aikatan...

Tsohon Gwamnan jihar Sakkwato, Sanata Aminu Waziri Tambuwal da ke wakiltar Sakkwato ta Kudu a majalisar dattawa, ya yi karar...

Rashin aikin yi na ci- gaba da zama babban kalubale ga matasan Nijeriya, gagarumar matsalar da ta zama masu cikas ga samun kyakkyawar makoma, tare da jefa da dama a cikin ayyukan assha da sana’o’in da ke da hadari ga rayuwarsu.  Rahoton Bankin Duniya na 2026 ya nuna cewa fiye da kashi 25 cikin 100 na matasan Nijeriya ba su da aikin yi, ba su zuwa makaranta ko koyon sana’a, lamarin da ke nuna girman matsalar rashin aikin yi da karancin dama ga matasa.  Haka ma rahoton Hukumar kididdiga ta kasa (NBS) ya nuna cewar rashin aikin yi ga matasa da ke tsakanin shekaru 15 zuwa 24 ya kai kashi 6.5 cikin 100 a kwata ta biyu ta 2024 bayan da ya kai kashi 8.4 a kwata ta farko.  Bugu da kari a wani rahoton da wata cibiyar bunkasa yankin Afurka ta AFIDEP ta wallafa a watan Mayun 2026 ta ce fiye da kashi 60 cikin 100 na al’ummar Nijeriya matasa ne ‘yan kasa da shekara 25, yayin da tattalin arzikin kasar ya kasa samar da isassun gurabun aikin yi ga dimbin matasan. Haka ma rahoton ya nuna kashi 96 cikin 100 na matasan da ke da aiki suna aiki ne a bangaren tattalin arzikin da ba na hukuma ba wanda babu cikakken tsaro da kudin shiga  Haka ma alkalumman cibiyar bincike ta Afrobarometer da aka wallafa a 2025, ya bayyana cewar kashi 23 cikin 100 na matasa 'yan shekaru 18 zuwa 35 a Nijeriya ba su da aikin yi kuma sun nema ba su samu ba.  Nijeriya na daga cikin kasashen Afurka da ke da dimbin albarkatun ma’adinai da ke zube a karkashin kasa wadanda suka hada da zinare, tin, tantalayit, litiyam, kwal, karfe da sauran nau’o’in ma’adinai.  Sai dai duk da dimbin arzikin da ake hakowa a wuraren da ake samun dimbin kudaden shiga da ayyukan yi, har yanzu al’ummomin da ke zaune a wuraren da ake samun ma’adinan na fuskantar matsalolin talauci, kunchin rayuwa da rashin aikin yi.  A tsawon shekaru da dama, harkar hako ma’adinai ta kara yaduwa a sassa daban-daban na kasar nan musamman a jihohin Zamfara, Neja, Nasarawa, Filato, Neja, Kaduna, Katsina da Kebbi da sauran sassan Arewa a inda duk da hadarin da ke akwai a na aikin hako ma'adinan  biliyoyin daloli a kullum..  Hukumar Kula da Tattalin Arziki ta Majalisar dinkin Duniya ta Afurka (UNECA) ta bayyana a wani taro a 2026 ta bayyana cewar, arzikin ma’adanai a Afurka na iya zama hanyar samar da ayyukan yi ga matasa idan aka mayar da hankali kan karin sarrafa ma’adanai, fasaha da samar da gurabun aiki maimakon fitar da danyen ma’adani kawai, sai dai jama'a na ci-gaba da kokawa da sakacin da masu rike da madafun iko ke nunawa kan harkar hako ma'adinai a Nijeriya.  Kwamitin Majalisar Wakilai mai kula da ma’adanai ya kiyasta cewa Nijeriya na asarar kusan dala biliyan tara a shekara a hakar ma’adanai ba bisa ka’ida ba. Haka ma hukumar NEITI ta ce fannin ma’adanai ya samarwa Nijeriya gudunmawar biliyan 401 a shekarar 2023, tare da danganta karancin ci- gaba a fannin da raunin sa ido, rashin gaskiya wajen bayar da lasisi da kuma aikata laifuka a harkar.  Jihar Taraba  Wani rahoto ya nuna cewar gwamnatin jihar Taraba kadai na asarar sama da naira biliyan 10 a kowace shekara a dalilin hakar ma’adanai ba bisa ka’ida ba kamar yadda wani bincike ya gano a na sayar da duwatsun sapphire da darajarsa ta kai miliyan 60 zuwa miliyan N100 a rana a yankin Mayo- Sina, inda masu saye daga Senegal, Mali, Guinea da Kamaru ke cin kasuwar.  A wajen matasa da dama kamar yadda bincike ya nuna, sun shiga aikin hakar ma’adina ne ba wai saboda suna da sha'awa ba sai dai domin neman abin yi a dalilin zaman banza da suke yi a kodayaushe. A cewarsu da a ce suna da wani aikin da za su dogara da kai ba za su shiga harka mafi hadari irin ta hakon ma'adinai ba.  Cibiyar farar hula ta Cibil Society Legislatibe Adbocacy Centre (CISLAC) a wani bincike da ta yi ta bayyana cewar talauci, rashin aikin yi, rashin samun ilimi, rashin tsaro, raunin tsarin tallafawa jama’a da gazawar aiwatar da dokoki na daga cikin abubuwan da ke kara yaduwar hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba da kuma amfani da yara a wannan aiki.  A filayen hako ma’adanai a Nijeriya, mata ne kan gaba wajen fuskantar tarin matsalolin da ke cikin aikin, hasalima suna kokawa da karancin ruwa, gurbacewar muhalli, kurar ma’adinai da ke lalata gonaki, matsalolin iyali, hadarin ciki da kuma aikin da ba a biyan su yadda ya kamata.  Rahotanni sun nuna cewar da dama daga cikin masu sana’ar na yin ta ne bisa tsarin doka, yayin da kuma da dama daga cikinsu ke shiga cikin ramuka da wuraren hakar ma’adinan ba tare da lasisi, kayan kariya ko ingantaccen tsarin tsaro ba.  A wajen dubban matasa da ke fama da rashin aikin yi, kunchi da tsadar rayuwa, hako ma’adinai ya zama wata hanya da suka dogara da ita wajen neman abin da za su ci wanda ke kawar da hankalin su ga yin aikin ba bisa ka'ida ba.  A yankunan karkara da dama, inda damar samun aikin gwamnati, na kamfanoni ko masana’antu ke da karanci, hako ma’adinai ya zama daya daya daga cikin hanyoyin da matasan kan bi wajen samun kudi cikin gaggawa wanda yanayi ne da ya sa wasu ke jefa rayukan su a cikin hadarin aikin hakar ma’adinai duk da sanin tarin illolin da ke akwai.  Masana sun bayyana cewar hako ma’adinai ba bisa ka’ida ba kan haifar da gurbacewar muhalli, lalacewar gonaki da hanyoyin ruwa, rushewar ramuka da rasa rayuka da uwa uba haifar da gagarumar matsalar tsaro.  A kowace safiya a yayin da matasan da ke da sana'o'i da ayyukan yi kan wuce wajen gudanar da ayyukan su; akwai dimbin matasa dauke da kayan aiki da ke kutsawa a cikin karkashin kasa domin neman zinare, tin, litiyam da sauran ma’adinai masu daraja ba tare da la'akarin da hadarin da ke ciki ba. ...

Sakkwato: Al’ummar Tambuwal Sun Yi Zanga-Zanga Kan Taɓarɓarewar Tsaro

2027:Cece-kuce Ta Barke Tsakanin Tinubu Da Atiku

Yadda Rikici Ya Tsananta Tsakanin Dan Daba Da Malaman Addini A Sakkwato

Dalilin Yawaitar Haduran Kwale-kwale A Yankin Sakkwato