Babban Sakataren Majalisar Ɗinkin Duniya, António Guterres, ya bayyana wasu muhimman matakai takwas da ya ce za su taimaka wajen ƙara girmama mata da inganta daidaito a duniya, a yayin da ake bikin Ranar Mata ta Duniya.
Ya ce cikin sama da shekaru goma da yake jagorantar Majalisar Ɗinkin Duniya, ya shaida yadda duniya ta fuskanci ƙalubale iri-iri, ciki har da sauyin yanayi, ƙaruwa da talauci, rikice-rikicen tashin hankali da kuma takaita ’yancin jama’a.
- Guterres: Jerin Shawarwarin Da Sin Ta Gabatar Sun Cika Ka’idar Kundin Tsarin Majalisar Dinkin Duniya
- Yunwa Ta Kazanta A Sansanonin ‘Yan Gudun Hijira Tun Bayan Da Majalisar Dinkin Duniya Ta Dakatar Da Ayyukanta
Sai dai ya ƙara da cewa duk da waɗannan matsaloli, an samu hanyoyin warware su a wurare da dama na duniya, kuma abu guda da ya haɗa su shi ne rawar da mata suka taka.
A cewarsa, lokaci ya yi da duniya za ta fahimci cewa rashin daidaito tsakanin maza da mata na daga cikin manyan ƙalubalen kare haƙƙin ɗan Adam a wannan zamani. Ya ce inganta daidaito tsakanin jinsi kuma yana daga cikin hanyoyin da ke taimakawa wajen samar da ci gaba mai ɗorewa da kuma zaman lafiya.
Matakai Takwas da Aka Nuna
1. Gurbi a Tsarin Mulki
Guterres ya ce har yanzu maza ne suka fi rinjaye a yawancin cibiyoyin da ke tsara yadda duniya ke tafiya. Ya ƙara da cewa ƙaruwa da mulkin kama-karya a wasu wurare na ƙara zurfafa wannan gibi, tare da barazana ga wasu muhimman haƙƙoƙi na mata, ciki har da haƙƙin aiki da kuma na lafiyar haihuwa.
2. Rashin Isasshen Wakilci
A cewarsa, mata har yanzu ba su da isasshen wakilci a gwamnati da kuma manyan muƙaman yanke shawara a duniya. Ya ce a Majalisar Ɗinkin Duniya an ɗauki matakin ba wa daidaito tsakanin maza da mata muhimmanci musamman a manyan mukamai.
3. Amfanin Zuba Jari a Mata
Ya bayyana cewa saka jari a ilimi da lafiyar mata na kawo riba mai yawa ga al’umma. A cewarsa, kuɗin da ake kashewa wajen ilimantar da ’yan mata na iya samar da riba sau uku, yayin da saka jari a lafiyar uwa da tsarin iyali ke haifar da riba sau takwas.
4. Muhimmancin Shigar Mata a Sulhu
Guterres ya ce yarjejeniyar zaman lafiya na fi ɗorewa idan mata sun taka rawa a tattaunawa da aiwatar da ita. Duk da haka, a yawancin rikice-rikice na duniya ana barin mata a gefe, duk da cewa su ne ke ɗaukar babban nauyin wahalar yaƙi.
5. Wariyar Launin Fata
Ya ce a sassa da dama na duniya, mata ba su da cikakken damar shari’a kamar maza. A wasu ƙasashe ba su da cikakken ikon mallakar dukiya ko kuma samun wasu ’yancin aiki da zamantakewa.
6. Cin Zarafi ga Mata
Babban Sakataren ya ce cin zarafi da ake yi wa mata da ’yan mata ya zama babbar matsala ta duniya, wadda ta samo asali daga rashin daidaito tsakanin jinsi. Ya jaddada cewa kowace mace da yarinya na da haƙƙin rayuwa cikin aminci ba tare da tsoro ba.
7. Wariyar Fasaha
A fannin fasaha kuwa, mata suna da ƙanƙanin wakilci. A halin yanzu suna wakiltar kusan kashi ɗaya cikin huɗu ne kawai. Haka kuma ya ce ƙiyayya ga mata a yanar gizo na ƙaruwa, lamarin da ke barazana ga tsaro da haɗin kai a cikin al’umma.
8. Jagorancin Mata wajen Sauyin Yanayi
Guterres ya ce sauyin yanayi na shafar mata fiye da maza a lokuta da dama. Sai dai duk da haka, mata suna kan gaba wajen samar da mafita, ta hanyar jagorantar manufofin kare muhalli da kuma motsa al’umma zuwa sauyi.
A ƙarshe, ya ce a ƙwarewarsa ya ga waɗannan matakai suna aiki a wurare daban-daban – daga wuraren yaƙi zuwa majalisun dokoki, makarantu da kuma cikin al’umma.
Ya kuma jaddada cewa idan shugabanni suka ɗauki daidaito tsakanin maza da mata da muhimmanci, tare da ɗaukar matakan aiwatar da shi tun yanzu, za a iya samar da duniya mafi adalci ga mata da ’yan mata, da kuma ga kowa baki ɗaya.
