Hukumar Hana Sha da Fataucin Miyagun Ƙwayoyi ta Ƙasa (NDLEA) ta ce tana shirin haɗin gwiwa da Hukumar Kiyaye Haɗurra ta Ƙasa (FRSC) domin ɓullo da tsarin gwajin ƙwayoyi ga direbobin motocin haya, a wani mataki na rage haɗurran hanyoyi da shan miyagun ƙwayoyi ke haddasawa.
Shugaban NDLEA, Birgediya Janar Mohamed Buba Marwa mai ritaya, ne ya bayyana hakan ranar Alhamis, 5 ga Nuwamba, 2026, a wani taron masu ruwa da tsaki da aka gudanar a Benin, Jihar Edo.
Marwa ya ce wasu direbobin motocin haya na amfani da ƙwayoyi domin su daɗe a hanya ba tare da barci ko gajiya ba, su yi ta tafiye-tafiye da yawa domin samun kuɗi. Sai dai ya yi gargaɗin cewa amfani da waɗannan abubuwa na iya raunana tunani da ikon yanke shawara, wanda ke jefa rayuwar fasinjoji da sauran masu amfani da hanya cikin haɗari.
Ya bayyana cewa direban da ke cikin tasirin maye na iya ruɗewa, ko yin barci ko kasa fahimtar yanayin hanya yadda ya kamata, har ya shiga layin da bai dace ba ya haddasa mummunan haɗari. Marwa ya kuma buƙaci ƙungiyoyin ma’aikatan sufuri su hana shan barasa da miyagun ƙwayoyi a tashoshin mota, yana mai cewa wasu ma’aikatan sufuri a Jihar Edo sun yi alƙawarin ba hukumar haɗin kai wajen yaƙi da matsalar.
Shirin gwajin ya yi kama da shawarar da NDLEA ta gabatar a shekarar 2025, inda ta nemi a riƙa yi wa masu neman lasisin tuƙi gwajin ƙwayoyi, tare da horas da jami’an FRSC domin gudanar da gwaje-gwaje a kan hanya. Duk da haka, Marwa bai bayyana ranar fara aiwatar da sabon tsarin a faɗin ƙasa ba, ko cikakkun ƙa’idojin gwajin da kuma matakan da za a ɗauka kan direban da aka samu yana amfani da ƙwayoyi.
A yayin taron, Marwa ya bayyana cewa NDLEA ta kama mutane 1,200 tare da ƙwace sama da tan 30 na miyagun ƙwayoyi a Jihar Edo a shekarar da ta gabata. Ya kuma ce yawan amfani da ƙwayoyi tsakanin mutanen da shekarunsu ke tsakanin 15 zuwa 64 a jihar ya kai kusan kashi 15 cikin ɗari, yana mai kira ga iyaye, da makarantu, da hukumomi da kafafen yaɗa labarai su haɗa kai wajen dakile matsalar.
