ADVERTISEMENT
  • English
  • Business News
Monday, June 15, 2026
Leadership Hausa
Read English News
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
Leadership Hausa
No Result
View All Result

Gwamna Dauda Lawal: Tsayayyen Namiji A Siyasar Yankin Arewa Maso Yamma

by Rabi'u Ali Indabawa
4 months ago
Dauda

Tare da Gwamna mai sauya sheƙa Gwamna Abba Yusuf na Jihar Kano daga jam’iyyar (NNPP) zuwa jam’iyyar mulki (APC), an samu sabon yanayin siyasa a Yankin Arewa-Maso-Yamma, yankin da ke da matuƙar muhimmanci na ƙuri’u da kuma abin da kowane ɗan takarar shugaban ƙasa ke muradi.

Amma a cikin wannan yanki da ya juyar gaba ɗaya zuwa jam’iyyar mulki, sai dai Dr. Dauda Lawal Dare na Jihar Zamfara ne kaɗai gwamnan jam’iyyar adawa, mutumin ƙarshe da ke ɗauke da tutar PDP a Arewa-Maso-Yamma.

  • Noman Rani: Gwamna Lawal Ya Raba Takin Zamani Da Kayan Noma Ga Manoman Jihar Zamfara
  • Samar Da Motoci Masu Sulke: Ministan Tsaro Ya Yaba Da Jajircewar Gwamnan Zamfara A Fannin Tsaro

Dr. Dauda Lawal ba baƙo ba ne ga APC da manyan masu iko a ciki. A cikin shirin zaɓen 2019, ya bayyana kusan tabbas cewa tsohon gwamna Abdul’aziz Yari zai naɗa shi a matsayin wanda zai gaje shi. Alamu na siyasa sun nuna hakan sosai, kuma da yawa a cikin tsarin jam’iyyar sun yi imani cewa an cimma yarjejeniya.

ADVERTISEMENT

Sai dai, tashin hankali a cikin ƙungiyar siyasa mai ƙarfi ta Yerima suna jin tsoron ilimi, nasara ƙwarewa da kuma tsayawa akan ƙafarsa na Lawal, hakan ya kawo cikas ga waɗannan abubuwa da aka yi tsammani, bisa dalilin cewa zai iya zama mai wahalar “sarrafawa” idan ya shiga ofis.

Bayan an ware shi daga tsarin magada da ake tsammani, Gwamna Dauda Lawal Dare ya sake tsara dabarun siyasa, inda a ƙarshe ya koma jam’iyyar PDP. Ya kafa kansa a matsayin madadin jam’iyyar APC, kuma ya yi nasara a zaɓen gwamnan Jihar Zamfara na 2023.

LABARAI MASU NASABA

An Yi Wa Mata 600 Gwajin Cutar Sankarar Mama, An Yi Wa 50 Tiyata A Katsina

Ƴansanda Sun Kashe Ƴan Bindiga Uku Yayin Zazzafar Musayar Wuta

Ya ɗauki abubuwa da dama da ake ganin haɗari ne, domin Jihar Zamfara na da tarihin kasancewarsa mai ra’ayin siyasa ta gargajiya da tsayuwa. Sai dai, cikin rashin bin al’ada da tsammanin da ake da shi, Dr. Lawal ya yi nasara a zaɓen, inda ya doke tsohon gwamna Bello Mohammed Matawalle. wanda yanzu ke riƙe da muƙamin Ƙaramin Ministan Tsaron Nijeriya.

Siyasa, tabbas abu ne mai canzawa sosai. Kamar yadda Ƴan siyasa ke yawan cewa, cikin awa 24 komai na iya canzawa. Sai dai, a yanzu, babu wata alama da ke nuna cewa Gwamna Dauda Lawal da aka fi sani da Gamji Gusau, yanzu kuma Gamji Zamfara, wato itacen da ke nuna ƙarfi da juriya—na da niyyar barin jam’iyyar PDP. Idan akwai wani abu, ayyukansa na baya-bayan nan sun nuna shi shugaba ne mai ƙuduri da niyyar tsayawa tsayin daka a kan manufofinsa maimakon sauya sheƙa zuwa APC.

Gwamna Dauda Lawal Dare ya kuma nuna cewa sauya sheƙar da jami’an da aka zaɓa ke yi ba zai zama abin da ba shi da sakamako ba. Gwamna Lawal, wanda bai gamsu da abin da da yawa daga Ƴan Nijeriya suka ɗauka a matsayin al’ada ba wato sauye-sauyen jam’iyya, ya ɗauki mataki na musamman wajen ƙalubalantar sauya sheƙar Hon. Abubakar Suleiman Gummi, wanda ke wakiltar mazaɓar tarayya ta Gummi/Bukkuyum, Jihar Zamfara, wanda ya koma jam’iyyar APC.

Kotun ta yanke hukunci cewa sauya sheƙar Gummi na nufin ya rasa kujerarsa kai tsaye bisa Sashe na 68(1) (g) na Kundin Tsarin Mulki na 1999 (kamar yadda aka gyara).

Dr. Lawal ya kuma nuna shirin yin aiki akasin abin da mutane ke tsammani. A matsayinsa na tsohon Darakta a First Bank of Nigeria, ya shiga zaɓen gwamnan 2023 ba a matsayin ɗan siyasa na dogon lokaci da ke da goyon bayan tsarin siyasa mai ƙarfi ba, sai dai a matsayin ƙwararren masanin fasaha mai kawo gyare-gyare.

A kan manyan Ƴan APC masu ƙarfi, ya rubuta tarihi na zama gwamnan farko da aka zaɓa a ƙarƙashin tutar PDP a Jihar Zamfara, wadda jihar gargajiya ce da ba ta taɓa daidaita da jam’iyyar mulki a matakin tarayya ba.

Tun a 2007, Mahmud Shinkafi, wanda daga baya ya koma PDP, an zaɓe shi gwamnan Jihar Zamfara a tutar ANPP, bisa shahara da tsohon gwamna Alhaji Yerima Sani ya samu. Sai dai ya sha kaye a neman sake zaɓensa ga Abdul’aziz Yari.

Nasarar Gwamna Dauda Lawal Dare a zaɓen 2023 ba abin al’ajabi ba ce. Shi ɗaya ne daga cikin ƙananan gwamnonin Nijeriya da suka yi nasara cikin ƙarfi bisa ƙa’idodin kansu, inda ya dogara ne kan haɗin kai da goyon bayan al’umma, saƙon bayar da ingantattun ayyuka, da tarihin gaskiya da cancantar kansa maimakon amfani da tsarin jam’iyya. Yayin da ake shirin zaɓen 2027, wannan shi ne babban abin da zai ci gaba da ba shi fa’ida.

Mutanen Jihar Zamfara ba su ɓoye sha’awarsu da girmamawa gare shi ba, kuma yana da kyau a gani. A lokacin yaƙin neman zaɓen 2023, wannan farin jini ya bayyana a fili. Sau da yawa, abin da ya kamata tafiyar mintuna 30 ta birane da ƙauyuka ta zama, ya ɗauki sa’o’i, saboda taron jama’a mai yawa da ya cika tituna.

A kowane wurin gangamin siyasa, mutane da yawa sun yi ƙoƙarin ganin shi da nuna goyon baya. Ƙarfi da yawan mahalarta ya nuna zurfin dangantakarsa da al’umma.

Burinsu na jam’iyyar APC a zaɓen 2027 ba wani ɓoyayyan abu ba ne. Jam’iyyar ta nuna niyyarta ta ƙarfafa iko a duk faɗin ƙasa, tana barin ƙananan damammaki ga jam’iyyun adawa. A wannan yanayin, masana harkokin siyasa sun yi hasashen zaɓuɓɓukan Dr. Dauda Lawal Dare. Shin ya kamata ya koma APC domin tabbatar da makomar siyasa ko ya ci gaba da kasancewa cikin PDP?

A takarda, sauya jam’iyya na iya zama al’amarin da ya dace. Amma siyasa a Jihar Zamfara na cike da rikice-rikice da ba za a iya shafawa a takarda ba. Babban abokin adawar siyasa na Dr. Lawal, Bello Mohammed Matawalle, Ƙaramin Ministan Tsaron Nijeriya, ana sa ran zai tsaya takara a 2027 domin kammala wa’adinsa na biyu na kundin tsarin mulki, wanda Lawal ya yanke masa hanzari ba zato ba tsammani.

Babu shakka kusancin Matawalle da fadar shugaban ƙasa na ba shi babban tasiri a cikin tsarin APC. Ga Gwamna Lawal, komawa zuwa APC zai kasance kamar shiga filin yaƙi da ya riga ya cika da manyan Ƴan siyasa, kowane ɗayansu na da haɗin kai da gwamnati da kuma dogon tarihi a tsarin jam’iyya.

Haka kuma, Dr. Lawal bai manta da abin da ya faru ga Ademola Adeleke na Jihar Osun ba, wanda “APC ta ƙi karɓarsa.” ɓangaren Adeleke sun zargi Gboyega Oyetola, Ministan Harkokin Ruwa da Tattalin Arzikin Ruwa, da yin amfani da kusancinsa da shugaban ƙasa wajen hanawa Adeleke shiga APC. An ce an gaya wa Adeleke a fili cewa kada ya yi tsammanin samun tikitin kai tsaye, wanda hakan ya tilasta masa sauya sheƙa zuwa Accord Party.

Abin da ya faru da Adeleke babbar tunatarwa ce ga Gwamna Dauda Lawal Dare game da abin da Bello Mohammed Matawalle zai iya yi masa idan har ya yanke shawarar komawa APC. Matawalle na da dalilai da dama da ke hana shi barin Dr. Lawal yin hakan.

Dr. Lawal ya taɓa shiga da’irar shari’a da aka yi da Bello Matawalle kan cire motoci na gwamnati daga Gidan Gwamnati kafin miƙa mulki. Duk da Matawalle ya ce motocin mallakinsa ne bisa doka, Kotun Ƙoli ta Tarayya ta ƙi yarda da ƙorafinsa, hukuncin da Kotun Ƙoli ta Ƙara ta tabbatar da shi, inda aka tabbatar da cewa jihar ta na da haƙƙin dawo da motocin bisa doka.

A wannan yanayin, babu shakka Bello Matawalle zai ɗauki matakin yaƙi don hana Gwamna Lawal zuwa APC, idan har ya yanke shawara, saboda dalilai biyu: na farko, sha’awarsa ta kammala wa’adinsa na biyu; na biyu, jin kunyar da ya sha bayan rasa gwamnatinsa, wanda shari’ar kotu da ya yi ba ta yi masa alfanu ba. Ana cewa zai so ɗaukar fansa kan abin da Dr. Lawal ya yi masa.

Ya kamata a lura cewa Bello Mohammed Matawalle ya zama gwamna ne musamman saboda rikicin cikin gida mai tsanani da ya addabi jam’iyyar APC a shekarar 2019. Duk da cewa APC ta fara lashe zaɓen, Matawalle, ɗan takarar gwamnan PDP, ya yi nasarar ƙalubalantar sakamakon ta hanyar nuna cewa APC ba ta gudanar da zaɓen cikin gida na sahihi ba.

Saboda haka, hawansa mulki ya samu ne sakamakon gazawar APC wajen shawo kan rikice-rikicen cikin gida.

A cikin harkokin siyasar APC a Jihar Zamfara, tsohon gwamna Abdul’aziz Yari, wanda yanzu yake sanata, har yanzu mutum ne mai ƙarfi. Sha’awarsa ta zama shugaban ƙasa ba wani sirri ba ne a tsakanin Ƴan jam’iyya. A shekarar 2019, Yari ya goyi bayan Mukhtar Shehu Idris (“Koguna”).

Akwai alamomi masu ƙarfi cewa shugaban ƙasa Bola Tinubu na iya shawo kan Matawalle ya miƙa wuya ga Koguna.

Ana sa ran Bello Matawalle zai yi ƙoƙarin yin adawa da wannan matakin, domin samun tikitin Koguna na iya nufin shekaru takwas a ofis, wanda hakan zai kawo ƙarshen burinsa na shugabanci. Tambayar da ke nan ita ce, shin zai iya cimma wata yarjejeniya ta dabaru da Gwamna Lawal, inda zai ba da goyon baya yanzu, a matsayin musayar tallafi a 2031 idan Koguna ya samu tikitin jam’iyya?.

Ko da menene ya faru, zaɓen 2027 zai kasance “Karawar manyan jarumai” tsakanin Dr. Dauda Lawal Dare da Abdul’aziz Yari ko kuma tsakanin Dr. Dauda Lawal da Bello Mohammed Matawalle.

Ga Gwamna Dauda Lawal, waɗannan yanayin suna sa komawa jam’iyyar mulki ba kawai ba shi da muhimmanci ba ne, har ma haɗari ne. Shiga APC zai nufin shiga filin yaƙi cike da Ƴan siyasa masu haɗin kai da gwamnati, yayin da kasancewa a PDP zai ba shi damar ƙarfafa goyon bayan al’umma, amfani da shahararsa, da ci gaba da gudanar da mulki cikin gaskiya. Tarihin aikinsa, ƙwarewar kansa, da zurfin dangantakarsa da mutane suna ba shi fa’ida mai girma wadda ta wuce sanin mutane.

Dr. Dauda Lawal Dare, wato Gamjin Zamfara, shi ne ɗan takara da ya fi kowa ƙarfi a fagen siyasa. Baya ga dangantakarsa ga mutane da aikinsa mai gaskiya, yana da manyan kuɗaɗen yaƙin neman zaɓe wanda za su ba shi damar gudanar da kamfen mai ƙarfi da albarkatu a kowacce jam’iyya ko dandali da ya zaɓa.

Yayin da Arewa-Maso-Yamma ke ƙarfafa karkata ga APC, Dr. Dauda Lawal shi kaɗai ke tsaye kuma ba lallai ya zama mai rauni ba. Gwamna Dauda Lawal shi kaɗai ne amma yana da ƙarfi kamar itacen Gamji da aka yi masa laƙabi da shi, tushensa na da zurfi da zai iya jure duk ƙata wahala.

A siyasa, kamar yadda ake da itacen Gamji, juriya ba tare da lankwasawa saboda kowace iska ba; har ila yau ma’anar tana nufin samun tushen da ya zurfafa sosai don ya iya jure guguwa.

Ƙarin Bayani: Yayin da ake shirin 2027, Dauda Lawal dole ne ya daidaita ci gaban kayan more rayuwa da na jin daɗin al’umma idan yana son tsira a siyasa.

 

Dauda
Rabi'u Ali Indabawa
+ postsBio
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    Yadda Iran Ta Yi Wa Sansanonin Sojin Amurka 20 Mummunar Barna
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    ’Yansanda Sun Ceto Yaro Mai Shekara Shida Da Aka Sace, Sun Cafke Wanda Ake Zargi A Borno
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    An Cafke Mutum Uku Kan Kisan Mawaki Dan Asalin Nijeriya Da Birtaniya
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    ’Yansanda Sun Cafke Mutun Biyu Da Ake Zargi Da Fashi Da Makami A Adamawa

MASU ALAKA

An Yi Wa Mata 600 Gwajin Cutar Sankarar Mama, An Yi Wa 50 Tiyata A Katsina
Labarai

An Yi Wa Mata 600 Gwajin Cutar Sankarar Mama, An Yi Wa 50 Tiyata A Katsina

June 15, 2026
Ƴansanda Sun Kashe Ƴan Bindiga Uku Yayin Zazzafar Musayar Wuta
Tsaro

Ƴansanda Sun Kashe Ƴan Bindiga Uku Yayin Zazzafar Musayar Wuta

June 15, 2026
Ministoci Da Gwamnoni Za a Koma Kai Wa Hari Nan Gaba – Buratai
Manyan Labarai

Ministoci Da Gwamnoni Za a Koma Kai Wa Hari Nan Gaba – Buratai

June 14, 2026
Next Post
Hukumar Raba Tattalin Arziki Ta Ƙaryata Miƙa Wasu Rijiyoyin Ɗanyen Mai Ga Wasu Jihohi

Hukumar Raba Tattalin Arziki Ta Ƙaryata Miƙa Wasu Rijiyoyin Ɗanyen Mai Ga Wasu Jihohi

Discussion about this post

LABARAI MASU NASABA

Farashin Mai Ya Fadi Rigis Bayan Amurka Da Iran Sun Sasanta Kan Mashigar Hormuz

Farashin Mai Ya Fadi Rigis Bayan Amurka Da Iran Sun Sasanta Kan Mashigar Hormuz

June 15, 2026
An Daure Ɗan Gidan Gimbiyar Masarautar Norway Shekara 4 Kan Laifin Fyaɗe

An Daure Ɗan Gidan Gimbiyar Masarautar Norway Shekara 4 Kan Laifin Fyaɗe

June 15, 2026
An Yi Wa Mata 600 Gwajin Cutar Sankarar Mama, An Yi Wa 50 Tiyata A Katsina

An Yi Wa Mata 600 Gwajin Cutar Sankarar Mama, An Yi Wa 50 Tiyata A Katsina

June 15, 2026
Ƴansanda Sun Kashe Ƴan Bindiga Uku Yayin Zazzafar Musayar Wuta

Ƴansanda Sun Kashe Ƴan Bindiga Uku Yayin Zazzafar Musayar Wuta

June 15, 2026
Jamus Ta Sake Yi Wa Abokiyar Karawarta Ruwan Ƙwallaye 7 A Gasar Kofin Duniya

Jamus Ta Sake Yi Wa Abokiyar Karawarta Ruwan Ƙwallaye 7 A Gasar Kofin Duniya

June 14, 2026
Ministoci Da Gwamnoni Za a Koma Kai Wa Hari Nan Gaba – Buratai

Ministoci Da Gwamnoni Za a Koma Kai Wa Hari Nan Gaba – Buratai

June 14, 2026
Jigilar Hajoji Ta Jiragen Kasa Na Gudana Bisa Daidaito A Kasar Sin

Jigilar Hajoji Ta Jiragen Kasa Na Gudana Bisa Daidaito A Kasar Sin

June 14, 2026
Atiku Ya Soki Shirin Bashin Naira Tiriliyan 4 Na Bangaren Wutar Lantarki

Atiku Ya Soki Shirin Bashin Naira Tiriliyan 4 Na Bangaren Wutar Lantarki

June 14, 2026
An Bude Bikin Fina-Finan Kasa Da Kasa Na Shanghai Karo Na 28

An Bude Bikin Fina-Finan Kasa Da Kasa Na Shanghai Karo Na 28

June 14, 2026
Ododo Ya Kai Ziyara Sansanin Horar Dakarun Tsaro Daji A Kogi

Ododo Ya Kai Ziyara Sansanin Horar Dakarun Tsaro Daji A Kogi

June 14, 2026

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.

No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Manyan Labarai
    • Kananan Labarai
    • Masarautu
    • Bakon Marubuci
    • Dausayin Musulunci
    • Daga Kasar Sin
    • Nishadi
    • Noma Da Kiwo
    • Sana’a Sa’a
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Taskira
    • Daga Birnin Sin
    • Ado Da Kwalliya
  • Siyasa
  • Wasanni
  • Al’adu
  • Al’ajabi
  • Labaran Kasuwanci
  • Karanta cikin Turanci

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.