Cibiyar Binciken Noma ta (Institute for Agricultural Research), tare da haɗin gwiwar African Agricultural Technology Foundation da shirin BMSS, sun samu nasarar fara horarwar manoma kafin kakar noma ta shekarar 2026 domin ƙarfafa noman masara da inganta ɗorewar ayyukan noma a faɗin Nijeriya.
Shirin horarwar na kwanaki biyu, wanda ya fara ranar Talata, 12 ga Mayun 2026, ya haɗa mahalarta daga jihohi daban-daban na ƙasar, ciki har da manoma, masu bincike, jami’an yaɗa harkokin noma da ƙwararrun masu fasaha, waɗanda suka duƙufa wajen inganta yawan amfanin masara ta hanyar amfani da dabarun noma na zamani da kuma hanyoyin yaƙi da ƙwari masu lalata amfanin gona.
An fara shirin da addu’o’i da gabatar da kai, lamarin da ya bai wa mahalarta damar mu’amala, musayar ƙwarewa da kuma ƙarfafa haɗin gwiwa tsakanin masu ruwa da tsaki a harkar noman masara.
A jawabin maraba, babban mai bincike na shirin BMSS, Farfesa Rabiu S. Adamu, ya nuna godiya bisa yadda mahalarta suka amsa gayyata duk da ɗan ƙanƙanin lokacin sanarwa kafin fara shirin.
Ya jaddada cewa an tsara horarwar ne domin ƙarfafa noman masara, musamman a Arewacin Nijeriya, ta hanyar ingantattun dabarun noma, kula da ƙwari da cututtukan amfanin gona yadda ya kamata, da kuma amfani da ingantattun hanyoyin kula da Tela Maize.
Babban Daraktan Institute for Agricultural Research, Farfesa Ado Yusuf, wanda Mataimakin Daraktan Bincike, Farfesa L. J. Bamaiyi ya wakilta, ya bayyana horarwar a matsayin wacce ta zo a kan lokaci kuma mai muhimmanci, musamman yayin da manoma da masu ruwa da tsaki a harkar noma ke shirin tunkarar kakar noman shekarar 2026.
Ya ƙarfafa mahalarta taron da su shiga cikin zaman horarwar sosai tare da amfani da damar wajen samun ilimi na aikace da na kimiyya wanda zai taimaka wajen inganta dasa amfanin gona da yawan amfanin da ake samu.
Taron ya ƙunshi gabatar da muhimman muƙaloli daga fitattun masana kimiyya da ƙwararru a fannin noman masara da kula da amfanin gona.
Farfesa Rabiu S. Adamu ya gabatar da muƙala mai taken “Kula da Muhimman Ƙwari da Cututtukan Masara,” inda aka wayar da kan mahalarta kan yadda ake gano manyan ƙwari da cututtukan da ke shafar noman masara, hanyoyin kariya da yadda ake magance su.
Wata muhimmiyar muƙala da Farfesa M. M. Abdulmalik ya gabatar mai taken “Fari da Tasirinsa ga Yawan Amfanin Masara.”
Muƙalar ta mayar da hankali ne kan yadda fari ke shafar bunƙasar masara da kuma hanyoyin da manoma za su iya amfani da su wajen rage asarar amfanin gona sakamakon sauyin yanayi.
Haka kuma mahalarta sun sami ƙarin haske kan yadda ake samar da irin masara mai haɗaɗɗen jinsi (hybrid) ta hanyar gabatarwar Dakta H. Abubakar mai taken “Samar da Irin Masara na Hybrid.”
Muƙalar fasaha ta ƙarshe ta ranar kuwa Dakta M. S. Usman ne ya gabatar mai taken “Kula da Juriyar Ƙwari a Tsarin Kula da Tela Maize.”
Zaman ya jaddada muhimmancin amfani da ingantattun hanyoyin kula da Tela Maize, sa ido kan yawaitar ƙwari da kuma dabarun ɗorewar yaƙi da su domin tabbatar da ingancin fasahar masarar da ke da juriyar ƙwari.
Ɗaya daga cikin abubuwan da suka fi ɗaukar hankali a horarwar su ne zaman tambayoyi da amsoshi mai cike da mu’amala, inda mahalarta suka gabatar da tambayoyi masu alaƙa da aikace-aikace tare da bayyana abubuwan da suka fuskanta a gonaki.
Cibiyar IAR ta jaddada aniyarta na ci gaba da ƙarfafa samar da amfanin gona ta hanyar bincike, ƙirƙire-ƙirƙire, gina ƙwarewa da kuma yaɗa fasahohin noma masu ɗorewa.
