Babbar Kotun Tarayya da ke Abuja ta amince da shigar da bayanan rubuce-rubuce da bidiyon tambayoyin da aka yi wa mutum shida da ake zargi da hannu a wani shirin kifar da gwamnatin Shugaba Bola Ahmed Tinubu, a matsayin hujjoji a shari’ar da ake yi musu.
Mai shari’a Joyce Abdulmalik ce ta yanke hukuncin a ranar 5 ga Nuwamba, 2026, bayan ta yi watsi da ƙorafin waɗanda ake tuhuma na cewa an samu bayanan ne ta hanyar azabtarwa, tilastawa ko yaudarar su.
Alkalin kotun ta ce masu gabatar da ƙara sun nuna cewa waɗanda ake tuhuma sun bayar da bayanan ne bisa yardarsu, ba tare da an tilasta musu ba.
Ta bayyana zargin tilastawa a matsayin abin da ba a tabbatar da shi ba.
Mutum nawa ake tuhuma?
Mutum shida da ke fuskantar shari’ar sun haɗa da ritaya Manjo-Janar Mohammed Gana, ritaya Kyaftin Erasmus Victor, Sufeto Ahmed Ibrahim, Zekeri Umoru, Bukar Goni da Abdulkadir Sani.
Gwamnatin Tarayya ta gurfanar da su a gaban kotu a ranar 22 ga Afrilu, 2026, kan tuhume-tuhume 13 da suka haɗa da cin amanar ƙasa, ta’addanci, rashin kai rahoton bayanan sirri da kuma halatta kuɗaɗen da ake zargin suna da alaƙa da tallafa wa ta’addanci.
Waɗanda ake tuhuma sun musanta zarge-zargen.
Lauyoyin waɗanda ake tuhuma sun ƙalubalanci shigar da bayanan da bidiyon a matsayin hujjoji, suna masu cewa a same su ne ta hanyar azabtarwa da tilastawa.
Saboda haka, kotun ta gudanar da zaman shari’a na musamman, wanda aka fi sani da trial-within-trial, domin tantance ko an samu bayanan ne bisa yardar waɗanda ake tuhuma.
A yayin wannan zaman, masu gabatar da ƙara sun gabatar da shaidu huɗu, ciki har da wani jami’in soji da aka bayyana da lambar sirri ta “AAA”, wanda ya gabatar da bidiyon tambayoyin da aka yi wa waɗanda ake tuhuma.
Bayan sauraron shaidun, kotun ta yanke hukuncin cewa bayanan da bidiyon sun cika sharuddan da za a iya shigar da su a matsayin hujjoji.
Me wannan hukunci ke nufi ga shari’ar?
Amincewar kotu da shigar da bidiyon da bayanan na nufin cewa masu gabatar da ƙara za su iya dogaro da su wajen ƙoƙarin tabbatar da tuhume-tuhumen da suka shigar.
Sai dai, shigar da hujja a kotu ba yana nufin kotu ta tabbatar da gaskiyar abin da ke cikinta ba.
Har yanzu masu gabatar da ƙara na da nauyin tabbatar da zarge-zargen da ake yi wa waɗanda ake tuhuma, yayin da lauyoyinsu ke da damar ƙalubalantar inganci, ma’ana da yadda ya kamata a fassara waɗannan hujjoji a lokacin shari’ar.
Haka kuma, hukuncin kan shigar da hujjojin ba shi ne hukuncin ƙarshe kan laifin waɗanda ake tuhuma ba.
Bayan amincewa da shigar da bayanan da bidiyon, kotun ta ɗage sauraron shari’ar zuwa ranakun 7 da 10 ga Disamba, 2026, domin ci gaba da sauraron ƙarar.
A waɗannan zaman, ana sa ran masu gabatar da ƙara za su ci gaba da gabatar da hujjoji da shaidu domin tallafa wa tuhume-tuhumen.
Haka kuma, lauyoyin waɗanda ake tuhuma na iya yin tambayoyi ga shaidu tare da ƙalubalantar yadda aka samo ko aka gabatar da wasu hujjoji, gwargwadon abin da doka ta tanada.
Har yanzu ba a bayyana ko ɓangaren kariya zai gabatar da sabon ƙalubale kan hukuncin ba.
Sai dai yana da damar amfani da hanyoyin shari’a da suka dace idan yana ganin akwai dalilin yin hakan.
A ƙarshe, shigar da bidiyon binciken sojoji da bayanan rubuce-rubuce wani mataki ne a shari’ar, amma ba ƙarshen ta ba.
Abin da zai fi muhimmanci shi ne ko hujjojin da kowane ɓangare zai gabatar za su gamsar da kotu bisa ƙa’idojin shari’a.
