ADVERTISEMENT
  • English
  • Business News
Saturday, June 6, 2026
Leadership Hausa
Read English News
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
  • Gida
  • LabaraiZafi
    • Kananan Labarai
    • Daga Kasar Sin
    • Dausayin Musulunci
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Manyan Labarai
    • Ado Da Kwalliya
    • Bakon Marubuci
  • Wasanni
  • Siyasa
  • Labaran Kasuwanci
  • Daga Birnin Sin
  • Nishadi
  • Ra’ayi Riga
  • Taskira
  • Al’ajabi
  • Al’adu
No Result
View All Result
Leadership Hausa
No Result
View All Result

Kasashen Da Darajar Kudadensu Suka Fadi Da Wadanda Nasu Suka Tashi Sanadiyyar Yakin Iran

by Rabi'u Ali Indabawa
29 seconds ago
A man holds an Iranian flag near an anti-U.S. billboard depicting U.S. President Donald Trump and the Strait of Hormuz, in Tehran, Iran, May 30, 2026. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS ATTENTION EDITORS - THIS PICTURE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. ISRAEL OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN ISRAEL. NO ACCESS FOR ISRAELI MEDIA. NO USE BBC PERSIAN. NO USE VOA PERSIAN. NO USE MANOTO. NO USE IRAN INTERNATIONAL. NO USE RADIO FARDA. DIGITAL: NO USE BBC PERSIAN. NO USE VOA PERSIAN. NO USE MANOTO. NO USE IRAN INTERNATIONAL. NO USE RADIO FARDA.

A man holds an Iranian flag near an anti-U.S. billboard depicting U.S. President Donald Trump and the Strait of Hormuz, in Tehran, Iran, May 30, 2026. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS ATTENTION EDITORS - THIS PICTURE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. ISRAEL OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN ISRAEL. NO ACCESS FOR ISRAELI MEDIA. NO USE BBC PERSIAN. NO USE VOA PERSIAN. NO USE MANOTO. NO USE IRAN INTERNATIONAL. NO USE RADIO FARDA. DIGITAL: NO USE BBC PERSIAN. NO USE VOA PERSIAN. NO USE MANOTO. NO USE IRAN INTERNATIONAL. NO USE RADIO FARDA.

Lokacin da rikicin da ya hada Amurka da Isra’ila da Iran ya barke a karshen watan Fabrairu, tasirinsa bai tsaya a Gabas ta Tsakiya kadai ba.

A yayin da rikicin ya kawo cikas ga jigilar kaya ta teku da kuma zirga-zirgar kasuwanci a duniya, farashin mai ya tashi sosai.

Wannan kuma ya janyo hauhawar farashin kaya a kasuwannin duniya, abin da ya girgiza tattalin arzikin kasashe da dama.

ADVERTISEMENT

A irin wannan yanayi na rashin tabbas, wasu masu zuba jari sun guji sanya kudi a kasuwanni masu hadari, musamman a kasashe masu tasowa.

Maimakon haka, sun koma saka kudinsu a Dalar Amurka, wadda ake dauka a matsayin amintaccen mafakar kudi a lokutan rikici.

LABARAI MASU NASABA

Ƙasashen DR Congo Uganda Da Sudan Sun Haɗa Kai Domin Yaƙar Ibola

Zafin Rana Ya Yi Ajalin Mutum 16 A Indiya

Wannan faduwa da tashin darajar kudi ya yi tasiri kai tsaye ga darajar kudaden kasashe da dama.

Wasu kudaden kasashe sun yi rauni sosai, wasu kuma sun kasance cikin sauyin da ba tabbas, yayin da wasu kadan suka samu karin karfi.

Masanin tattalin arziki dan Brazil André Perfeito, wanda ke jagorantar kamfanin ba da shawara APCE, ya ce hauhawar farashin mai “yana shafar kowa, amma faduwa da tashin darajar kudi na iya kara tsananta ko kuma rage wannan tasiri.”

Wadanda abin ya fi shafa sosai

Kasashen da ke shigo da makamashi da yawa, musamman mai, suna daga cikin wadanda kudadensu suka fi fuskantar matsin lamba.

Cikin wadannan kasashe akwai Indiya, Indonesia, Philippines, Thailand da Masar.

Dukkansu sun fara fuskantar karin matsin tattalin arziki sakamakon tashin farashin mai da kuma karancin samun kudin waje.

Yayin da masu zuba jari ke mayar da kudadensu zuwa Dalar Amurka, bukatar wasu kudaden kasashe ta ragu.

Wannan ya sa darajarsu ta fadi. Idan darajar kudi yana faduwa da tashi, biyan bashi da aka karba da Dalar Amurka ma yana kara tsada.

Haka kuma, mai da sauran kayayyaki da ake shigo da su daga waje wadanda sau da yawa ana farashinsu da Dalar Amurka ne musamman saboda tasirin rikice-rikice da ke hana zirga-zirga a mashigar Hormuz suna kara tsada idan darajar kudin kasa ta ragu.

Wannan na nufin abubuwan da ake shigo da su kamar makamashi, robobi da takin zamani suna yin tsada.

Daga nan kuma, farashin abinci da kayayyakin yau da kullum a kasuwanni yana karuwa.

A Indiya, Rupee ya ragu da kusan kashi 5 cikin 100 a kan Dalar Amurka tun bayan fara rikicin, inda ya kai matakin da bai taba kaiwa ba a lokuta da dama yayin da farashin mai ke tashi.

Ko da kafin rikicin, kudin Indiya ya riga ya fara yin rauni, amma wannan ya kara tsananta yanayin.

Wasu bankunan kasashe sun mayar da martani ta hanyar kara yawan riba da kuma sayar da Dalar Amurka da aka ajiye domin tallafa wa kudin kasarsu.

Bankin Indonesia ya yi amfani da duka matakan da suka hada da sayar da daloli a kai-a kai tare da sayen Rupiah domin kara bukata da daga darajarsa.

Idan aka kara yawan ribar banki, mutane suna samun riba mai yawa a ajiyarsu. Amma a gefe guda, hakan yana nufin biyan basussuka kamar lamunin gida da sauran rance zai kara tsada.

Hawa da saukar darajar kudade

Wasu kudaden kasashe kuwa sun fi fama da karyewar darajar kudi sosai, suna hawa da sauka cikin sauri.

Kasashen da abin ya fi shafa sun hada da Afrika ta Kudu da Colombia da Chile da Medico.

Yawanci irin wadannan kudade suna faduwa da tashi idan masu zuba jari suka koma amfani da Dalar Amurka, amma suna iya farfadowa idan farashin kayayyakin masarufi kamar mai ya tashi ko kuma masu zuba jari suka sake nuna sha’awa.

Kasashe masu fitar da makamashi irin su Brazil da Malaysia sun samu dan anfani daga tashin farashin mai, wanda ya kara kudaden shiga da sha’awar masu zuba jari.

Bankuna kamar Goldman Sachs da Bank of America sun bayyana cewa ana yawan sayen takardun bashin gwamnati da hannayen jari na Brazil.

Sai dai masana sun ce hauhawar farashin mai na iya kara tashin farashi a Brazil, wanda zai iya hana rage kudin ruwa da kuma shafar shigowar jari.

Haka kuma Brazil na shigo da man fetur da dizal daga waje, abin da ke kara tsadar mai a cikin kasar.

Masana sun ce rashin tabbas game da zaben shugaban kasa na watan Oktoba a Brazil na iya kara raunana kudin kasar saboda masu zuba jari na nuna tsoro.

A gefe guda kuma, wasu kudaden kasashe ba sa faduwa ko tashi.

Kudin China ya ci gaba da kasancewa a yadda yake saboda gwamnati na sa ido sosai kan shigar da fitar kudade tare da kula da darajar Yuan.

Haka kuma kudin Russia, wato Rouble, ya kara karfi saboda kudaden shiga daga makamashi da kuma tsauraran dokokin gwamnati kan zirga-zirgar kudade, ciki har da tilasta masu fitar da kaya mayar da kudaden waje zuwa Rouble.

Me ya ke faruwa da kasashen masu arziki?

A farkon rikicin, darajar kudaden kasashe masu arziki sun kara karfi yayin da masu zuba jari suka nemi mafaka.

Dalar Amurka da kudin Switzerland sun yi karfi kafin daga baya su dawo daidai kamar yadda suke kafin yakin.

Haka kuma darajar kudin Norway ya amfana da tashin farashin danyen mai.

Sai dai kudin Japan, wato Yen, ya karye saboda kasar na dogaro sosai da makamashin da take shigowa da shi daga waje.

Darajar kudaden Canada da Australia ma sun samu karfi saboda tashin farashin kayayyakin da kasashensu ke fitarwa kamar mai, gas da karafa.

A nahiyar Turai kuwa, Euro da Fam na Birtaniya sun fuskanci faduwa da tashin darajar kudaden saboda tsadar makamashi da hauhawar farashi da kuma raguwar ci gaban tattalin arziki.

Me zai faru a gaba?

Masana tattalin arziki sun ce duk da cewa hare-haren farko kan Iran sun sa masu zuba jari komawa amfani da dogaro da Dalar Amurka, daga baya Dalar ta fara karyewa abin da zai iya amfanar kasashe masu tasowa.

Sun bayyana cewa idan Dalar Amurka ta karye, hakan na bai wa kasashe masu tasowa damar rage kudin ruwa da rage tsoron masu zuba jari, tare da saukaka matsin tattalin arziki.

Haka kuma yawancin bashin kasashen masu tasowa ana karbarsa ne da Dala, sannan kayayyaki kamar mai ana sayar da su da Dala, saboda haka karyewar Dala na iya taimaka musu.

Sai dai asusun bayar da lamuni IMF ya gargadi cewa rikicin Iran na iya jefa tattalin arzikin duniya cikin matsala mai cike da hauhawar farashi da raunin ci gaba.

Asusun ya ce idan farashin mai ya ci gaba da tsada, ci gaban tattalin arzikin duniya na iya sauka zuwa kashi 2.5, yayin da hauhawar farashi zai kai kashi 5.4.

Iran
Rabi'u Ali Indabawa
+ postsBio
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    ’Yansanda Da ‘Yan Sa-kai Sun Ceto Shanu 245 Da Aka Sace A Kaduna
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    An Daure Mutum Biyu Shekara 24 Saboda Kashe Wani Dan Nijeriya Mazaunin Birtaniya
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    NSCDC Ta Sallami Ma’aikatan Sa-kai Biyar A Kano Saboda Rashin Da’a
  • Rabi'u Ali Indabawa
    https://hausa.leadership.ng/author/rabiu-ali-indabawa/
    Abubuwan Da Ba A Fada Ba Game Da Sace Janar Rabe Abubakar A Katsi

MASU ALAKA

Ƙasashen DR Congo Uganda Da Sudan Sun Haɗa Kai Domin Yaƙar Ibola
Kasashen Ketare

Ƙasashen DR Congo Uganda Da Sudan Sun Haɗa Kai Domin Yaƙar Ibola

May 30, 2026
Zafin Rana Ya Yi Ajalin Mutum 16 A Indiya
Kasashen Ketare

Zafin Rana Ya Yi Ajalin Mutum 16 A Indiya

May 30, 2026
Iran Ta Zargi Amurka Da Karya Yarjejeniyar Tsagaita Wutar Da Ke Tsakaninsu
Kasashen Ketare

Iran Ta Zargi Amurka Da Karya Yarjejeniyar Tsagaita Wutar Da Ke Tsakaninsu

May 30, 2026

Discussion about this post

LABARAI MASU NASABA

Kasashen Da Darajar Kudadensu Suka Fadi Da Wadanda Nasu Suka Tashi Sanadiyyar Yakin Iran

Kasashen Da Darajar Kudadensu Suka Fadi Da Wadanda Nasu Suka Tashi Sanadiyyar Yakin Iran

June 6, 2026
An Gudanar Da Taron Tattaunawa Mai Taken “Tides And Voices” A Birnin Sanya Na Sin

An Gudanar Da Taron Tattaunawa Mai Taken “Tides And Voices” A Birnin Sanya Na Sin

June 6, 2026
Real Madrid Ce Tafi Kowacce Kungiya Daraja A Duniya

Real Madrid Ce Tafi Kowacce Kungiya Daraja A Duniya

June 6, 2026
Yawan Zirga-Zirgar Jiragen Kasa Tsakanin Sin Da Turai A Yankin Arewa Maso Gabashin Sin Ya Zarce 3,000 A Bana

Yawan Zirga-Zirgar Jiragen Kasa Tsakanin Sin Da Turai A Yankin Arewa Maso Gabashin Sin Ya Zarce 3,000 A Bana

June 6, 2026
Kofin Duniya: Sababbin Dokokin Da FIFA Ta Kawo

Kofin Duniya: Sababbin Dokokin Da FIFA Ta Kawo

June 6, 2026
Kafar CMG Ta Kulla Yerjeniyoyin Hadin Gwiwa Da Hukumomin Kasar Laos

Kafar CMG Ta Kulla Yerjeniyoyin Hadin Gwiwa Da Hukumomin Kasar Laos

June 6, 2026
Rundunar Sojan Kasar Sin Ta Sa Ido Kan Jirgin Ruwan Yakin Kasar Holland Da Ya Tsallake Mashigin Tekun Taiwan

Rundunar Sojan Kasar Sin Ta Sa Ido Kan Jirgin Ruwan Yakin Kasar Holland Da Ya Tsallake Mashigin Tekun Taiwan

June 6, 2026
Sin Tana Adawa Da Karin Takunkumin Da Amurka Ta Sanya Wa Cuba

Sin Tana Adawa Da Karin Takunkumin Da Amurka Ta Sanya Wa Cuba

June 6, 2026
Matsalar Tsaro Da Tsadar Kayan Noma Na Barazana Ga Samar Da Abinci A Daminar Bana

Matsalar Tsaro Da Tsadar Kayan Noma Na Barazana Ga Samar Da Abinci A Daminar Bana

June 6, 2026
Ban Sha Wata Wahala Ba A Gwagwarmayar Shiga Harkar Fim —Hadiza

Ban Sha Wata Wahala Ba A Gwagwarmayar Shiga Harkar Fim —Hadiza

June 6, 2026

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.

No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
    • Manyan Labarai
    • Kananan Labarai
    • Masarautu
    • Bakon Marubuci
    • Dausayin Musulunci
    • Daga Kasar Sin
    • Nishadi
    • Noma Da Kiwo
    • Sana’a Sa’a
    • Tambarin Dimokuradiyya
    • Taskira
    • Daga Birnin Sin
    • Ado Da Kwalliya
  • Siyasa
  • Wasanni
  • Al’adu
  • Al’ajabi
  • Labaran Kasuwanci
  • Karanta cikin Turanci

© 2025 Leadership Media Group - All Right Reserved.